‘Voor de planeet is het niet nodig om insecten en zeewier te eten’

Print
‘Voor de planeet is het niet nodig om insecten en zeewier te eten’

Afbeelding: Shutterstock

We hoeven voor onze gezondheid en de planeet echt niet louter op insecten en zeewier te gaan knagen. Zo’n drastische omslag is nergens voor nodig, zegt voedingswetenschapper Corné van Dooren van het Voedingscentrum. ,,Het eetpatroon van een eeuw geleden was zo gek nog niet.’’

Het waren pittige aanbevelingen die wetenschappers van EAT, een non-profitorganisatie in Stockholm, begin dit jaar deden in het toonaangevende medische vakblad The Lancet. We moeten terug naar hooguit een onsje rood vlees per week en hoogstens vier keer per week een ei. En één portie zuivel per dag. Anders is het onmogelijk om in het jaar 2050 9 miljard mensen fatsoenlijk te voeden.

Lees ook: ‘Zwangere vrouwen die noten eten, krijgen slimmere kinderen’

Een dieet met minder dierlijke eiwitten en meer plantaardige is keihard nodig om de planeet te blijven voeden. Daarom kun je her en der al insecten kopen en experimenteert wereldspeler Ikea met meelworm-hamburgers. ,,Het is al langer bekend dat we een verschuiving moeten maken als het gaat om eiwitten’’, aldus Van Dooren, die vorig jaar promoveerde op de manieren om onze voedingsgewoonten zo gezond en duurzaam mogelijk te maken.

,,Nu halen we gemiddeld 61 procent van onze eiwitten uit dierlijke en 39 procent uit plantaardige producten. Dat zou omgekeerd moeten worden volgens de Adviesraad voor de Leefomgeving: 40 procent dierlijk en 60 procent plantaardig. En we zouden ook wat minder eiwit moeten consumeren.’’

Drie keer meer noten

Juist over die verschuiving van vlees naar eiwitten uit andere bronnen spreekt Van Dooren donderdag tijdens The Future is Green: The Protein Transition in Delft. Voedselwetenschappers komen daar bij DSM bij elkaar om te spreken over de hoofdrol die Nederland moet gaan spelen in die transitie.

Lees ook: Een ongezouten en gezond advies: deze kruiden vervangen het zout in je maaltijd

De huidige adviezen van het Voedingscentrum wijken maar licht af van de adviezen die de bezorgde wetenschappers geven. Zo is de aanbevolen hoeveelheid rood vlees per week maximaal 100 gram, terwijl het Voedingscentrum maximaal 300 gram adviseert. ,,En ze adviseren iets minder zuivel en iets meer vis. Ze komen vooral uit op grotere porties peulvruchten en noten en dat sluit aan bij de laatste adviezen voor de Schijf van Vijf: wel drie keer meer noten en drie keer per dag peulvruchten in plaats van eenmaal per week.’’

Haring en mosselen

Om te verschuiven naar meer plantaardige eiwitten hoeven we niet massaal aan de zeewier, meelwormen of quinoa. ,,Het kan eenvoudig door te kijken naar hoe we ongeveer honderd jaar geleden aten: brood, pap, pannenkoeken, erwtensoep. Het eten van een eeuw geleden was zo gek nog niet.’’

Ook al waren sommige voedingsmiddelen, zoals groenten, vaak langer houdbaar gemaakt met zout, toch at men destijds minder zout dan nu. ,,En men at meer groente.’’ Aten we toen niet veel meer vet vlees, zoals spek? ,,Dat valt wel mee. Gemiddeld aten mensen veel minder vlees dan we nu doen. En we aten vis: haring, mosselen. Dat past ook in een gezond dieet. Laten we het goede behouden.’’

Het advies van Van Dooren is niet ingewikkeld: neem eens wat vaker bruine bonen, kapucijners en ter afwisseling kikkererwten en kidneybonen. En noten natuurlijk, die sinds 2016 ook in de Schijf van Vijf schitteren. ,,Walnoten, hazelnoten, tamme kastanjes, allemaal goede bronnen van eiwitten. En pinda’s passen er ook in. Vroeger niet, omdat ze veel vetten bevatten, maar ook pinda’s zijn een goede bron van eiwitten en er zitten vitamine B1 en ijzer in. Als je 100 procent pindakaas op je brood smeert, dan past dat gewoon in de Schijf van Vijf.’’

De omkering van 60/40 naar 40/60 is misschien wat drastisch, maar 50/50 zou al mooi zijn, vindt de voedingswetenschapper. ,,Het hoeft niet in één klap, het heet niet voor niets een transitie.’’ De kleine veranderingen zijn ook terug te vinden in de ‘Eetwissels’ die het Voedingscentrum eerder dit jaar introduceerde. Vervang ham op brood een keer door ei en een witte bol door een bruine boterham. ,,Begin gewoon met kleine stappen.’’

Eendekroos

Niet allemaal zeewier eten dus? ,,Het is natuurlijk prima om te innoveren. Ze zijn zelfs aan het kijken of je kroos uit de sloot kunt eten. Het is interessant, net als alle zeewieren die eetbaar zijn. Maar daar win je niet de grote slag mee. Dat is wellicht iets voor de verre toekomst.’’