Politie zet vaker onderhandelaars in bij crisissituatie

© Ermindo Armino

In vijftien jaar tijd is de inzet van speciaal getrainde politieonderhandelaars in levensbedreigende crisissituaties nagenoeg vertienvoudigd tot gemiddeld 150 keer per jaar in Limburg.

Claire van Dyck

Lees ook: Praten met menselijke tijdbom om levens te redden

Die stijgende inzet is het gevolg van de bekendheid en het succes van de politieonderhandelaars maar hangt ook samen met een toename van suïcidedreigingen en crisissituaties met verwarde personen. Dat zegt senior onderhandelaar Jeroen van de politie in Limburg na afloop van het symposium Keep Control van de Limburgse Vereniging voor Intensieve Zorgverlening (LVIZ) in Kerkrade. Politieonderhandeling was het kernpunt van de oefening met andere hulpverleners, waarmee het symposium werd ingeleid.

In zo’n 60 procent van de gevallen worden onderhandelaars ingezet bij zelfmoorddreigingen. De rest betreffen gijzelingen, ontvoeringen, afpersingen, gebarricadeerde opsluitingen en (potentieel) gewelddadige openbare ordeverstoringen. De inzet bij demonstraties is de laatste jaren ook toegenomen, zegt Jeroen, die uit veiligheidsoverwegingen niet met volledige naam mag worden genoemd.

Verwarde personen

Bij zeker een op de vijf incidenten, waar onderhandelaars - ze werken altijd in een team - worden ingezet, is sprake van verwarde personen. De politie besteedt sowieso steeds meer tijd aan die groep. Het aantal overlastincidenten met verwarde personen waar de politie mee te maken krijgt, is in acht jaar verdubbeld tot 90.000 en de incidenten lijken ernstiger te worden. Bezuinigingen in de zorg en een complexere samenleving zijn daar algemene verklaringen voor.

Steeds meer schakelt de politie om van interventie naar onderhandelen. Dat laatste kost meer tijd, maar is de meest veilige, succesvolle en geweldloze oplossing in crisissituaties, schetst de politie op het symposium. De meeste slachtoffers vallen bij fysieke interventies. In vrijwel alle gevallen, ruim 99 procent, worden de crisissituaties waar onderhandelaars bij zijn ingezet zonder slachtoffers beëindigd.

Mond

„Het machtigste wapen is onze mond. Onderhandelen kan bijna altijd”, zegt Jeroen. Grootste schrikbeeld is een terreuraanslag. Zelfs daar geldt dat naast meteen fysiek ingrijpen onderhandelaars tactisch en strategisch ook onderdeel kunnen zijn van interventie. In Nederland zijn zo’n honderd politieonderhandelaars actief, van wie zeven in Limburg. In 2005 waren dat er landelijk vijftig. Ook is er sinds enkele jaren één speciaal team onderhandelaars in het land voor contraterrorisme en activisme.

Wil je alle Plus-artikelen lezen?

Dagelijks publiceren we meer dan 100 Plus-artikelen op onze site & app. Nieuws, achtergronden, analyses, reportages, interviews en columns. Word nu digitaal abonnee en kies voor een jaar lang korting of maandelijkse flexibiliteit.

Kies digitaal