‘Je hebt niets aan een hoog IQ als je je niet op je werk kan concentreren’

Print
‘Je hebt niets aan een hoog IQ als je je niet op je werk kan concentreren’

Afbeelding: Shutterstock

Ken je dat: heb je zeeën van tijd om dat ene belangrijke rapport af te maken, ben je aan het einde van de dag niets opgeschoten. Hoe komt dat toch? Door alle afleidingen van de moderne tijd worstelen werknemers met hun concentratievermogen. Zo zorg je dat je je focus weer op je werk krijgt.

Je concentreren is moeilijker dan ooit, zegt Ulrika Léons Becksén, tevens directeur van Skils, een organisatie gespecialiseerd in bedrijfspsychologie. ,,Er zijn zeker tegenwoordig allerlei afleidingen op ons werk en in ons dagelijks leven. Je moet telkens een selectie zien te maken van alle indrukken die op je af komen. Onze aandacht raakt versnipperd.’’

Diepe focus

Maar voor sommige taken moet je je volledig kunnen richten op één ding. ,,Die diepe focus die je daarvoor nodig hebt vergt een opstartperiode. Tussen de 5 en 25 minuten kan het duren voor je optimaal geconcentreerd bent. Dat herken je vast we als je aan je werk zit: dan duurt het even duurt voor je er goed in zit, maar daarna gaat het lekker.’’

Het bereiken van deze diepe focus heeft duidelijke voordelen. ,,Uit die manier van werken halen we energie en voldoening. Het is dat gevoel dat je vandaag echt goed hebt gewerkt. En ook al heb je er een hele werkdag op zitten, moe ben je niet.’’

Maar die focus bereiken we steeds minder. Soms zelfs nooit. ,,Als je continu onderbroken wordt – door een collega of berichtjes op je telefoon – werk je slechts oppervlakkig, en dat vreet energie. Dan krijg je aan het einde van de werkdag dat je je afvraagt, ik heb van alles gedaan, maar wat eigenlijk?’’

Miscommunicatie

Waarom is je concentreren op je werk nu zoveel lastiger dan vroeger? In de moderne tijd zijn we volgens Leons vooral goed geworden in elkaar bezig houden. ,,Bijvoorbeeld met e-mailen. Tekst naar elkaar sturen werkt heel anders dan een ‘face to face’-gesprek. Je mist nuances en verborgen boodschappen. Dat leidt tot miscommunicatie, wat weer leidt tot meer ge-mail.’’

Door e-mail is werk bovendien veel bureaucratischer geworden. ,,We zijn goed geworden in uitbesteden en de verantwoordelijkheid doorschuiven. Maar er worden geen knopen doorgehakt. Dat frustreert en zorgt ervoor dat je geen aandacht meer hebt voor andere zaken.’’

Het gebrek aan concentratievermogen is een probleem dat werkgevers serieus moeten nemen, aldus Leons. ,,Als er voortdurend afleiding is op de werkvloer, moet je niet verbaasd zijn dat de hoofden van werknemers overlopen. Het is gewoon zonde als al hun energie naar het weerstaan van al die prikkels gaat en niet naar hun eigenlijke werk.’’

Hoog IQ

Een gefocuste werknemer is een goede werknemer. ,,Uit onderzoek blijkt dat we zonder afleidingen beter en sneller werken. Bedrijven kijken steevast naar de intelligentie van potentiële nieuwe werknemers. Maar eigenlijk is dat niet het belangrijkste. Hoe hoog je IQ ook is, je hebt er niets aan als je je aandacht niet kan richten op je werk.’’

Werkgevers doen er goed aan te investeren in een prikkelarme werkomgeving, waar het aantal afleidingen en onderbrekingen wordt beperkt. ,,Ik begrijp dat niet iedereen een eigen kantoor kan krijgen, maar er zijn manieren om de prikkels van de kantoortuin te dempen, zowel de prikkels die je hoort als die je om je heen ziet.’’

De belangrijkste maatregel, afspraken maken met je team, is bovendien gratis. ,,Spreek met elkaar af hoe je je aandacht over de dag gaat verdelen en hoe en wanneer je elkaar onderbreekt.’’ Voor taken die denkwerk vereisen moet je iedere dag tijd vrij houden. ,,Die verklaar je heilig.’’ En nee, ook eventjes onderbreken voor iets heel kleins kan dan niet. ,,We moeten leren de impuls te onderdrukken om telkens naar iemand toe te gaan voor ieder wissewasje. Respecteer elkaar in deze behoefte.’’

Grappig filmpje

Maar ook de werknemer zelf moet zijn of haar verantwoordelijkheid hierin nemen, zegt Leons. ,,Je kan nog zo’n mooie prikkelarme omgeving bieden, als de werknemer toch zijn bliepende telefoon naast zijn werk heeft liggen, heeft het geen enkele zin.’’

Prikkels negeren is makkelijker gezegd dan gedaan. ,,Ons brein is ingesteld op nieuwigheden. Even een grappig filmpje bekijken is leuker dan langdurig aan een ingewikkelde nota zitten.’’ Hoe meer je toegeeft aan die verleidingen, hoe harder je concentratievermogen achteruit gaat. ,,Je aandacht is net een spier die je moet trainen. Doe je dat niet, dan verslapt hij.’’

Hoe leer je beter te focussen? Ten eerste door het te gaan doen. ,,Als je iets oefent, word je er beter in. Dus lees dat boek. Geen tijd? Dat is het hele punt van aandacht voor iets hebben: dat je tijd vrij maakt om je erop te richten en andere dingen links laat liggen.’’

Muziekinstrument

Als je niet zo van lezen houdt, kun je je aandacht ook trainen met andere activiteiten. ,, Het moet een taak zijn waarbij je echt je volledige focus bij de activiteit moet houden om het te laten slagen. Dat je gedachten niet af kunnen dwalen naar de boodschappen. Bijvoorbeeld het leren spelen van een muziekinstrument is een goede oefening hiervoor.’’

Ook de werknemers van de toekomst kunnen maar beter beginnen met het oefenen van hun focus. ,,Met de vooruitgang in de techniek en robotica zijn mensen straks alleen nog nodig voor de complexe taken, het echte denkwerk. Je aandacht vast kunnen houden wordt voor de jongeren van nu een van de belangrijkste vaardigheden op de arbeidsmarkt.’’