Hof wil Wilders-proces niet staken: zaak gaat door

Print
Hof wil Wilders-proces niet staken: zaak gaat door

Geert Wilders ziet in vrijgegeven documenten bewijs dat ambtenaren van het ministerie van Justitie hebben geprobeerd zich te bemoeien met zijn vervolging. Afbeelding: ANP

Het Haagse gerechtshof neemt voorlopig geen beslissing over de ontvankelijkheid van het Openbaar Ministerie bij de vervolging van Geert Wilders in het minder-Marokkanenproces.

De PVV-leider ziet in vrijgegeven documenten bewijs dat ambtenaren van het ministerie van Justitie hebben geprobeerd zich te bemoeien met zijn vervolging. Het hof stelt hem vooralsnog niet in het ongelijk, maar wil eerst alles horen in het proces.

Het verzoek van de verdediging om het proces per direct stop te zetten, is dus afgewezen. Vrijdag gaat de zaak weer verder. Dan wordt onder meer gesproken over de planning van het proces. Een wrakingsverzoek hangt in de lucht, zeker nu het hof niet voldoet aan de wens van Wilders. Zelf zei hij zich nu te gaan beraden op de volgende stap.

Monddood

Wilders spreekt al jaren van een ‘politiek gedreven’ proces om hem monddood te maken. Dit weekend kwamen via RTL nieuwe e-mails naar buiten waarin ambtenaren voorstelden om ‘suggesties’ te doen aan het Openbaar Ministerie in de vervolging van Wilders. Volgens het OM deed dat allemaal niet ter zake: het besluit om Wilders te vervolgen zou toen al genomen zijn.

Toch stond het gerechtshof dinsdag voor de vraag welk kamp gelijk heeft. Voor Wilders’ advocaat Geert-Jan Knoops is het een uitgemaakte zaak: ,,U kunt dit proces meteen stoppen’’, begon hij zijn betoog dinsdagochtend. Hij stelt dat de ongelakte delen van de e-mails tussen ambtenaren zijn eerdere verhaal ‘versterken’. ,,U zei eerder dat de niet-ontvankelijkheid van het OM nog niet was aangetoond, maar nu kunt u alles in onderling verband bezien.’’

Lees ook: Wilders-proces weer onder hoogspanning: ‘belangrijk keerpunt, stop het proces maar direct’

Uit de mails blijkt dat de ambtenaren dachten dat er in oktober nog geen vervolgingsbeslissing lag. Volgens Knoops dachten ze dus nog het OM te kunnen adviseren. ,,Daarom wilden zij het schip nog sturen.’’

Scheiding der machten

Knoops zegt dat er dan ook geen ‘enkel nader onderzoek’ meer nodig is. Het wettelijk systeem is volgens hem in de kern geraakt, specifiek de scheiding der machten. Voormalig minister van Justitie Ivo Opstelten greep niet in, en ‘laat dus toe’ dat ambtenaren zich ‘inlaten’ met de vervolging van Wilders. Staatsrechtelijk zou er dan ‘materieel’ sprake zijn van een ‘aanwijzing’ van minister. Dat ligt gevoelig, want Opstelten heeft formeel nooit opdracht tot vervolging gegeven.

Knoops vindt dat het ‘slim is opgezet’ dat Opstelten formeel gezien het OM geen opdracht gaf te vervolgen, maar wel toestond dat ambtenaren ‘in feite hetzelfde deden’. Dat hij niet heeft ingegrepen is hem te verwijten, meent de advocaat. ,,Was die minister maar zo flink en dapper geweest om een aanwijzing te geven’’, zegt hij. ,,Als het OM echt magistratelijk is erkent het hier dat er een grens is overschreden.”

Lees ook: Strafzaak Wilders is nu alsnog politiek geworden

Het is niet van doorslaggevend belang of Wilders belangen daadwerkelijk geschaad zijn, vindt Knoops. Het feit dat er poging is gedaan om zijn vervolging te beïnvloeden, is voldoende.

Eerder al zei het hof, toen er andere documenten openbaar werden, dat het bij de einduitspraak op 11 oktober zou oordelen over de kwestie. Maar het is de vraag of Wilders daar nu weer genoegen mee neemt. Hij zou eventueel het hof kunnen wraken als hij vindt dat het ongemotiveerd zijn verzoek afwijst.

Geen probleem

Het OM houdt in reactie vol dat de zaak wel ontvankelijk is en herhaalde dat het een eigen beslissing was om Wilders te vervolgen. Bovendien zou de minister daarover conform de wet geïnformeerd zijn. Hoewel het ook het OM heeft verbaasd dat ambtenaren zich in de mails inhoudelijk uitlieten over de zaak, zou dat geen consequenties hebben. ,,De minister heeft bovendien geen initiërende rol gespeeld.’’

Het OM benadrukte ‘met klem’ dat de mails van ambtenaren de zaaksofficieren ‘niet hebben bereikt’. ,,Als dat wel was gebeurd, dan hadden ze die gepikeerd terzijde geschoven.’’ Wel is er gesproken over de woordvoeringslijn, maar ‘dat is volstrekt logisch’. ,,De minister is politiek verantwoordelijk en moet dus weten hóe beslissingen naar buiten worden gebracht.’’

Aangifte

Maandag zette de PVV-leider de verhoudingen overigens nog verder op scherp. Hij stapte naar de politie om aangifte te doen tegen zijn aanklagers. Hij wil dat officier van justitie Wouter Bos en de advocaten-generaal (aanklagers in hoger beroep) Birgit van Roessel en Gerard Sta worden vervolgd, omdat ze zwart-op-wit zouden hebben ontkend dat er ‘afstemming’ is geweest tussen ministerie en OM. Uit de recente stukken blijkt het tegendeel, meent Wilders. Hij vroeg het hofde aangiftes mee te nemen in het dossier; daar geeft het hof wel gehoor aan. ,,Dit is een politieke afrekening van de hoogste orde’’, oordeelde de PVV-leider.