Burlend voorspel

Foto: Henk Heijligers© Burlend edelhert in Weerterbos

De rust in het Weerterbos wordt nu de herfst er aankomt indrukwekkend verstoord. Vanuit het bos bij de Grashut klinkt een laag, verdragend ‘geburl’. De hier rondlopende edelherten laten aan iedereen die het horen wil weten dat de bronst begonnen is. Dat gaat niet zonder slag of stoot, er wordt namelijk gestreden om de gunst van de hindes, de damesherten. U kunt getuige zijn van dit unieke Limburgse schouwspel.

Stichting het Limburgs Landschap

Bronst en burlenDe vochtige en droge bossen van het Weerterbos, grotendeels eigendom van Het Limburgs Landschap, worden afgewisseld met graslanden, heide en vennen. Centraal in het gebied ligt de Grashut. Ooit lag hier een boerderij, nu is het een gevarieerd natuurgebied met bossen en moerassen en lopen er edelherten in een groot omrasterd gebied.

Edelherten leven een groot deel van het jaar in groepen, roedels. Zo’n roedel bestaat uit hindes (vrouwtjesherten) en jonge dieren en wordt aangevoerd door een leidhinde. Mannetjes leven gedurende het grootste deel van het jaar in eigen groepen, gescheiden van de roedels. Dat verandert echter in september, de mannetjesherten worden bronstig en proberen hindes als een harem bij elkaar te houden. Zo’n groep met één mannetje bestaat uit enkele tot tientallen hindes. Dat beschermen van de eigen harem tegen avances van een andere hertenmannetjes gaat vooral gepaard met veel vocaal geweld, het burlen. Soms leidt het ook tot een echte knokpartij, waarbij uitdagers elkaar met hun imposante gewei te lijf gaan. Gelukkig leiden de spectaculaire gevechten om de hindes zelden tot ernstige verwondingen. Begin oktober keert de rust terug en gaat ieder terug naar zijn eigen groep. Het resultaat van dit alles kunt u overigens het komende voorjaar aanschouwen, wanneer de jonge kalfjes worden geboren.

Foto: Jack Verstappen

Inspiratie in MontfortHoe anders kan het zijn. Omringd door Landgoed Rozendaal van Het Limburgs Landschap ligt het niet te missen Kasteel Montfort (in september nog elke dinsdag, woensdag, donderdag en zondag open). Tot voor een paar jaar geleden lag hier tegenover de kasteelruïne nog een lege koeienstal. Bij een archeologische opgraving werd de originele padenstructuur van een eeuwenoude tuin ontdekt. De koeienstal en de omringende weiden zijn nu getransformeerd in een rustgevende tuin. De teruggevonden paden namelijk bleken overeen te komen met een eeuwenoude tekening van de originele tuin die bij het kasteel heeft gelegen.

Foto: Patrick Meuwissen

De rechthoekige plantvakken, door een centrale as volledig symmetrisch gespiegeld, worden afgewisseld door waterpartijen. De restauratie was een stevige klus en zo’n grote tuin vraagt veel onderhoud. Vrijwillige tuinmannen van Het Limburgs Landschap zijn druk in de weer en kunnen best nog wat hulp gebruiken. Een deel van de plantvakken is geadopteerd door Wijngaard De Deelgaarderberg. Naast een goed gevoel zal dat ongetwijfeld over een paar jaar een lekker flesje gaan opleveren. Het Limburgs Landschap is hier overigens ook nog op zoek naar creatieve invulling van enkele plantvakken met bloemen of groenten. Maar misschien moet u eerst langskomen om inspiratie op te komen doen?

Spektakel of rust, kom vooral kijkenTot 7 oktober organiseert Het Limburgs Landschap dagelijks in de avonduren excursies naar de edelhertenbronst in het Weerterbos; in het weekend ook in de ochtend. Via www.limburgs-landschap.nl kunt hiervoor tickets bestellen.

Zoekt u liever de rust op van de historische tuin aan de Huysdijk 4 bij Montfort? U bent van harte welkom. Mocht de hoofdpoort van de historische tuin gesloten zijn, u heeft bij deze toestemming om door het kleine poortje naar binnen te gaan.

Een leuk cadeauWil je meehelpen aan het behoud van onze eigen Limburgse natuurgebieden? Word dan Beschermer van Het Limburgs Landschap en ontvang het 416 pagina's dikke Uit en Thuisboek als welkomstgeschenk: Word beschermer!