75 jaar vrijheid

Voorstelling laat de laatste getuigen van de bevrijding aan het woord

Print
Voorstelling laat de laatste getuigen van de bevrijding aan het woord

De laatste getuigen aan het woord. Afbeelding: Stephan Vanfleteren

Zuid-Limburg / Ransdaal / Craubeek / Klimmen / Weustenrade / Fromberg / Kunrade / Ubachsberg / Voerendaal / Winthagen / Kerkrade / Eygelshoven / Bocholtz / Simpelveld / Huls / Landgraaf / Schaesberg / Nieuwenhagen / Rimburg / Brunssum / Born / Buchten -

Gertie Gerritsen uit Heerlen trouwde begin 1943, amper 19 was ze, met de zes jaar oudere Franz Sachers. Haar ouders waren fel tegen dit huwelijk gekant. Ze vonden Franz te oud. En erger: hij had een Duits paspoort. Franz was door allerlei omzwervingen daarentegen van alles wat: half Duits en Tsjechisch, een beetje Belg en een stukje Limburger. Hij was zeker géén foute Duitser. In de oorlog dook hij onder omdat hij de wapens niet tegen Nederland wilde opnemen. Uit protest overhandigde hij zijn Duitse uniform met zijn geweer aan een verzetsman uit Nuth.

Gertie’s verhaal is een van de acht in ‘De laatste getuigen’, een coproductie van Toneelgroep Maastricht en De Domijnen in het kader van 75 jaar bevrijding. Daarin geven zeven acteurs en een pianist stem aan de bijzondere bevrijdingsverhalen van nog levende mannen en vrouwen uit Limburg.

De voorstelling met videofragmenten, muziek en liederen gaat in oktober in première en is te zien in alle Limburgse theaters.

Kinderfoto

„Tijdens het opnemen van de filmbeelden hielden de geïnterviewden een eigen kinderfoto vast”, vertelt regisseur Michel Sluysmans. „Dat leverde aangrijpende en emotionele reacties op. Gertie Gerritsen, Harrie Bloemen, Kitty Delahaye, Hennie Geurten, Wies van de Goor en Jan Smits zijn immers hoogbejaard en hebben het nodige meegemaakt. Ze hebben elk een uniek persoonlijk verhaal: soms wrang en pijnlijk, een ander keer spannend, alledaags of zelfs humoristisch. Hun kinderen en kleinkinderen kennen die soms niet eens. Daarom is het des te belangrijker dat ze verteld worden. Te meer als je bedenkt dat wereldwijd 420 miljoen kinderen lijden onder oorlogsgeweld, twee keer zoveel als twintig jaar geleden.”

Verhalen

De tekst van de voorstelling is van Wiel Beijer, journalist en auteur van het boek De wereld van Pinkpop 50. Hij schreef eerder samen met actrice Mieneke Bakker voor Toneelgroep Maastricht de tekst van Ich bau dir ein Schloss. „Voor dit nieuwe stuk mocht ik gebruikmaken van verhalen die oud-collega’s van De Limburger verzamelden in het boek De laatste getuigen (2015). Ik heb er zes uitgekozen voor het script, aangevuld met herinneringen van Maastrichtenaar Martin Boelen die ik uitgebreid interviewde en het ‘Joodse jochie’ Herman Silbernberg (Sittard), wiens boek ik voor een monoloog heb bewerkt. Boek en theaterproductie zijn levendige sprekende monumenten. Ik had er overigens graag het verhaal van mijn vader in opgenomen. Hij heeft behoorlijk wat meegemaakt. Eerst de Arbeitseinsatz, daarna gevlucht naar Engeland en als soldaat van de Prinses Irenebrigade in 1944 als bevrijder geland in Normandië. Vader leeft echter niet meer en dan is er ook geen levende getuigenis meer. Je kunt deze voorstelling daarnaast zien als waarschuwing: kijk om je heen, er hoeft maar dit te gebeuren of we bevinden ons opnieuw in een gevaarlijke en dreigende geweldscrisis. Daarom is het belangrijk dat we deze moedige ontboezemingen vastleggen voordat ze voorgoed wegebben richting vergetelheid.”

Hard gelag

Na de oorlog werd Franz Sachers opgepakt door de Orde Dienst (OD) en werd hij van het ene naar het andere interneringskamp gesleept. In 1951 overleed hij aan kanker, 34 jaar oud. Een positief antwoord op zijn naturalisatieverzoek tot Nederlander kreeg hij daardoor niet meer. Voor Gertie was dat een hard gelag, vertelt ze. Door haar huwelijk met Franz was ze formeel Duitse en kon ze voor haar vier dochters geen aanspraak maken op werk bij de Nederlandse overheid.

Mogen we even je aandacht.
Dit is een artikel van De Limburger dat gratis beschikbaar is voor iedereen. Dat geldt niet voor alle artikelen, want zogeheten Plus-artikelen zijn exclusief voor onze abonnees. Zonder abonnees kunnen wij namelijk geen Limburgs nieuws maken. Kies voor goede en betrouwbare regionale journalistiek in Limburg, met liefde en passie gemaakt.

Er is al een abonnement voor 7,50 per maand.

Bekijk abonnementen