Lancaster strooit geen flyers tijdens flypast Grashoek

Print
Lancaster strooit geen flyers tijdens flypast Grashoek

De bemanning van de Lancaster ED973. Achterste rij van links naar rechts: Geoff Mason (radiotelegrafist), Bill Cram (bommenrichter), Doug Ofield (boordschutter), Alf Veitch (navigator). Vooraan links: Bob Weddell (piloot), rechts Ed Stevenson (staartschutter). Freddy Boydell (boordwerktuigkundige) ontbreekt op deze foto. Afbeelding: Historische Werkgroep Grashoek

Grashoek -

Tijdens de flypast op zaterdag 4 mei zal de Lancaster bommenwerper uit de Tweede Wereldoorlog omstreeks 12.54 uur over Grashoek vliegen. In tegenstelling tot eerdere aankondigingen, zullen er geen flyers in het kader van het 100-jarig bestaan van Grashoek uitgestrooid worden.

Een agrarisch ondernemer uit Grashoek heeft aan de Historische Werkgroep Grashoek laten weten niet blij te zijn met het voornemen van het uitstrooien van flyers. Hij was bezorgd dat zijn gewassen zouden worden vertrapt door mensen die de flyers gingen zoeken. Daarnaast heeft de BBMF voor Engeland, naar aanleiding van een reeks schadeclaims, een stop ingesteld voor het uitstrooien vanuit de Lancaster. Bij een eerdere dropping klaprozen boven Londen, maakten autobezitters van de gelegenheid gebruik om een schadevergoeding in te dienen omdat de klaprozen op hun auto’s terecht waren gekomen.

Groet

De flypast vindt plaats boven het dorpscentrum, dus niet boven het monument in het bosgebied ondanks dat de ‘memorial flight-over’ een herdenking is aan de op 15 juni 1943 gesneuvelde bemanning van de Lancaster ED973. Hun vliegtuig stortte neer in het Grashoekse bosgebied nadat het was beschoten door een Duitse nachtjager. Daarnaast is de flypast bedoeld als groet van de Royal Air Force aan de parochie Grashoek wegens het honderdjarig bestaan.

De flypast wordt bijgewoond door de dochters van de Engelse oorlogspiloot Ron Clark, Nina Crane en Lora Clark uit het bestuur van de 100 Squadron Association. Ze komen van 3 tot 5 mei speciaal voor het oorlogsmonument naar Grashoek. Het volleybaltoernooi van de jubilerende Grashoekse volleybalclub wordt tijdens de flypast kort stilgelegd, omdat het geluid van de vier Rolls Royce vliegtuigmotoren de activiteit overstemt.

15 juni 1943

Wat is er in die vroege nacht van 15 juni 1943 boven Grashoek gebeurd? Op de late avond van 14 juni 1943 rond 23.00 uur vertrokken 21 Lancaster bommenwerpers van het 100ste squadron vanaf de basis Waltham bij Grimsby in Lincolnshire, Engeland. Boven de Noordzee voegden ze zich bij een grote zwerm van meer dan tweehonderd vliegtuigen op weg naar hun doel, de oorlogsindustrie bij de Duitse stad Oberhausen.

De Lancaster was de grootste en zwaarste bommenwerper uit de Tweede Wereldoorlog. Hij had vier krachtige Rolls Royce motoren en kon met tien bommen van duizend kilo per stuk aan boord een snelheid van 430 kilometer per uur bereiken. In Engeland zijn destijds in twee jaar tijd ruim zevenduizend Lancasters gebouwd. Dat zijn er gemiddeld tien per dag.

Zwakke plek

De Duitsers ontdekten een zwakke plek van de Lancaster: dat was de onderzijde waar het vliegtuig geen geschut had. Daarom benaderden Duitse jachtvliegers de Lancaster bommenwerpers van onderen, onder een hoek van 45 graden. Zo gaf majoor jachtvlieger Günther Radusch de Lancaster ED973 in de nacht van 15 juni 1943 ergens boven Geldrop - Someren de volle laag. Om 01.20 uur kwam het Engelse vliegtuig brandend naar beneden en crashte aan de rand van Grashoek in bosgebied de Marisberg, ongeveer in het midden tussen Belgenhoek en Kwakvors.

Bij het neerstorten van de bommenwerper in de bossen ontplofte een van de zware bommen, die de Lancaster uit elkaar reet. Hierdoor ontstond een groot gat in de grond, dat vandaag de dag nog altijd te zien is. Borden in het bos verwijzen naar de rampplek. De brokstukken lagen over een groot deel van Grashoek verspreid. De enorme kracht van de explosie werd extra duidelijk toen een complete intacte vleugel gevonden werd bij de familie Gommans aan de Helenaveenseweg.

Gedenkmonument

Het was de allereerste vlucht van de jonge zevenkoppige bemanning die de crash niet overleefde. Ze liggen begraven op het Engelse ereveld Jonkersbos bij Nijmegen. De Grashoekse gemeenschap richtte in 2002 voor hen een gedenkmonument op. Basisschool De Horizon adopteerde het monument. Kinderen van groep zeven en acht zorgen voor het onderhoud.

Ongeveer de helft van de zevenduizend Lancasters zijn door de Duitsers neergehaald. De overige bommenwerpers zijn na de oorlog gesloopt. Wereldwijd zijn er slechts twee intacte vliegende Lancasters: een in Canada en een in Engeland.