Wedstrijd! Wie bakt de lekkerste appelvlaai van Limburg?

Print
Wedstrijd! Wie bakt de lekkerste appelvlaai van Limburg?

Appelvlaai is de populairste vlaai onder hobbybakkers. Afbeelding: Peter Schols

Altijd applaus voor de appelvlaai. Bloot of met latjes, het maakt niks uit. Zodra de appelvlaai uit de oven komt en je de geur van smeuïg, zacht fruit ruikt, krult je mond nog blijer dan een lachende emoji op je iPhone. Welke hobbybakker heeft de lekkerste appelvlaai in huis?

Een verleiding die weinigen kunnen weerstaan: warme appelen met kaneel en suiker uit de oven. En als die verleidelijke combinatie ook nog verpakt wordt in een zacht krokant deeg, dan zetten alle smaakpapillen het op een langdurig trillen van plezier. Warm, zoet en smeuïg: triniteit van genot, zowel voor neus als mond.

Het begint al met de zacht zoete geur die uit de oven komt. Het is onbewezen, maar volgens vele huizenverkopers is het allesbehalve een verzinsel: als je je huis wilt verkopen, moet je een appelvlaai of -taart bakken. Aspirant-kopers komen door de heerlijke zoete geur van warme appels sneller in de juiste stemming om de beurs te trekken. „Er zijn mensen die niet veel van een harde appel moeten hebben, maar zodra diezelfde appel warm en zacht uit de oven komt, willen ze er meteen van eten. In de oven behoudt de appel zijn frisheid, maar door de warmte wint hij aan smaak, vooral in combinatie met deeg en kaneel zoals bij de Franse tarte tatin”, adus Miel Duisings, oud-docent banketbakken van het Arcus College van Heerlen en jurylid bij bakkerswedstijden.

Maar spannender nog dan eten, is zelf een appelvlaai bakken, zeker als die ook nog eens tot de lekkerste van Limburg wordt uitgeroepen.

Top vier van de bakker

1. Abrikozenvlaai

2. Kersenvlaai

3. Rijstevlaai

4. Pudding-strooivlaai

De zwarte pruimenvlaai behoorde in Limburg lang tot de top van meest gegeten en -verkochte vlaaien van professionele bakkers. Vooral na begrafenissen werd deze vlaai bij de koffietafels gegeten vanwege zijn zwarte kleur. Maar met de afname van het aantal kerkelijke begrafenissen en koffietafels wordt ook de pruimenvlaai minder gegeten. In crematoria domineert nu het plakje cake. Ook speelt mee dat jongeren de smaak en kleur van de zwarte pruimenvlaai minder aantrekkelijk vinden. Daarmee raakt tevens de rituele betekenis van deze vlaai uit beeld. Minder populair bij jongeren is ook de kruisbessenvlaai, want deze wordt te zuur gevonden. Toch is de vlaai niet weg te denken uit de Limburgse (eet)cultuur. Bij elk feest, van doop tot pensioen en gouden huwelijk, wordt nog altijd vlaai gegeten. En als straks de Limburgse vlaai een Europees erkend streekproduct is, zal de vlaai ook de rest van Nederland veroveren. Om met Rowwen Hèze te spreken: het is dan slechts een kwestie van geduld, totdat heel Nederland zijn mond met echte Limburgse vlaai vult.

Wedstrijd

Samen met Limburgse ambachtelijke bakkers nodigt De Limburger hobbybakkers uit op 4 september hun appelvlaai mee te laten doen aan de appelvlaaibakwedstrijd, die in De Oranjerie in Roermond wordt gehouden.

Meld je aan op www.delimburger.nl/appelvlaai en kijk onder dit artikel voor de voorwaarden van deelname

Voor het bakken van een topappelvlaai geeft Jos Richaerts, oud-bakker en docent brood en banket aan het Sittardse DaCapo College enkele handige tips. „Gebruik geen moesappel als de boskoop. Neem een stevige appel als de golden delicious. Ook de elstar is prima. Geen granny smith. Dat is wel een stevige appel maar te zuur.”

Wie een mooi uitziende appel wil, heeft veel aan de pinova, geeft de Thornse bakkerszoon aan. „De pinova heeft een mooie oranjerode schil.”

Wedstrijd! Wie bakt de lekkerste appelvlaai van Limburg?
Appelvlaai van redlanes. Foto: Peter Schols

Corinne Fleuren van de gelijknamige boomkwekerij uit Baarlo is helemaal weg van redlanes . „Ze hebben ook een prachtige zacht rode kleur. Maar bovenal zijn ze makkelijk in je achtertuin te kweken. De bomen worden niet groter dan tweeënhalve meter en blijven smal: een soort appelpilaren in de tuin. Je kunt de redlane zelfs in potten kweken. Al na een jaar heb je al appels van je boompje.”

Mooie boom dus, maar de appels? „De redlanes hebben een doorsnede van vijf centimeter. Prima om een appelvlaai mee te maken. En helemaal top is dat deze appels niet verkleuren tijdens het bakken, ze blijven hun frisse, vrolijke rode kleur houden.”

Tips!

Het deeg goed laten rijzen. Twintig tot dertig minuten is voldoende. Erna het deeg uitrollen en in de vorm doen. Vervolgens een half uur op kamertemperatuur laten rusten voordat de vulling er op wordt gedaan.

- Deeg niet te dik maken. Geen dikke lap deeg in de vlaaivorm doen. Knoop de ‘vlaaiwet’ in de oren: Dun van leer, dik van smeer. Dus dunne laag deeg en dikke laag vulling. De bodem van de vlaai mag niet dikker zijn dan de vlaaivulling.

