Er is hoop voor Oude Ambachten, een klein beetje

© Rob Oostwegel

Zou het traditionele Oude Ambachten in Einighausen over tien jaar nog bestaan? Dit sterft uit, zegt de een. Ik heb geen opvolger, zegt de ander. Maar er zijn ook lichtpuntjes.

Benti Banach

Het is een fraai gezicht als Ria Dielissen met haar zeis een pluk gras te lijf gaat. „Vroeger konden alle vrouwen dit”, zegt de 67-jarige uit Grevenbicht na een ferme swing. De vrouw met de zeis is net als haar mannelijke evenknie een uitstervend ras. Ria’s kinderen in de stad zeisen niet meer. En zelf is ze afhankelijk van een oudere man in het dorp die haar zeis nog kan haren: plat kloppen om hem scherp te maken. Toch is zeisen niet moeilijk. „Ik heb het zelf geleerd. Het is net als tennissen. Als de zeis maar scherp is”, weet Ria. En dat haren, je kunt tegenwoordig op YouTube-filmpjes zien op dat moet. Dat biedt hoop voor de toekomst.

Uitsterven

Vroeger, het is een woord dat op de lippen van iedere bezoeker aan de jaarlijkse oude-ambachtenmarkt in Einighausen ligt. Boven de ingang van een binnenplaats hangt de spreuk ‘Vroeger was alles beter, hier is het als vroeger’. Maar hoe lang blijft vroeger nog bestaan? Is deze jaarlijkse braderie der nostalgie er over tien jaar nog?

„Dit zal vroeg of laat uitsterven”, wijst Mathieu Feijts naar de oude ploeg achter het Limburgse trekpaard Barousha, die hij demonstreert. Hij is lid van de vereniging Historische Landbouw, een club van hoofdzakelijk oude mannen. „Wie wil er nog hard werken”, vraag de 69-jarige Feijts. „Iedereen zit achter de computer, mijn eigen kinderen doen alleen denkwerk.”

Ook Henk Pennings (76) uit Kaulille heeft geen opvolger. Hij komt jaarlijks naar Einighausen om zijn stationaire motor te demonstreren. „Veel mensen vragen wat dit is, wat je ermee kunt. De jeugd is niet geïnteresseerd.” De oud-vrachtwagenmonteur heeft een stuk of vijftig van deze motoren. Volgend jaar is hij weer van de partij, maar Pennings weet ook: „Als ik de voeten heb gestrekt, zien ze maar wat ze met mijn spullen doen.”

Commodore

De houtbewerker, de man met de oude tractoren, de vrouw die oude wasmachines demonstreert, de man die de hondenkar trekt. Is hun ambacht nog op de markt te zien als zij er niet meer zijn? Bestaat de markt zelf überhaupt nog wel? Gaat nostalgie straks niet verder terug dan de Commodore en de cassettebandjes?

Er blijkt toch nog hoop voor het oude ambacht. Stijn Smeets uit Bree heeft op zijn 31ste een eigen atelier waar hij violen bouwt. Geduldig legt hij uit welke houtsoorten hij gebruikt, hoe hij zijn instrumenten vervaardigt en vooral, hoe lang het duurt voor je een goede vioolbouwer bent. „Je probeert ieder instrument beter te maken dan het vorige.”

Nog jonger is Louis Notermans, die met zijn 23 jaar voor touwslager speelt. Hij draait dun sisaltouw tot stevig landbouwtouw. „Ik begon me op mijn achtste hierin te verdiepen. Ik had een leermeester in de straat. Het is in principe eenvoudig, maar ieder jaar gaat het weer een keer verkeerd omdat we het touw de verkeerde kant opdraaien. Dan ontvlecht het.”

Wijsheden

Louis verspreidt oude wijsheden als ‘aan de lengte van het touw kun je zien hoe bang de boer voor zijn koeien is’. Inmiddels heeft hij het ambacht ook zijn vriend Lennard Maas geleerd. Maar voor de duidelijkheid: door de week werkt Louis in de ict. Ook de straatgenoot die zaagsel kleurt en er bonte patronen mee maakt op het asfalt, zoals bij processies, heeft een jonge navolger.

De meeste indruk maakt Bart Vrancken (34) uit Cadier en Keer. Midden in het dorp heeft hij een kleine mobiele smederij opgesteld. Met vuur, kolen, zwarte vegen op zijn gezicht en ferme hamerslagen demonstreert hij vooral mannelijkheid. „Adrenaline speelt mee bij smeden. Er komt brute kracht bij kijken. Er zitten daarom veel jongeren in het smedenvak. Ik zou het absoluut professioneel willen doen. Economisch is het haalbaar, maar mensen die smeden worden niet zo oud. Als je ziet wat straks uit mijn neus komt… Wij worden geen 90 jaar.”

Meer lezen?

Nieuwe actie: Één jaar toegang tot alle Plus-artikelen voor slechts 1,04 per week. Daarmee lees je dagelijks meer dan 100 nieuwe Plus-artikelen op onze site & app. Of kies voor een van onze andere abonnementen.

Ik word digitaal abonnee