Zwarte dag voor Leenhof: 13 oktober 1944

Print
Zwarte dag voor Leenhof: 13 oktober 1944

Tegenover de ingang van het appartementencomplex van hoeve Leenhof is ter nagedachtenis een gedenksteen geplaatst. Afbeelding: Jack Lussenburg

Landgraaf / Schaesberg / Nieuwenhagen / Rimburg / Heerlen / Hoensbroek -

De aanvankelijke vreugde van de inwoners van Schaesberg na de bevrijding van het dorp door de Amerikanen op 18 september 1944 werd op 13 oktober van datzelfde jaar overschaduwd door een Duits bombardement bij de kerk van de wijk Leenhof. Dit wordt zondag 13 oktober herdacht.

Hierbij verloren 9 volwassenen, waaronder 6 Amerikaanse soldaten, en 12 kinderen het leven. Zesendertig mensen raakten gewond, waarvan enkelen zeer ernstig. De piloot van een laagvliegende Duitse Messerschmitt bommenwerper had besloten een aantal splinterbommen over de weg te strooien bij de kerk van Leenhof. Op het tijdstip (19.30 uur) dat dit gebeurde verliet net een groep kinderen en volwassenen de kerk. Zij hadden daar het lof bijgewoond. Waarschijnlijk had de aanleiding voor dit bombardement te maken met het feit dat er in Leenhof Amerikaanse militairen gelegerd waren. Tussen Meezenbroek en Palemig zaten heel wat GI’s. Langs de huidige Albert Cuypstraat (rond slot Schaesberg) stond zwaar geschut opgesteld. In de boerderij van Leenhof was een noodhospitaal ingericht en naast de boerderij bij de Bredastraat lag een klein en provisorisch ingericht vliegveldje voor Amerikaanse verkenningsvliegtuigen voor de artillerie van het type Pipercup. Ook in het Kapellerbos verbleven veel soldaten. Mogelijk heeft de piloot van de Messerschmitt de kerkgangers aangezien voor militairen.

Verrassingsaanval

De chaos en de ontreddering rondom de kerk na deze verrassingsaanval waren groot. Bomsplinters en -scherven hadden dood en verderf gezaaid. Burgers en militairen lagen dood of (zwaar) gewond op de grond. Anderen liepen doelloos en geschokt rond. Onder de slachtoffers waren vier broertjes uit één gezin uit Heerlen. Zij werden dodelijk getroffen toen zij naast elkaar de kerk verlieten. Op de stoep lagen hun lichamen roerloos naast elkaar. Het ging daarbij om 4 kinderen uit het bakkersgezin Prieckaerts in leeftijd variërend van 9 tot 13 jaar. Gertruda Dijkman-Dekker verloor bij het bombardement haar tweelingzus Johanna. Omdat beiden de oudsten uit een gezin van 10 kinderen waren, hielpen ze hun moeder, onder andere bij het oppassen op de andere kinderen. Dat helpen deden ze echter nooit samen, en daardoor gingen ze ook nooit samen naar de kerk.

Op die 13e oktober 1944 was haar zus aan de beurt om naar de kerk te gaan. De familie woonde naast het patronaat van Leenhof, op zo’n 100 meter van de kerk. Na het lof zou het gezin gaan eten en moest iedereen thuis zijn. Daarom riep de moeder van Johanna richting kerk dat zij naar huis moest komen. Johanna antwoordde ‘Ja mama ik kom’. Het was het laatste wat ze van haar hoorden. Moeder was nog niet binnen of op de Schaesbergerweg brak een geweldig lawaai los. Het knalde en knetterde en dat geluid werd gevolgd door gillen, schreeuwen en roepen. Moeder vond haar dochter uiteindelijk bij de uitgang van de kerk. Op haar lag haar vriendinnetje. Dit meisje was zwaargewond maar is in leven gebleven. Johanna was dood. De Duitse bommenwerper is nog diezelfde avond door Engelse piloten in het luchtruim boven Duitsland neergehaald.

Programma

Programma herdenking bombardement Leenhof zondag 13 oktober:

14.30 – 15.00 uur. Herdenkingsplechtigheid / gebedsdienst bij Leenderkapel voor genodigden, buurtbewoners en andere geïnteresseerden.

15.00 – 15.30 uur. Gezelschap begeeft zich richting herinneringsmonument bombardement aan de Heerlenseweg.

15.30 – 15.45 uur. Korte plechtigheid bij monument: oplezen namen, kranslegging, last post, uitdelen herinneringsprentjes.

15.45 – 17.00 uur. Nazit voor iedereen in de grote zaal van de Oefenbunker met koffie / thee en vlaai – bezichtiging mogelijk, van legerkampement en voertuigen reïnactmentgroep Amerikaanse leger op het plein voor de Oefenbunker.