Justitie vervolgt verdachten voor neerschieten MH17

Print
Justitie vervolgt verdachten voor neerschieten MH17

Het Openbaar Ministerie in Nederland gaat vier verdachten vervolgen voor de ramp met vlucht MH17. Deze Russische commandanten zouden betrokken zijn geweest bij het neerschieten van het toestel met een Boekraket, bijna vijf jaar geleden, en de dood van 298 inzittenden. De rechtszaak start op 9 maart 2020. Dat heeft het Joint Investigation Team (JIT) woensdagochtend bekendgemaakt tijdens een besloten bijeenkomst voor nabestaanden.

Vorig jaar maakte het internationale onderzoeksteam bekend dat het vliegtuig is neergehaald met een Boekraket afkomstig van de 53e Luchtafweerbrigade, die onderdeel is van het Russische leger. Een deel van de brigade was vanuit het basiskamp in Koersk naar Oost-Oekraïne gereisd om de pro-Russische separatisten te helpen.

Lees ook: Deze mannen worden verdacht van het neerhalen van vlucht MH17

Eerder zei het JIT dat zo’n honderd verdachten mogelijk betrokken waren bij de aanslag. Bellingcat, een onderzoekscollectief van burgerjournalisten, bracht al twee namen van verdachten naar buiten: de Russische kolonel Oleg Ivannikov van de militaire inlichtingendienst GROe en kolonel-generaal Nikolaj Fjodorovitsj Tkatsjov.

Justitie vervolgt verdachten voor neerschieten MH17
De Boekraket waarmee het toestel van Malaysia Airlines uit de lucht is geschoten Foto: Videostill

Ivannikov, codenaam ‘Oreon’, zou ten tijde van het neerhalen van MH17 de baas zijn geweest in de rebellen-regio Loehansk. In die hoedanigheid moet hij geweten hebben van de aanwezigheid van de Boekraket in het gebied. Op een door de Oekraïnse veiligheidsdienst afgeluisterd telefoongesprek zegt hij een paar dagen voor de ramp: ,,We hebben een Boek, we schieten ze naar de hel.’’ Daarmee doelde hij toen waarschijnlijk op de bedoeling een Oekraïens militair toestel neer te halen.

Tkastjov , codenaam ‘Delfin’, is ook te horen in afgeluisterde gesprekken. Zijn rol is nog niet duidelijk.

Belangrijkste verdachten

In een nieuw rapport dat vandaag is verschenen, noemt Bellingcat nieuwe namen van de belangrijkste verdachten. Wie daadwerkelijk het bevel gaf de raket af te vuren en wie op de knop drukte, is onbekend. Volgens Bellingcat zijn er aanwijzingen dat officier Sergej Doebinski, hoofd van de militaire inlichtingendienst van de volksrepubliek Donetsk, het bevel tot schieten gaf, maar dat is nog niet hard te maken.

Gisteren zei Olena Zerkal, de Oekraïense vice-minister van Buitenlandse Zaken, dat deze verdachten slechts het topje van de ijsberg vormen. ,,Het aantal mensen dat hier bij betrokken is zal veel groter zijn.’’

Zerkal reageerde bevestigend op de vraag of het hogere officieren van het Russische leger betreft. Ze legde uit dat het afvuren van de luchtafweerraketsysteem ‘onmogelijk is zonder toestemming van de top’. Ook zei Zerkal dat ‘er al informatie is hoe de Boek daar is gekomen, maar nog niet over wie geschoten heeft’.

Justitie vervolgt verdachten voor neerschieten MH17
Wrakstukken op de rampplek in Oekraïne Foto: AFP

Rusland weigert alle medewerking

Rusland ontkent iedere betrokkenheid bij de ramp en weigert tot nu toe alle medewerking aan het strafrechtelijk onderzoek van het JIT. Nederland heeft ook geen uitleveringsverdrag met Rusland. Daardoor is de kans dat de verdachten ooit daadwerkelijk voor de rechter verschijnen, klein.

De rechtbank op Schiphol is al eerder aangewezen als locatie voor de rechtszaak. Wanneer het proces van start gaat, is nog niet bekend.

Het toestel van Malaysia Airlines was op 17 juli 2014 onderweg van Amsterdam naar Kuala Lumpur, toen het boven Oost-Oekraïne werd neergeschoten. Daarbij kwamen alle 298 inzittenden om het leven, onder wie 196 Nederlanders.

Justitie vervolgt verdachten voor neerschieten MH17
Nabestaanden arriveren bij het congrescentrum in Nieuwegein voor de presentatie Foto: ANP