Rechter stuurt alle verdachten van plan aanslag naar Pieter Baan Centrum

Print
Rechter stuurt alle verdachten van plan aanslag naar Pieter Baan Centrum

Een still van camerabeelden van de politie waarop vier van de verdachten worden aangehouden in een huurbusje in Weert. Afbeelding: ANP Handouts

Laar / Weert / Altweerterheide / Stramproy / Tungelroy / Swartbroek -

Zeker vijf van de zes verdachten die afgelopen najaar werden opgepakt omdat ze een grote aanslag in Nederland zouden voorbereiden, moeten psychologisch onderzocht worden in het Pieter Baan Centrum. De verdachten willen dat niet, maar de rechter oordeelde vandaag tijdens een tussentijdse zitting dat ze moeten.

Bij de vorige zitting in april bleek dat de zes verdachten, allemaal afkomstig uit de regio Arnhem, niet meewerkten met het onderzoek: ze weigeren de inlogcodes van hun telefoons af te geven en hebben nog nauwelijks verklaringen afgelegd. ,,Daardoor moeten we op een andere manier toegang krijgen en duurt het onderzoek langer”, stelde het OM toen.

Recidive

Woensdagochtend bleek ook dat ze weinig zin hebben in een psychologisch onderzoek. Justitie wil eigenlijk dat ze alle zes worden onderzocht in het Pieter Baan Centrum, mogelijk zelfs als groep. ,,We vinden dat onderzoek nodig om het recidive vast te kunnen stellen, we willen weten hoe groot de kans is dat ze weer in de fout gaan”, aldus officier van justitie Ferry van Veghel.

Verdachte Shevan A. heeft daar geen trek in. ,,Hij ziet daar vreselijk tegen op. Hij is zelf pedagoog en weet wat voor invloed zo’n onderzoek op je heeft. Hij weet van zichzelf ook dat hij geen stoornis heft, het gaat goed met hem”, aldus zijn advocate Tamara Buruma. A. was in september niet bij de wapentraining die vier andere verdachten kregen in een vakantiehuisje. Hij werd dan ook niet daar opgepakt, maar in een park in Arnhem.

Lees ook: ‘Vakantiehuisje Weert was geschikt voor deze antiterreuractie’

Hoofdverdachte Hardi N., die woensdag voor het eerst bij een zitting aanwezig was, wil, als het echt moet, wel naar het PBC. ,,Maar hij wil per se niet als groep worden onderzocht”, zegt zijn advocaat Serge Weening.

Justitie vraagt zich vooral af ‘waar de verdachten dan bang voor zijn’? ,,Voor wat de behandelaars dan zullen zien?”

De rechtbank vroeg het de verdachten nog een voor een: van de vijf aanwezigen zeiden vier dat ze niet wilden. Alleen hoofdverdachte Hardi N. zei wel mee te willen werken, maar ‘alleen als we niet in een groep hoeven’. De rechtbank besloot aan het begin van de middag dat zeker vijf van de zes mannen naar het PBC moeten om daar te worden geobserveerd. Voor de zesde verdachte volgt later een formeel besluit over zo’n onderzoek.

Noodzakelijk

De rechtbank vindt net als de officier van justitie dat onderzoek in het PBC noodzakelijk is, nu alle verdachten weigeren mee te werken aan een onderzoek door een psychiater en psycholoog. De manier waarop het gedrag van de verdachten zal worden bestudeerd, is aan de deskundigen in het PBC, stelde de rechtbank .

Eind september werden tijdens een grote politieactie zeven verdachten opgepakt: vier in een gehuurd busje bij een vakantiepark in Weert, drie anderen in Arnhem en omgeving. Ook in de regio Rotterdam, waar enkele verdachten sinds kort woonden, werden huiszoekingen gedaan.

Een van de verdachten kwam vrij snel weer vrij, de andere zes moeten zich verantwoorden voor wat een voor Nederland ongekend groot aanslagplot lijkt. Volgens justitie maakte de groep plannen om een grote aanslag te plegen op een evenement in Nederland; ze wilden dat doen met kalasjnikovs en bomgordels. Tegelijkertijd wilden ze op een andere plek een autobom laten ontploffen.

Infiltratie

Al snel na de aanhouding bleek dat de groep rond hoofdverdachte Hardi N. (34) in een val van de politie was getrapt. Geheime dienst AIVD tipte in het voorjaar van 2018 de politie dat N. een aanslag wilde gaan plegen. De politie zette een infiltratie-operatie op, waarvan zelfs de advocaten van de verdachten zeggen dat die ‘goed in elkaar zat’. De val klapte eind september dicht.

Lees ook: ‘Nederland aan grote aanslag ontsnapt dankzij arrestatie terreurverdachten Weert’

Vier verdachten kregen in een vakantiehuisje bij Weert wapens en bomgordels van een wapenhandelaar overhandigd. Toen ze het vakantiepark verlieten, werden ze gearresteerd. De wapenhandelaar en een contactpersoon bleken politie-infiltranten, de wapens onklaar gemaakt. Het vakantiehuisje was volgehangen met microfoons en camera’s: op de beelden is te zien hoe de verdachten de bomvesten omhangen en de geweren vasthouden. Ook woningen, wagens en telefoons van de verdachten werden al een tijd afgeluisterd.

Lees ook: Oefenende terrorismeverdachten in Weert vastgelegd op videobeelden

Woensdagochtend was er een tussentijdse zitting waarop de stand van het onderzoek wordt besproken. De inhoudelijk behandeling van de zaak volgt waarschijnlijk pas begin 2020.