Samenwerking

Waarom winkelen veel Duitsers in Venlo? Jonge lector gaat op zoek naar het antwoord

Print
Waarom winkelen veel Duitsers in Venlo? Jonge lector gaat op zoek naar het antwoord

Vincent Pijnenburg, lector grensoverschrijdende samenwerking bij Fontys in Venlo. Afbeelding: Mara van den Oetelaar

Venlo / Hout-Blerick / Boekend / Steyl / Lomm / Tegelen / Velden / Belfeld / Blerick / Arcen -

Als achtjarige maakte Vincent Pijnenburg een kaart van zijn omgeving, waarbij hij de grens wegliet. 21 jaar later is de planoloog benoemd tot lector grensoverschrijdende samenwerking bij Fontys in Venlo.

Waarom winkelen veel Duitsers in Venlo? Alleen omdat de koffie goedkoop is? Waarom komen ze zelfs vanuit Dortmund, terwijl de Venlonaar bij het eerste tankstation over de grens halt houdt?

Vragen die Vincent Pijnenburg bezighouden. De Venlonaar (29) krijgt de komende vier jaar de kans de antwoorden te vinden. Hij is benoemd tot lector grensoverschrijdende samenwerking bij Fontys in Venlo. Hij gaat onderzoeken hoe het regionaal bedrijfsleven beter kan profiteren van de ligging aan de grens.

Achtjarige

Het werk is hem op het lijf geschreven. Zijn wieg stond aan de weg Op de Grensberg in Venlo, op honderd meter afstand van Duitsland. Als achtjarige tekende hij een kaart van het gebied waarop de grens ontbrak. Na zijn studie werkte de planoloog bij de gemeente Venlo. Bij het opstellen van een ruimtelijke visie merkte hij dat die nauwelijks verder reikte dan de landsgrens.

Zijn verbazing leidde tot zijn promotieonderzoek bij Fontys in Venlo. Hij ontdekte dat in 1967 een Nederlands-Duitse commissie ruimtelijke ordening werd opgericht om een visie op het grensland te maken. Het bleef een vroom voornemen. In alle plannen - van lokaal tot nationaal - is de grens nog steeds een eindpunt in plaats van een beginpunt voor samenwerking.

Calimerogedrag

De grens werd geen uitnodiging de buren te leren kennen, maar een excuus om niets te doen. Of een rechtvaardiging van calimerogedrag. Het minderwaardigheidscomplex van gemeenten die ver van de Randstad liggen, wordt bevestigd in de Atlas voor gemeenten. Op de ranglijst van vijftig grootste steden bungelen Venlo, Heerlen en zelfs Maastricht ergens onderaan.

Dat is niet eerlijk, stellen ze. Er wordt door de ligging aan de grens slechts een halve cirkel om de stad getrokken. Zonder grens liggen ze centraal in Europa, vlakbij het dichtbevolkte Ruhrgebied. Recent is onderzocht hoe de gemeenten scoren als de grens is uitgegumd. Venlo stijgt van 47 naar 11, boven Rotterdam en Den Haag.

Als-dan-redenatie

Pijnenburg is de eerste om te erkennen dat als-dan-redenaties weinig waarde hebben. Toch is hij blij met de Atlas. „Het geeft aan dat Limburgse steden potentie hebben. Emmen is vijftigste en blijft vijftigste.” De politici die het alternatieve lijstje een erkenning vinden, roept hij wel op om er ook mee aan de slag te gaan.

Hij mist de „echte bereidheid” en het gevoel van urgentie om werk te maken van grensoverschrijdende samenwerking. Er wordt veel over gesproken, maar het blijft vaak bij symboolpolitiek. Zoals burgemeesters die van stoel wisselen. Pijnenburg: „Symboolpolitiek is niet verkeerd. Het draagt bij aan bewustwording. Maar het is nu tijd voor actie.”

Vakantiegevoel

Hij vindt nog steeds dat te veel gedacht wordt in verschillen. Inderdaad, taal, cultuur, landschap, mensen en regels zijn anders. Dat kan ingewikkeld zijn, zeker als je in Duitsland wilt werken. Maar er zijn infopunten waar mensen met persoonlijke vragen over pensioen, hypotheek en belastingen terechtkunnen. Het zijn juist de verschillen, aldus Pijnenburg, die van de grensstreek een aantrekkelijk gebied maken. „Als je de grens oversteekt, merk je dat je in een ander land zit. Het roept een vakantiegevoel op. Het is Europa in het klein.”

Als planoloog droomt hij van het maken van een euregionaal plan. Tijdens zijn promotieonderzoek bleek dat zo’n plan voorlopig een fata morgana is. Dat komt omdat ambtenaren hun collega’s aan gene zijde van de grens niet kennen en dus niet weten wat die uitspoken. Voorts is sprake van onmacht. Gemeenten in Nederland hebben veel beleidsvrijheid van Den Haag, terwijl een Duitse gemeente strak aan de leiband van Berlijn loopt.

Belemmeringen

Omdat het zetten van grote stappen moeilijk is, kun je beter beginnen met kleine, is het devies van Pijnenburg. Onder de huidige omstandigheden zijn er zeker voor het bedrijfsleven grote kansen in het nabije buitenland. Maar die moeten wel gezien worden. Hij wijst op een recent onderzoek van Ondernemend Venlo. Daaruit bleek dat veel ondernemers kansen op de Duitse markt onbenut laten, omdat ze vooral belemmeringen zien. Ik spreek de taal niet. Ik ken de mensen en de gewoonten niet.

Het team van Pijnenburg kan ze helpen. Door ze individueel bij de hand te nemen en te onderzoeken waar ze tegenaan lopen. De ervaringen worden gedeeld, zodat collega’s minder moeite hebben met het verkopen van producten en het werven van personeel. Pijnenburg: „Mijn opdracht is simpel: ik moet aantonen wat ondernemers missen als ze niet de grens over gaan.”

Toegang tot alle Plus-artikelen?

Dagelijks worden meer dan 100 Plus-artikelen gepubliceerd door de verslaggevers van De Limburger. Steun de regionale journalistiek en word digitaal abonnee vanaf 1,04 per week.

Profiteer nu