Van Nul tot Nu

Betaling in natura van alle tijden

Print
Betaling in natura van alle tijden

De betaling van de Tienden uit 1618 van Pieter Brueghel de Jonge. Afbeelding: Archieffoto Martin van der Weerden

Heerlen / Hoensbroek / Kerkrade / Eygelshoven / Bocholtz / Simpelveld / Huls / Ransdaal / Craubeek / Klimmen / Weustenrade / Fromberg / Kunrade / Ubachsberg / Voerendaal / Winthagen / Brunssum / Landgraaf / Schaesberg / Nieuwenhagen / Rimburg -

Munten zijn er vanaf de Romeinse tijd. Maar vooral in de dorpen werden eeuwenlang betalingen in natura voldaan.

Nog maar enkele tientallen jaren geleden kreeg de leraar Frans als tegenprestatie voor zijn bijles een kist appels en een zak met worst. Tot aan de Franse Tijd beschikten de meeste mensen amper over contant geld en werden verplichtingen voldaan met wat de natuur opbracht. De belastingaanslag was te voldoen in cappuyn of hoen. Dat waren geen munten, maar levende have uit de pluimveewereld. De cappuyn was een jonge gecastreerde haan, die vetgemest werd.

Vanaf de tijd van Karel de Grote werd de tiendheffing opgelegd. Dat was de verplichting om 10 procent van de bodemopbrengst te schenken aan de kerk. Alles viel er onder ‘wat door regen en dauw bevochtigd, of door wind of zon gedroogd werd’. Hier vielen ook onder de ‘krijtende of schreeuwende tienden’: de bijen, lammeren, ganzen, eenden en kippen. Daarnaast moest pacht betaald worden aan de heer.

De pachtcontracten uit voorbije eeuwen geven gedetailleerde informatie. Zo moest de pachter van de oude hoeve Stammen bij Schinnen zijn stier en beer (mannelijk varken) ter beschikking houden voor de gemeenschap. Jaarlijks moest de pachter een koelvracht kolen halen in Kloosterrade; steenkool als brandstof was al in gebruik. Om de twee jaar moest de pachter een wijnvracht halen in het Ahrdal, waar de heer blijkbaar wijnbergen bezat. De hoeve Eyckholt bij Heerlen moest onder andere met Pasen een vet kalf en met Pinksteren een vette hamel (gecastreerde ram) leveren. De heer van de Vinkenhof bij Brunssum moest genoegen nemen met ‘ein alt grau paard met einen oogke’ omdat er niets anders te halen viel.

Volg nieuws uit jouw gemeente via Facebook

De Limburger heeft voor alle 31 gemeenten een eigen Facebookgroep met het laatste plaatselijke nieuws.

> Neem een kijkje