Kim Jong-un en Vladimir Poetin praten vooral voor hun eigen prestige

Print
Kim Jong-un en Vladimir Poetin praten vooral voor hun eigen prestige

Kim Jong-un tijdens zijn aankomst in de Oost-Russische stad Vladivostok, donderdag spreekt hij met president Poetin. Afbeelding: Reuters

De Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un is woensdag in Rusland aangekomen voor een ontmoeting met de Russische president Vladimir Poetin. Het is de eerste keer dat de twee staatshoofden elkaar treffen, sinds Kim in 2011 de toen overleden Kim Jong-il opvolgde. De jonge Kim stak net als zijn vader in 2002 per trein de grens over.

De belangrijkste gespreksonderwerpen tussen Vladimir Poetin en Kim Jong-un zullen economische ontwikkelingen tussen beide landen en het nucleaire programma van Noord-Korea zijn. Beide thema’s liggen gevoelig. Dat Poetin en Kim tot een deal komen op economisch terrein lijkt dan ook onwaarschijnlijk. Moskou is met handen en voeten gebonden aan de internationale sancties die de wereldgemeenschap eind 2017 tegen Pyongyang afkondigde vanwege een test met een zeer krachtige atoombom.

Sancties

Bovendien zucht Moskou zelf al genoeg onder internationale sancties door de conflicten in Oost-Oekraïne en de annexatie van de Krim en zal het niet bereid zijn grote sommen geld over te maken als economische hulp.

De onderlinge handel houdt ook al niet over. Rusland voerde van 2014 tot 2017 olie (ter waarde van ongeveer 152 miljoen euro), voedselproducten (36 miljoen euro), transportmiddelen en olie (beide zo’n 18 miljoen) in.

Omgekeerd exporteert Noord-Korea kleding, ingevroren vis en muziekinstrumenten (vooral accordeons) naar Rusland, maar die bedragen overstijgen niet eens de tien miljoen euro.

Handel

Dinsdag nog meldde Joeri Oesjakov, een vooraanstaande assistent van Poetin, dat de handelsomzet tussen beide landen vorig jaar is gekelderd met maar liefst 56 procent en uitgekomen op een schamele 34 miljoen euro.

Allereerst komt die daling door internationale sancties, zei Oesjakov, die de cijfers ‘heel bescheiden’ noemde. „Natuurlijk heeft dat zijn weerslag op het niveau van samenwerking, vooral op economisch gebied”, verklaarde hij.

Succesje

Op het nucleaire dossier heeft Poetin mogelijk iets meer kans op een succesje. De Amerikaanse president Donald Trump kwam er eind februari bij de tweede topontmoeting met Kim niet uit. De Noord-Koreaanse leider wilde dat alle sancties tegen Pyongyang zouden worden ingetrokken, een eis waaraan Trump zei niet te kunnen voldoen.

Concessies

Rusland echter, erkent – in tegenstelling tot de Verenigde Staten het atoomprogramma van NoordKorea, maar wil geenszins dat Pyong­yang dat uitbreidt. Dat biedt Poetin de ruimte Kim tot concessies te krijgen (bijvoorbeeld een stop op kernproeven) in ruil voor verzachting (geen opheffing) van de sancties. Maar in een dergelijk compromis zou de wereldgemeenschap ook moeten meegaan.

Vooralsnog geldt voor Poetin zowel als voor Kim dat hij hoofdzakelijk zijn imago kan oppoetsen met dit bezoek. De Noord-Koreaanse leider kan claimen dat hij nu nog salonfähiger is geworden, dan hij na de twee persoonlijke ontmoetingen met Donald Trump al was.

Consumptie

Dat is niet slechts belangrijk voor de binnenlandse consumptie, denkt de Russische Noord-Korea-kenner ­Aleksej Moeravjev. „Noord-Korea wil de VS laten zien dat, ondanks het mislukte overleg (met Trump, red.), het land niet langer in internationaal isolement verkeert”, aldus Moeravjev tegen de Russische BBC. „Als de Noord-Koreanen kunnen tonen dat een paar grote landen hen tot op heden steunen, dan versterkt dat hun positie in de discussies met de VS en China.”

Met dezelfde motivering kan Poetin laten zien dat Rusland opnieuw een belangrijke rol speelt in de regio. Zeker als er enige vooruitgang wordt geboekt op nucleair terrein, kan het Kremlin beweren dat het succes heeft gehad, waar Trump ‘faalde’. Dat zal het aan erosie onderhevige prestige van Poetin onder zijn volk mogelijk een impuls geven.