Floddergats

Veilig voor oorlogsgeweld in Lovendaal

Print

Huis Lovendaal in ‘t Ven, jaren dertig; rechts: naoorlogse winkel van de familie Hendrickx aan de Vleesstraat (met dank aan Piet Braem/Mooder Maas) ( Afbeelding: met dank aan Piet Braem/Mooder Maas)

Venlo / Hout-Blerick / Boekend / Steyl / Lomm / Tegelen / Velden / Belfeld / Blerick / Arcen -

Er is dit jaar nauwelijks stilgestaan bij het feit dat op 1 en 2 maart 1945 de Amerikanen de stadsdelen op de oostelijke Maasoever bevrijdden. Gelet op de bijzondere geschiedenis is dat opmerkelijk.

Venlo en Blerick werden in de maanden oktober en november 1944 zwaar getroffen door luchtaanvallen van de geallieerden op de Maasbruggen. Op 3 december 1944 werd Blerick bevrijd; de bevolking werd naar veiliger oorden geëvacueerd. Bijna drie maanden lang was Venlo een frontstad, met de Maas als corridor tussen bevrijd en bezet. Op instigatie van burgemeester Hubert Bruls is besloten de datum van 1 maart van de kalender van bijzondere gebeurtenissen te schrappen en de herdenking van de lokale bevrijding samen te laten samenvallen met die van de vijfde mei. Een besluit dat onrecht doet aan de lokale geschiedenis en waarop in 2020 hopelijk wordt teruggekomen. Dit moest me écht even van het hart.

Rond de datum van 1 maart lees ik altijd oorlogsdagboeken. Vaak zijn ze bijgehouden vanaf oktober 1944 tot en met maart 1945. Dit jaar was ik in de gelukkige omstandigheid, dat mij compleet onbekende dagboeken onder ogen zijn gekomen. In komende afleveringen van Floddergats gaan we er aandacht aan schenken. Van Wiel Litjens ontvingen we in dank de scans van een dagboek, dat hoogstwaarschijnlijk geschreven is door de destijds 25-jarige Theo Noldus. Hij was getrouwd met Fien Hendrickx. Veel lezers en lezeressen van Floddergats zullen zich ongetwijfeld de bekende winkel in huishoudelijke artikelen van de familie Hendrickx aan de Vleesstraat herinneren. Van zeer nabij maakt Theo de desastreuze bombardementen op Venlo mee. Bladzijden lang verhaalt hij erover, op zo’n manier dat de verschrikkingen bijna invoelbaar worden. Als voorbeeld, een citaat geschreven op 3 november 1944: ‘Tegen de middag verschenen de dood en vernietiging zaaiende vogels aan de wolkenloze hemel en strooiden hun niets ontziende bommen in het hart van de stad. Vlakbij, bij Kohlen, Wanders, Frings, Joosten-Bastin, de Dominicanen, vielen treffers. Wijzelf kropen werkelijk door het oog van een naald. De kelder deinde als een bootje op onrustig water, een stofwolk sloeg naar binnen, nog enkele heftige slagen, toen was het voorbij. We kropen uit de kelder en kwamen tot de ontdekking dat het huis ernstig beschadigd was. Een moeder waarvan de twee kinderen bij ons in de kelder geschuild hadden, werd dood in het portiek gevonden. De Vleesstraat heeft als winkelstraat afgedaan. Wat er bij het vorig bombardement nog goed afgekomen was, viel thans in puin of werd onbewoonbaar. Wij kunnen niet blij genoeg zijn dat we het leven hielden. In de grootste haast pakten wij de noodzakelijkste spullen en zochten elders onderkomen.’ Theo en Fien Noldus-Hendrickx worden opgenomen bij tante Anne die aan of in de buurt vanj de Kaldenkerkerweg woont. De volgende dag, op 4 november 1944, vallen precies daar de bommen: ‘Vreselijk was het. In de kelder ontstond een ware paniek. Er werd gehuild, gegild, gebeden. Het huis van tante Anne was onbewoonbaar geworden. Ten tweede male pakten we ons boeltje bij elkaar en gingen maar weer op zoek naar onderdak.’

Veilig voor oorlogsgeweld in Lovendaal
Huis Lovendaal in ‘ Ven, jaren 30. Foto: particuliere collectie

De odyssee brengt Theo en andere familieleden op donderdag 23 november 1944 naar Huis Lovendaal in ’t Ven. Het wordt in die dagen bewoond door de familie Hoffmann, die zich in 1906 vanuit Duitsland in Nederland heeft gevestigd. De evacués zoeken onderdak voor één dag: ‘Buitengewoon gastvrij werden we ontvangen. Na een kwartiertje konden we onze ogen reeds uitkijken naar de welvoorziene tafel, die spoedig gedekt werd. We maakten naast de bewoners van Lovendaal nog kennis met de familie Van de Loo van de Oude Markt. Er prijkte ook, wat wonder, ’n best radiotoestel en al spoedig hadden we contact met de B.B.C. ‘t Leek net of we een dagje met vacantie waren.’ Wanneer ze weer vertrekken en over de oprijlaan lopen, komt in de onmiddellijke omgeving een explosief tot ontploffing, met grote schrik bij iedereen tot gevolg. De familie Hoffmann roept de gevluchte inwoners van de binnenstad terug naar binnen en biedt onderdak aan ‘voor zoo lang ’t nodig was’ (wordt vervolgd).

Reageren? Stuur Sef Derkx een e-mail: floddergats@xs4all.nl. Op de Floddergatsblog treft u meer foto’s aan die het verhaal illustreren (floddergats.wordpress.com).

Volg nieuws uit jouw gemeente via Facebook

De Limburger heeft voor alle 31 gemeenten een eigen Facebookgroep met het laatste plaatselijke nieuws.

> Neem een kijkje