Blanken in de Molukse wijk

Print
Blanken in de Molukse wijk

Nora Pelletimu, Gemma Gerrits, Mien Waelauruw, Frans Pelletimu en Anton Paays (V.l.n.r.) in de Molukse wijk Afbeelding: Johannes Timmermans

Maastricht / Itteren - Hoe Moluks is de Molukse wijk in Maastricht? Anno 2017 is ze onverminderd erg Moluks. Dat heeft te maken met een dienstbevel uit 1951. Maar aan die exclusiviteit gaat een eind komen. Niet morgen, wel overmorgen.

‘Dat is toch discriminatie?’ Anton Paays gooit in een zaaltje van de Beth-Elkerk de knuppel in het hoenderhok.Hij is lid van de Bewoners Overleg Commissie maar neemt geen blad voor de mond. 

De rustige en nette Godefridus van Heerstraat is de hoofdader van de 129 woningen tellende Molukse wijk van Maastricht. Ze ligt ingeklemd tussen Heer en de A2. De bevolking? Alleen mensen van Molukse afkomst en aangetrouwde familie. 

Predikant Frans Pelletimu neemt het woord ‘dienstbevel’ in de mond. In 1951 lijfde Indonesië de eilandengroep Molukken in en alle Molukse militairen die met de Nederlanders hadden gevochten, werden verplicht verscheept naar ons land. Toen een (snelle) terugkeer niet mogelijk bleek, leidde dat tot het besef dat ze gehuisvest moesten worden. 

Verspreid over het land kwamen Molukse wijken. In 1961 ontwierp de bekende architect Frans Dingemans deze wijk. 
In de begintijd mochten vrijkomende huizen alleen door mensen uit de wijk ingenomen worden, legt Gemma Gerrits van verhuurder Woonpunt uit. „Later werd dat verbreed naar: ‘mensen uit de hele Molukse gemeenschap in Nederland.’ Nu is het alweer soepeler.” 
Als een woning vrij komt, zet Woonpunt in de advertentie: voorrang voor mensen die een ‘relatie’ met de Molukken hebben. Die uitleg ontlokt Anton Paays de opmerking „Dat is toch discriminatie?” 

Paays woonde ruim 35 jaar in Oud- Heer, een steenworp verderop, maar voor hem toch een heel andere wereld. „Na al die tijd tussen de blanken moet ik weer erg wennen aan de sociale controle. Die maakt me stressig. Als ik in de tuin sta te spitten, vragen ze: wat doe je? Laat me lekker spitten!” 

Nora Pelletimu, de vrouw van de predikant, ook lid van de bewonerscommissie, kent dat gevoel: „Altijd de vraag: waar is je man, wat ga je doen, wanneer komt hij terug?” 

Haar man vindt dat Molukkers zich nog steeds als gasten in Nederland moeten gedragen. Mooie gedachte. Maar een terugkeer naar Ambon? „Ach,” erkent hij: „Men hunkert ernaar, maar niemand doet het. Het onderwijs en de sociale voorzieningen zijn hier beter. En de oma’ s willen bij hun kleinkinderen blijven...” 

Predikant Pelletimu bepleit ‘coexistentie’ met anderen. Vroeger kwam geen ‘blanda’ (blanke) de wijk in, maar nu is er een stembureau en een peuterspeelzaal, die trouwens net weer weg gaat. Plus het gemeenschapshuis; dat wordt ook gebruikt door groepen van buiten de wijk. 

De wijk verandert, de privacy groeit, er komen schuttingen. Jongeren trouwen met niet-Molukkers. 
De drie kerken hebben regelmatig een gezamenlijke dienst in de Beth- Elkerk. Wat? Drie kerkgenootschappen? 
Mien Waelauruw, ook predikant verklaart: „In de eerste generatie hebben twee clans zich afgescheiden.” 

Anton Paays: „Drie straten, drie kerken, belachelijk!” 

Waelauruw: „We willen fuseren, maar de hoge bazen houden de boot nog af.” 

Langzaam, heel langzaam wordt de Molukse wijk een ‘gewone’ wijk. Woonpunt ziet het gebeuren. Recente cijfers: tientallen kandidaten per vrijkomende woning, maar nog slechts een paar Molukkers. 

Gemma Gerrits: ”We hebben respect voor de historie van 1951, maar de exclusiviteit gaat eindigen. Zeg nou zelf: wat is beter: Molukkers die geen binding hebben met Heer? Of niet-Molukkers die wel binding hebben met de buurt?” 

De retorische vraag komt aan. In het kerkzaaltje gaan alle hoofden in de knikstand. Amen. 
 

Je las zojuist een gratis artikel


Niet alle artikelen zijn gratis, want zogeheten Plus-artikelen zijn alleen te lezen door abonnees. Zonder abonnees kunnen we namelijk geen betrouwbare regionale journalistiek maken. Je leest al onze artikelen vanaf €4,50 per maand.

Bekijk de aanbieding →