Wat zijn de belangrijkste maatregelen van Prinsjesdag?

Print
Wat zijn de belangrijkste maatregelen van Prinsjesdag?

Minister Wopke Hoekstra van Financiën zet op Prinsjesdag zijn handtekening onder de rijksbegroting en miljoenennota. Afbeelding: ANP

We zetten de belangrijkste maatregelen van Prinsjesdag voor je op een rij.

Asiel

Vanaf 2020 gaat er 100 miljoen extra naar de asielketen. Vooral om de doorstroming te verbeteren. In 2020 komt daar zelfs nog 34 miljoen bovenop. Het is de bedoeling de asielprocedure sneller te maken om te voorkomen dat ouders en kinderen te lang wachten op besluit in hun zaak.

Pensioenakkoord

Het kabinet is voor het afgesloten pensioenakkoord volgend jaar 399 miljoen euro kwijt. Dat bedrag loopt daarna op tot ruim een miljard euro in 2022.

Winstbelasting

Bedrijven die de winstbelasting (vpb) in één keer vooruitbetalen en niet in termijnen voldoen verliezen hun korting van 4 procent. De afschaffen van de zogeheten betalingskorting vpb levert de schatkist jaarlijks 160 miljoen euro op, zo blijkt uit de begrotingsstukken.

Klimaatakkoord

Voor het klimaatakkoord is in 2020 zo’n 200 miljoen euro uitgetrokken. In het jaar er na loopt het op naar 295 miljoen. Het geld wordt besteed aan een warmtefonds, waarmee burgers hun huis kunnen laten isoleren. Ook komt er geld beschikbaar voor ‘de aanpak van stikstof’.

De Straat Op Met Jay aflevering 17 (Prinsjesdag). Video: De Limburger

Infrastructuurprojecten

In 2020 wordt bijna 3 miljard geïnvesteerd in aanleg, beheer en onderhoud van wegen. Er komt circa 80 miljoen euro bij om de druk te verminderen op de budgetten voor beheer en onderhoud bij Rijkswaterstaat. En aan het budget voor instandhouding van het spoor wordt 151 miljoen euro toegevoegd in de periode tot 2022.

Onderwijs

Er komt geen extra geld om het loon voor basisschoolleraren gelijk te trekken met dat van hun collega’s in het voortgezet onderwijs. Daar was door onderwijsbonden wel op gehoopt, omdat zij - met het oog op het lerarentekort - denken dat het beroep daardoor aantrekkelijker wordt.

Defensie

Het kabinet heeft de ‘politieke intentie’ om te investeren in Defensie. Dat moet ‘aansluiten’ bij de capaciteitsdoelstellingen van de NAVO. Het staat er zo voorzichtig in de Miljoenennota, omdat Nederland al jaren niet voldoet aan de standaard van de NAVO. Nu gaat dat niet naar de vereiste 2, maar 1,5 procent. In 2020 wordt nog 51 miljoen geïnvesteerd, in de jaren erna loopt het op naar 479 miljoen. Daar zit geld bij voor de aankoop van 9 F-35’s (de Joint Strike Fighter), het bestrijden van cyberaanvallen en extra geld voor de militaire inlichtingendienst MIVD. Dat krijgt er 29 miljoen bij. Voor extra grensbewaking na de brexit is 3 miljoen euro extra uitgetrokken.

Vaarwegen

Het kabinet trekt 100 miljoen euro uit om een ‘flinke impuls’ te geven aan Nederlandse vaarwegen. Zo is er 10 miljoen gereserveerd voor verbeteringen aan de aanlegplaatsen van de veerdiensten op de Waddenzee. Nog eens 14,5 miljoen euro gaat naar de aanpak van diverse sluizen op de hoofdvaarweg Lemmer-Delfzijl en er gaat 10 miljoen naar het Maas-Waalkanaal, waar onder meer de oude sluis Weurt wordt opgeknapt. ,,De maatregelen zorgen ervoor dat schippers sneller door de sluizen kunnen gaan en er minder oponthoud op de vaarwegen is.’’

Rechtspraak

Om de tekorten in de rechtspraak te dichten, trekt het kabinet 61 miljoen euro uit. Volgens de regering wordt daarmee zelfs ‘ruimte gecreëerd voor noodzakelijke investeringen’. Het gat was geraamd om 50 miljoen euro.

Viering 75 jaar vrijheid

Het kabinet trekt 15 miljoen euro uit om te herdenken dat ons land 75 jaar geleden werd bevrijd. In 2020 is het 75 jaar geleden dat de Tweede Wereldoorlog tot een einde kwam. Met het geld moet ‘een aantal (internationale) activiteiten’ worden georganiseerd.

Cultuur

Er komt meer aandacht voor andere kunstvormen om ook de groep (jonge) mensen te bereiken die nu niet naar de schouwburgen en musea gaat. Daarin wordt 29 miljoen euro extra gestoken.

