Keihard rapport over GGZ-instellingen: ‘Veiligheid patiënt en omgeving in gevaar’

Print
Keihard rapport over GGZ-instellingen: ‘Veiligheid patiënt en omgeving in gevaar’

Foto ter illustratie. Afbeelding: ANP

De veiligheid van mensen met een ernstige psychische aandoening en die van hun omgeving is in gevaar in het huidige zorgsysteem, concludeert de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) vandaag in een uiterst kritisch rapport over instellingen in de geestelijke gezondheidszorg.

,Zorgverleners hebben onvoldoende zicht op de veiligheidsrisico’s van de patiënt en zijn omgeving’’, zo luidt één van de keiharde conclusies van de raad over de GGZ-instellingen. Dat komt onder meer doordat zorgverleners met verschillende systemen werken om gegevens vast te leggen. ,,Door deze versnippering van informatie bij verschillende partijen, ontstaat er geen compleet beeld van de patiënt om de juiste hulp te kunnen bieden.’’

Volgens de raad telt Nederland 250.000 tot 300.000 mensen met een ernstige psychische aandoening. Ongeveer 20.000 mensen uit deze groep verkeren in ‘acute zorgnood’. Een deel van die patiënten is opgenomen in een kliniek, een ander deel niet. Deze mensen zijn volgens de Onderzoeksraad voor zorg en hulp afhankelijk van veel verschillende organisaties, die ‘niet vanzelfsprekend’ met elkaar samenwerken. ,,Het huidige systeem en de wet- en regelgeving is onvoldoende ingericht op de complexe zorgbehoefte van deze groep patiënten’’, aldus de OVV.

Moordenaar Michael P.

De raad bracht vorige maand ook al een snoeihard rapport uit over Michael P., de latere moordenaar van de 25-jarige Anne Faber. Zo werden hem te vroeg verlof en vrijheden gegeven en is zijn zedenverleden te weinig meegenomen bij zijn behandeling. De Onderzoeksraad voor Veiligheid sprak daarin van ‘grove fouten’.

Lees ook: Snoeihard rapport: veiligheidsrisico’s Michael P. verkeerd ingeschat

Om beter zicht te krijgen op de aard en complexiteit van de problematiek in de gehele sector, heeft de raad nu nog zeven casussen onderzocht waarbij de veiligheid in het geding was. Daaruit komen ‘indringende voorbeelden’ van ‘onveilige situaties’ naar voren.

Familie en hulpverleners doen vaak allerlei pogingen om deze personen, al dan niet gedwongen, te laten behandelen, medicatie te geven en ondersteuning te bieden zodat ze een enigszins normaal leven kunnen leiden. Het rapport spreekt van ‘schrijnende situaties’, waarbij ondanks de betrokkenheid van familie, zorg- en hulpverlening, de situatie ‘levensbedreigend escaleert’. Fors ingrijpen door de politie blijkt dan volgens de Onderzoeksraad ‘onontkoombaar’.

Zelfverwaarlozing

Ook laat de praktijk aangrijpende dilemma’s in de zorg en hulpverlening zien. Bij zelfverwaarlozing bijvoorbeeld botst het recht op zelfbeschikking met het recht om goede zorg te ontvangen. In sommige gevallen blijkt dat niet voorkomen kon worden dat een persoon overleed aan de directe of indirecte gevolgen van zijn of haar ernstige psychische aandoening.

Lees ook: Dodelijke incidenten door personeelstekort ggz

Volgens de raad staat de psychiatrische patiënt niet centraal in het huidige zorgstelsel. In plaats daarvan is het zorgaanbod van instellingen leidend. ,,De verschillende problemen worden elk door verschillende organisaties opgepakt.’’ Daarbij belemmeren de lange wachttijden in de ggz de toegang tot passende zorg en hulp. De onderzoekers stellen ook vast dat zorgaanbieders zich terughoudend opstellen in het aanbieden van deze relatief dure zorg.

De Onderzoeksraad pleit voor nieuwe afspraken, waarin maatregelen zijn opgenomen op het gebied van financiering, informatie-uitwisseling en handelingsruimte van professionals.