Geestelijke gezondheidszorg onder druk: te weinig geld, te weinig personeel

Print
Geestelijke gezondheidszorg onder druk: te weinig geld, te weinig personeel

Foto ter illustratie. Afbeelding: ANP

De geestelijke gezondheidszorg (ggz) in Nederland staat onder druk. De ggz ervaart problemen vanwege financiering, personeelstekort, lange wachttijden, te hoge werkdruk en het sluiten van klinieken.

Dat concludeert adviesbureau KPMG in een donderdag verschenen rapport. Dit is niet alleen zorgelijk voor het hier en nu, maar vormt ook een risico voor de toekomst en het aanpassingsvermogen van de Nederlandse zorg. Een heuse transformatie voor de toekomst is noodzakelijk, stelt KPMG.

Een grote zorg is de financiering. Door het beperkte verdienvermogen zijn de mogelijkheden om te investeren klein. Zorginstellingen zitten gevangen in het huidige systeem van omzetplafonds en prijsplafonds, waarbij een afspraak gemaakt wordt over de maximale gemiddelde prijs per patiënt.

Daarnaast zorgt een toenemend personeelstekort voor druk. Tekorten in de geestelijke gezondheidszorg leiden tot oplopende wachttijden, het sluiten van locaties, onveiligheid bij forensische klinieken en een afnemende tevredenheid onder medewerkers.

Internationaal

Internationaal gezien liggen de uitgaven aan de ggz in Nederland hoog vergeleken met andere ontwikkelde landen. Wel is er sprake van een relatief hoog aantal bedden voor psychiatrie. Ook het aantal psychiaters, psychologen en verpleegkundigen is relatief hoog, hoewel dit aantal wel daalt. Ook is de sterfte door zelfdoding en heropnames na crisisopname laag, vergeleken met andere landen.

Toekomst

Om de problemen in de toekomst aan te kunnen pakken is een ander perspectief nodig, stelt KPMG. Er zijn al wel stappen gezet op het gebied van zorg in de wijk en technologische innovaties. Het gaat echter veel te traag. De focus moet liggen op de gezondheid in plaats van de ziekte. De organisatie van de zorg moet op de schop, waarbij technologie een cruciale rol moet gaan spelen. Vernieuwingen zoals een chatbot kunnen taken van werknemers uit handen nemen, zegt het adviesbureau.

Het anders organiseren van de zorg is daarom niet alleen onontkoombaar, maar ook gewenst. Andere en slimmere manieren van werken moeten de beschikbare capaciteit optimaal benutten, zoals regie op de transitie, decentrale initiatieven en ruimte voor investeringen. Hiervoor moet Nederland kijken naar hoe andere landen het doen, stelt het bureau.

KPMG waarschuwt echter dat er op korte termijn geen effect mogelijk is. De beoogde maatregelen, waaronder loonsverhoging, sorteren pas over twee tot vier jaar effect.