Van nul tot nu

Ontsnapte Russen in de Mijnstreek

Print
Ontsnapte Russen in de Mijnstreek

Russische krijgsgevangenen. Afbeelding: Archief Martin van der Weerden

Kerkrade / Eygelshoven / Brunssum / Ransdaal / Craubeek / Klimmen / Weustenrade / Fromberg / Kunrade / Ubachsberg / Voerendaal / Winthagen / Schimmert / Hulsberg / Wijnandsrade / Merkelbeek / Schinveld / Jabeek / Vaesrade / Schinnen / Klein-Doenrade -

Tijdens de Eerste Wereldoorlog ontsnapten duizenden Russische krijgsgevangenen naar neutraal Nederland.

De Russen hadden het zwaar te verduren in de Duitse kampen. Enkele duizenden ondernamen een lange, barre voettocht door vijandig gebied. Met wat opgespaard voedsel en wat de natuur hen te bieden had, hielden zij zich in leven. De aanwezigheid van de ontsnapte Russen riep de nodige verwondering op.

Brüderschaft

Het Limburgsch Dagblad van 27 november 1918: “De Russische krijgsgevangenen hebben den heelen Zondag door Heerlen gewandeld; de Heerlenaren hebben daardoor de gelegenheid gehad met hen kennis te maken voor zover de menschen Duitsch konden spreken. Wat vooral bij de Russen opvalt is hun gedweeë houding; wanneer zij zien of slechts meenen dat iets van hen verlangd wordt, stellen zij zich onmiddellijk beschikbaar. Er ligt iets kinderlijks in hun heele doen en laten. Als typisch staaltje van het godsdienstig gevoel van deze menschen zij vermeld, dat, toen zij een der Eerw. Paters Franciscanen in de school (Bernardinuscollege) zagen staan, zij hem allen de hand kwamen kussen. Op zaterdagavond werden een aantal Russen stomdronken in een café aangetroffen, nadat een aantal Belgen hen getrakteerd hadden om brüderschaft te drinken. Bij het afscheid nemen zoenden de brüder elkaar hartelijk.”

Conflict

De gevluchte Russen werden door de autoriteiten verzameld in opvangkampen en uiteindelijk doorgestuurd naar Rotterdam. Daar kwamen de Russen door hun grote aantal en de belabberde opvang vaker in conflict met de Nederlandse samenleving. De politie ontving tal van klachten over dronkenschap, wildplassen, vechtpartijen, straatroof, naaktzwemmen en Russen die meisjes bezwangerden. Na afloop van de oorlog werden zij terug gestuurd naar Rusland. Enkele honderden doken echter onder in Nederland.

Met dank aan Marcel Krutzen