- De vulling dient ook op kamertemperatuur te zijn voordat deze verwerkt wordt in de vlaai. Geen koude vulling in de vlaaivorm doen.

- Om te voorkomen dat de vlaaibodem door het fruit te nat of ‘drassig’ wordt, kun je het best wat paneermeel over de deegbodem strooien. Dat neemt het vocht op

- Zet de oven op boven- en onderwarmte. Geen ‘hete lucht’, want dat werkt als een föhn en verschroeit de vlaai.

- De vlaai afbakken gedurende circa 25 minuten op circa 200 graden.

- Na het bakken de vlaai laten uitwasemen op een rooster, anders wordt de vlaai aan de onderkant een ‘slof’.

Vullen

Voor een goede appelvaai is het verder belangrijk dat voldoende kaneelsuiker wordt gebruikt, benadrukt Richaerts. Uiteraard spreekt het deeg ook een hartig woordje mee.

Richaerts houdt van tradities. Daarom ziet hij het liefst dat een appelvlaai een deksel van deeg heeft. „Als je voor een vlaai met deksel kiest, maak dan altijd een gaatje in het midden van het deksel. Om te ontluchten. Met deksel moet de vlaai tien minuten korter in de oven.”

Maar met deksel of zonder deksel, vooral belangrijk is dat de vlaai rijk wordt gevuld met appels. „Tijdens het bakken, slinken de appels. En in Limburg houden we erg veel van een volle mond fruitig lekkers. Dus bakkers, opgelet! Goed vullen die heerlijk appelvlaaien!”

Bakregels en beloningen

De vlaai moet rond zijn, met een doorsnede van 24 tot 30 centimeter.

- De vlaai behoort van gistdeeg gemaakt te zijn.

- Een appelvlaai zonder appels kan niet. Dus appels zijn verplicht. Welke appels? Dat mag u zelf bepalen. De vulling van appels mag verrijkt worden met kaneel, rozijnen, krenten en nootjes. Geen ananas, amandelschaafsel, kiwi, abrikoos of mango.

- Een raster, met ‘latjes’ of een dek van deeg, daarmee mag de vlaai versierd worden. Ook zonder dat alles kan uw appelvlaai meedoen aan de wedstrijd.

Juryleden:

Vier juryleden met een rijke ervaring in het beoordelen van vlaaien zullen de appelvlaaien van de hobbybakkers proeven en keuren.

Ron Ossendrijver uit Deurne: Begon zijn bakkerscarrière in 1993 en heeft inmiddels twee winkels in Deurne en in Helmond. Al verschillende jaren is hij jurylid bij bakkerswedstrijden in Noord-Brabant en Limburg. Voor De Limburger was hij de laatste drie jaar jurylid bij de wedstrijden om de beste nonnevot.

Pierre Richaerts uit Thorn: Ervaren bakker en jurylid. Begon als bakker in de bakkerij van zijn vader, die hij samen met zijn jongere broer Jos overnam. Stapte later over naar het onderwijs om er jongeren te scholen in het bakkersvak. Jarenlang actief als jurylid bij bakwedstrijden en keuringen in Limburg.

René Vries uit Weert: De door zijn vader in 1952 begonnen bakkerij nam hij in 1980 over. Sinds kort runt de derde generatie van de familie Vries de bakkerij in Weert. Vijf keer Limburgs kampioen en twee keer Nederlands kampioen brood- en banketbakken was René. Tevens was hij vele malen jurylid bij bakkerswedstrijden en lang voorzitter van de bakkersinkooporganisatie B4.

Marcel Roubroeks uit Sittard: Is momenteel een van de Limburgse bakkers, die zich inspannen om voor de Limburgse vlaai de erkenning van Europees streekproduct te krijgen. De officiële aanvraag daarvoor wordt komende maand in Brussel ingediend. Als de aanvraag gehonoreerd wordt, is de vlaai het eerste Europees erkende grensoverschrijdend streekproduct. Marcel Roubroeks was in 2014 de winnaar van de wedstrijd om de best nonnevot van Limburg. Daarnaast sleepte hij bij bakkerswedstrijden al verschillenden ereprijzen in de wacht.

Prijzen en winnaars:

- Na de beoordeling maakt de jury op 4 september tussen 16.00 en 17.00 uur de prijswinnaars bekend.

- Elke deelnemer krijgt van de jury een beoordelingsrapport.

- De tien beste hobbybakkers krijgen een gratis vlaaibakcursus aangeboden. De cursus, die een halve dag duurt, kan of bij de Gilde Opleidingen in Venlo of het Arcus College in Heerlen worden gevolgd.

- Daarnaast mogen de tien beste bakkers op 8 oktober bij de ‘Grote Limburgse Vlaaikeuring’ tijdens de week van de ambachtelijke bakker de vlaaien beoordelen, die door professionele en leerlingbakkers uit heel Limburg zijn gebakken.

- Op 9 oktober wordt bekendgemaakt welke professionele bakker de bakker van de lekkerste appelvlaai van Limburg 2019 is

Hoe kun je meedoen?

Aanmelden kan tot en met 27 augustus via www.delimburger.nl/appelvlaai

Hoe worden de vlaaien beoordeeld?

- Op woensdag 4 september kun je van 10.00 tot 13.00 uur je appelvlaai bezorgen bij de jury in theater De Oranjerie in Roermond. De koffie staat klaar!

- Je kunt 4 september ook je appelvlaai vóór 11.00 uur inleveren bij een bakker bij jou in de buurt. Welke bakker dat is, verneem je na je aanmelding. Jouw vlaai wordt dan per koerier naar De Oranjerie gebracht.