Analyse

Eén groot SSC-ZL-kantoor is achterhaald

Print
Eén groot SSC-ZL-kantoor is achterhaald

Afbeelding: Ruben L. Oppenheimer

Heerlen / Born / Buchten / Holtum / Papenhoven / Obbicht / Grevenbicht / Sittard / Limbricht / Einighausen / Guttecoven / Munstergeleen / Geleen / Graetheide / Windraak / Maastricht / Itteren / Hoensbroek -

Al sinds 2011 wordt gestreefd naar een groot centraal servicekantoor voor Maastricht, Heerlen en Sittard-Geleen. De tijd lijkt dit plan te hebben ingehaald.

Zeker, er zijn een kleine tachtig ambtenaren aan het werk in het kleurrijke gebouw van het Shared Services Centre Zuid-Limburg (SSC-ZL) in Heerlen. Maar dat zijn voornamelijk werknemers van Parkstad IT, de automatiseerders van de Parkstadgemeenten. Slechts twintig mensen in het pand werken vandaag voor SSC-ZL, en ook die komen voornamelijk uit Heerlen.

Dat is niet wat de oprichters van SSC-ZL acht jaar geleden voor ogen hadden. Een centraal kantoor moest er komen waar alle ondersteunende diensten gecentraliseerd werden: van ICT tot financiën, communicatie, juridische zaken, documentatie en facilitaire zaken. Het was de aanzet om van Zuid-Limburg een soort Zuidstad te maken, een machtige eenheid met 600.000 inwoners.

De provincie haakte in 2015 af, maar geen nood. In 2017 was er voor de drie grote steden nog sprake van een besparingspotentieel van tien miljoen euro, en dat met alleen een bundeling van de onderdelen inkoop, personeels- en salarisadministratie en automatisering. Een aanlokkelijk perspectief natuurlijk, waar aanvankelijk veel andere gemeenten op afkwamen. Eijsden-Margraten en Valkenburg zouden begin 2018 toetreden en er waren gesprekken met zo ongeveer heel Zuid-Limburg.

Afgehaakt

De realiteit op 5 september 2019 is heel anders. De andere gemeenten zijn (voorlopig) afgehaakt en Maastricht likt de wonden na rechtszaken en politieke debatten over SSC-ZL. De ambtelijke vertegenwoordiging in Maastricht verwacht sowieso geen of nauwelijks voordeel van de krachtenbundeling in Heerlen.

De afgelopen twee jaar escaleerde de boel. Rechtszaak op rechtszaak, een ongeduldig wordend Maastrichts stadsbestuur, dat een kapitale fout maakte: toen het de arbeidsvoorwaarden eenzijdig vaststelde, ging de rechter dwarsliggen.

Daarna lekten ook nog eens concept-notulen uit waarin de SSC-ZL-bestuurders filosofeerden over de mogelijkheid om dwarsliggers te ontslaan. De zoektocht naar het lek mondde uit in de ‘spionageaffaire,’ waarover nog steeds een rechtszaak loopt.

Er lijkt een voorzichtige kentering gaande. De nieuwe gemeentesecretaris Ruud Kleijnen heeft adviesbureau Deloitte de boel nog eens uitgebreid laten narekenen. Zonder allerlei eerder alvast ingeplande toekomstige winsten komt de samenwerking Maastricht op een licht verlies te staan. Geen miljoenenclaims, maar reëel klinkende cijfers.

Noodzakelijk

De Maastrichtse bestuurders klampen zich vast aan de conclusie van Deloitte: de samenwerking moet tóch verder gaan. Met name omdat die in de toekomst onvermijdelijk wordt. Processen worden steeds complexer en duurder, en goed personeel schaarser, waardoor bundeling van specialismen op Zuid-Limburgse schaal de enige manier is om het betaalbaar te houden.

Dat besef leeft ook bij de ambtenaren, die opgelucht constateren dat de benadering vanuit de gemeente (lees: gemeentesecretaris Kleijnen) verbeterd is. Bovendien schermt wethouder Jim Janssen met goed nieuws: er zou zich een vierde partner hebben aangesloten bij het SSC-ZL. Hoe meer zielen, hoe effectiever en voordeliger de samenwerking wordt.

Op afstand

De vraag is nu hoe groot de noodzaak van het centrale kantoor is. Sinds 2011 zijn de technische mogelijkheden om vanaf diverse locaties toch samen te werken immers fors vergroot. Een keer per week of zo de koppen bij elkaar steken om de koers af te stemmen volstaat. Supersnel internet maakt online werken en vergaderen overal mogelijk.

Dat bewezen het afgelopen halfjaar de afdelingen inkoop van de drie gemeenten. Hoewel de samenwerking officieel tijdelijk was opgeschort, zijn ze samen blijven inkopen. Met succes. Waarmee is bewezen dat je niet naast elkaar hoeft te zitten om efficiënt te werken. Een centraal coördinatiepunt voor SSC-ZL lijkt onvermijdelijk, maar dat hoeft geen groot kantoor te zijn. Zo kan er in ieder geval op de huur worden bezuinigd.

Jim Janssen laat die ‘decentrale’ mogelijkheid nadrukkelijk open, waarmee de angel wellicht binnenkort uit de discussie gehaald wordt. Al blijven er nog gevoeligheden genoeg over: de arbeidsvoorwaarden van de Maastrichtse ambtenaren en de rechterlijke nasleep van de spionageaffaire.

Meer lezen?

Nieuwe actie: Één jaar toegang tot alle Plus-artikelen voor slechts 1,04 per week. Daarmee lees je dagelijks meer dan 100 nieuwe Plus-artikelen op onze site & app. Of kies voor een van onze andere abonnementen.

Ik word digitaal abonnee