Opgravingen Rode Beek geven waardevolle geheimen prijs

Print
Opgravingen Rode Beek geven waardevolle geheimen prijs

Zowel met graafmachines als handmatig zijn opgravingen gedaan op bedrijventerrein Rode Beek in Onderbanken en Brunssum. Afbeelding: Hilde Vanneste

Brunssum / Schinveld -

In opdracht van, toen nog, gemeente Onderbanken is in 2018 een begin gemaakt met de laatste fase van het archeologisch onderzoek op het bedrijventerrein Rode Beek ten noorden van de Molenvaart in Brunssum en oostelijk van de N274 in Schinveld. De opgravingen zijn recent afgesloten en vormen het voorlopige sluitstuk van een project dat in 2011 is gestart.

Hilde Vanneste werkt vanuit De Vondst, het centrum voor archeologie in Limburg in Heerlen, als regioarcheoloog voor de Parkstadgemeenten. “Allereerst iets over de aanleiding voor dit graafwerk”, legt ze uit. “Onderbanken en Brunssum wilden dit bedrijventerrein bouwrijp maken om het verder te kunnen ontwikkelen. Wettelijk gezien moet dan onder andere getoetst worden of archeologisch onderzoek nodig is. Graaf- en bouwwerkzaamheden hebben immers invloed op eventuele menselijke sporen en resten in de bodem. Daarom is in 2011 boor- en bureauonderzoek uitgevoerd, daarna zijn proefsleuven gegraven. De conclusie was dat de archeologische verwachting voor dit gebied hoog was.”

Waardevol en bijzonder

Uit de resultaten van de opgravingen blijkt inderdaad dat die niet voor niets waren, vervolgt Vanneste. “De graafwerkzaamheden hebben drie sites opgeleverd die we als ‘waardevol en bijzonder’ kunnen karakteriseren.”

“Om te beginnen zijn er resten blootgelegd van een landweer uit de Late Middeleeuwen-Nieuwe tijd met parallel hieraan duidelijk zichtbare karrensporen. Een landweer of landgraaf is een lineair verdedigingswerk en bestaat uit een aarden wal met aan weerszijden een greppel. Dat er in Zuid-Limburg zo’n landweer aanwezig is, was bekend. Die loopt vanuit Duitsland via Landgraaf, Heerlen, Brunssum en Onderbanken weer terug richting Duitsland. De landweer die we hier aantroffen is staat voor zover bekend niet in relatie tot dit ons bekende Duitse voorbeeld. Verder speurwerk is dan ook aan de orde. ”

IJzertijd

Daarnaast zijn er overblijfselen gevonden van nederzettingen uit de ijzertijd, vertelt de regioarcheoloog. “In Parkstad vinden we nog steeds allerlei voorwerpen uit de romeinse tijd. Sporen van nederzettingen uit de ijzertijd, de periode vóór de komst van de Romeinen, zijn tot nu toe echter sporadisch opgegraven. Dat we die hier aantroffen is dus bijzonder. Archeologen gaan nu verder met de uitwerking van deze vondsten en sporen. Dat resulteert later in een waardevol wetenschappelijk rapport.”

Vuursteen

De derde site levert informatie op uit het neolithicum, de nieuwe steentijd. Het gaat hierbij om een aanzienlijke hoeveelheid vuurstenen objecten. Uit dit tijdperk zijn resten van menselijke activiteit nauwelijks zichtbaar in de bodem, wel goed bewaard gebleven zijn objecten zoals bijvoorbeeld een vuistbijl. “Dat er resten van vuursteen tevoorschijn kwamen laat zien dat in dit gebied mensen hebben gewoond en actief waren”, zegt Hilde Vanneste. “Ze leveren ons mogelijk extra informatie op over hoe zij de bodem bewerkten en met welke technieken ze vuursteen geschikt maakten om ermee te kunnen werken. De informatiewaarde van deze site is derhalve hoog.”

Vragen

Het bodemonderzoek ‘Rode Beek’ heeft de nodige informatie opgeleverd over de bewoningsgeschiedenis ter plekke. Nu duidelijk is dat hier resten aanwezig zijn van verschillende vindplaatsen, levert dit nieuwe vragen op. Hoe zit het met die gevonden landweer? Staat die in relatie met middeleeuwse burchten in de nabije omgeving en met de Duitse landgraaf? En wat is precies de begrenzing van de ijzertijdvindplaats? Nadere research moet antwoord geven op deze vragen. “ De tijd zal leren of dat er daadwerkelijk van komt”, besluit Hilde Vanneste.

Volg nieuws uit jouw gemeente via Facebook

De Limburger heeft voor alle 31 gemeenten een eigen Facebookgroep met het laatste plaatselijke nieuws.

> Neem een kijkje