Van nul tot nu

Kinderbijslag was een geschenk uit de hemel

Print
Kinderbijslag was een geschenk uit de hemel

Vooral gezinnen met kinderen waren de klos. Afbeelding: Archief Martin van der Weerden

Ransdaal / Craubeek / Klimmen / Weustenrade / Fromberg / Kunrade / Ubachsberg / Voerendaal / Winthagen / Kerkrade / Eygelshoven / Bocholtz / Simpelveld / Huls / Landgraaf / Schaesberg / Nieuwenhagen / Rimburg / Brunssum / Schimmert / Hulsberg -

Tachtig jaar geleden werd de kinderbijslag ingevoerd. Een handreiking naar de grote gezinnen die in armoede leefden.

Vlak na de Eerste Wereldoorlog was al stevig actie gevoerd voor een soort kinderbijslag. Met name de Rooms Katholieke Bond voor Grote Gezinnen, belangenbehartiger van kinderrijke gezinnen en verklaard tegenstander van het gebruik van voorbehoedsmiddelen, maakte zich hier sterk voor. Maar in het parlement was er toen nog geen meerderheid voor te vinden. Door de economische crisis in de jaren dertig zou dat veranderen.

Schaamte

Van de acht miljoen inwoners die Nederland toen telde, leefde anderhalf miljoen in schrijnende armoede ten gevolge van werkloosheid en salarisverlaging. Vooral gezinnen met veel kinderen waren de klos. De verpaupering nam zichtbaar toe. Kinderen konden niet naar school omdat de ouders zich schaamden dat zij geen schoenen voor hen konden kopen. Gezinnen werden het huis uit gezet omdat zij de huur niet meer konden betalen. Zij trokken vaak in bij familie, die zelf al weinig woonruimte had.

Kinderbijslag

In 1939 diende de rooms-katholieke minister van Sociale Zaken Carl Romme een wetsontwerp in bij de Tweede Kamer. Het doet voor ons vreemd aan dat de hoogte van de kinderbijslag afhankelijk was van het loon dat de arbeider verdiende. Romme vond dat rekening gehouden moest worden met het milieu waarin de arbeider leefde. Voor de socialisten was deze ongelijkheid weinig aantrekkelijk. Bovendien vreesden zij dat de kinderbijslag zou leiden tot een toename van het drankgebruik, doordat het geld terecht zou komen bij de ‘nathals’ en niet bij de moeder die de zorg voor de kinderen heeft. De wet werd toch aangenomen, mét de steun van de socialisten. Enkele maanden later brak de Tweede Wereldoorlog uit.