Kringlooplandbouw

Het ministerie van Landbouw benadrukt dat het de ‘omslag naar kringlooplandbouw’ wil maken in 2020. ,,In plaats van zoveel mogelijk voedsel te produceren tegen zo laag mogelijke kostprijzen, komen het zuiniger omgaan en hergebruik van grondstoffen centraal te staan.’’ Erg veel haast heeft minister Carola Schouten (Landbouw) daar nog niet mee gemaakt, lijkt het. Maar met ‘banken en andere financiers’ wil het kabinet volgend jaar ‘afspraken maken over financiële producten voor ondernemers die de omslag naar kringlooplandbouw gaan maken’.

Buitenland

Er komt meer geld voor mensenrechten: structureel krijgt het Mensenrechtenfonds er 9,6 miljoen euro bij. Ook komt er meer geld voor vredesprocessen en versterking van de rechtstaat. Daarvoor komt 10 miljoen euro per jaar beschikbaar.

Ontwikkelingssamenwerking

Net als vorig jaar steekt minister Sigrid Kaag 60 miljoen euro extra per jaar in onderwijs in ontwikkelingslanden. Ook steekt ze 10 miljoen euro in een klimaatfonds om de effecten van klimaatverandering in ontwikkelingslanden tegen te gaan.

Wat zijn de belangrijkste maatregelen van Prinsjesdag?
Sander Dekker, minister voor Rechtsbescherming arriveert bij de Ridderzaal op Prinsjesdag. Foto: ANP

Zorg

Er komt een extra verhoging van de zorgtoeslag, de tegemoetkoming in de zorgkosten voor mensen met lage inkomens. Die stijgt daardoor met 67 euro voor alleenstaanden en 95 euro voor meerpersoonshuishoudens. Dat is meer dan de verwachte stijging van de premie. Verder komt het kabinet vóór de zomer van 2020 met voorstellen voor een toekomstbestendige zorg.

Wat eerder al uitlekte…

Pot geld om woningmarkt vlot te trekken

Om de tekorten op de woningmarkt aan te pakken, trekt het kabinet een miljard euro uit om nieuwbouwprojecten te subsidiëren. Ook gaat er een miljard naar woningcorporaties zodat die meer huizen gaan bouwen. Daarbij wordt de verhuurdersheffing verlaagd. Het kabinet overweegt ook de overdrachtsbelasting voor starters te schrappen. Dat scheelt bij de aankoop van een huis 2 procent op de koopsom. Beleggers zouden juist meer overdrachtsbelasting moeten gaan betalen.

Winstbelasting

Multinationals als Shell, Philips en AkzoNobel, die in ons land nauwelijks of geen winstbelasting betalen, worden vanaf 2021 aangepakt. Eind 2018 bleek dat Shell geen winstbelasting betaalt. Straks kunnen bedrijven verliezen in het buitenland nog aftrekken van behaalde winst in Nederland. Daardoor wordt er minder belasting betaald. Straks mag dat nog maar drie jaar bij dochterbedrijven binnen de EU en helemaal niet meer van ‘filialen’ buiten de EU.

Zorgpremie

De zorgpremie gaat volgend jaar licht omhoog, met zo’n drie euro per maand. Op jaarbasis gaat een basisverzekering bijna vier tientjes extra kosten. Verzekeraars mogen hiervan afwijken. Zij maken hun tarieven later bekend.

Lastenverlichting

Lagere- en middeninkomens moeten er op vooruitgaan. Er zou ruimte zijn voor zo’n drie miljard aan extra lastenverlichting.

ZZP’ers

Zzp’ers verliezen waarschijnlijk fiscale voordelen. Nu nog betalen zelfstandigen over 7.280 euro winst geen belasting. Dat bedrag gaat de komende tien jaar in stapjes omlaag naar zo’n 5.000 euro.

Vennootschapsbelasting

De vennootschapsbelasting gaat later en minder omlaag. Bedrijven met winsten boven de 200 duizend euro betalen daardoor volgend jaar nog steeds 25 procent belasting in plaats van de beloofde 22,55 procent. Een jaar later komt het tarief uit op 21,7 procent, nog altijd meer dan het percentage van 20,5 procent dat aanvankelijk was beloofd.

Investeringsfonds

Rutte III zint op het instellen van een investeringsfonds van enkele miljarden. De Nederlandse Staat zou daarvoor gaan lenen, juist nu, omdat de rente zo laag is. De coalitiepartijen denken aan investeringen in infrastructurele projecten, het onderwijs en de wetenschap.

Koopkracht

Een doorsnee huishouden zou er 2,1 procent op vooruit moeten gaan in koopkracht. Dit betekent dat de helft van de huishoudens volgend jaar er meer bij krijgt dan 2,1 procent en de andere helft juist minder dan dat percentage. Het koopkrachtcijfer is flink hoger dan de stijging van 1,2 procent die aanvankelijk nog werd verwacht. Werkenden zouden er 2,4 procent op vooruit moeten gaan. Gepensioneerden staan geraamd op 1,1 procent. Tweeverdieners gaan er met 2,3 procent het meeste op vooruit, alleenstaanden blijven hangen op 1,7 procent.