Finale Limburgse Taalquiz: Zweten op ‘bestaeke’ en ‘repkedepeu’

Print
Finale Limburgse Taalquiz: Zweten op ‘bestaeke’ en ‘repkedepeu’

Afbeelding: DE LIMBURGER PETER SCHOLS

Van ‘ploesproem’ tot ‘penseterger’. Het was afzien dinsdagavond voor de finalisten van de Limburgse Taalquiz. Want makkelijk was het niet. Karel Ruiten uit Roermond won met 43 goede antwoorden (van de 50). Bij de prominenten won Henk Hover van L1 die vorig jaar ook al het Groot Limburgs Dictee op zijn naam schreef.

Dat is knap. Als het goede antwoord per abuis door de presentator verklapt wordt, toch het verkeerde antwoord invullen. Die twijfelachtige eer had gedeputeerde Ger Koopmans gisteravond. Als enige vulde Koopmans Maastricht in als plaats waar ze veier beier zeggen tegen vier bier. Al gebeurde dat volgens hem volledig per ongeluk. „Ik zette mijn bril af en daardoor tikte ik per ongeluk op het verkeerde antwoord”, zo liet hij weten. Uiteraard wist hij wel dat het juiste antwoord Sittard had moeten zijn. Net zoals hij de twee vragen over het Limburgs volkslied als gedeputeerde natuurlijk goed had. En ook dat ze de snor van gouverneur Bovens in Maastricht ’ne knievel noemen. „Heel leuk om mee te doen”, aldus de gedeputeerde, die bij de prominenten niet in de top drie eindigde. Die eer ging wel naar Niek Dirkx van Spik en Span die derde werd, naar zanger en pianist Ivo Rosbeek die als tweede eindigde en naar Henk Hover van L1 die wist te winnen.

Finale Limburgse Taalquiz: Zweten op ‘bestaeke’ en ‘repkedepeu’
Foto: DE LIMBURGER PETER SCHOLS

40

Samen met tien prominenten bogen veertig finalisten zich over vijftig vragen in de Limburgse Taalquiz.

58,8

De gemiddelde leeftijd van de deelnemers aan de eindstrijd van de Taalquiz gisteravond was 58,8 jaar.

18

Uit Zuid-Limburg kwamen achttien finalisten. Uit Midden-Limburg zestien en uit Noord-Limburg drie.

3

Drie finalisten kwamen van buiten de provincie, te weten uit Monnickendam, Antwerpen en Dilsen-Stokkem.

Verrassing

Bij de lezers ging Karel Ruiten (77) uit Roermond er met de winst vandoor. Jos Zonnevijlle (71) uit Sint Odiliënberg werd tweede en Wiel Sijstermans (71) uit Hoensbroek eindigde als derde. De overwinning van Ruiten kwam niet helemaal als een verrassing. De Roermondenaar, die lid is van Veldeke Roermond, stond in de tussenstanden al een paar keer bovenaan. „Dialect heeft mijn interesse”, vertelde hij.

Finale Limburgse Taalquiz: Zweten op ‘bestaeke’ en ‘repkedepeu’
Foto: DE LIMBURGER PETER SCHOLS

De overwinning van Hover kwam evenmin onverwacht. Hover won vorig jaar al het Groot Limburgs Dictee, de voorloper van de Taalquiz. „Ik heb nu zowel bij de lezers als bij de prominenten een keer gewonnen”, aldus Hover. „Ik denk niet dat ik daar ooit nog overheen kan.”

Finale Limburgse Taalquiz: Zweten op ‘bestaeke’ en ‘repkedepeu’
Foto: DE LIMBURGER PETER SCHOLS

Eitje

De finalisten moesten zich dinsdagavond buigen over de betekenis van dialectwoorden als räöfke, repkedepue of kiksjozerije. En dat viel niet mee. Daar was iedereen in de zaal het wel over eens. Ook de gemiddelde score van 31,4 goede antwoorden (van de 50) gaf wel aan dat de finale voor de deelnemers zeker geen eitje was. Bij de prominenten lag het gemiddelde resultaat op 29,8 goed beantwoorde vragen. Alleen de vragen over de betekenis van räöfke (een kostje op een wondje) en gesjeid (erfgrens) had iedereen goed.

Finale Limburgse Taalquiz: Zweten op ‘bestaeke’ en ‘repkedepeu’
Foto: DE LIMBURGER PETER SCHOLS

5

Bij de vips was de man-vrouwverdeling gelijk. Vijf vrouwen en vijf mannen.

29

In de finale bonden 29 mannen de strijd aan met slechts 11 vrouwen.

25

Henk Hover stelde in de voorronde zijn finaleplaats veilig met een 25e plaats. Maar als winnaar van het Groot Limburgs Dictee 2018 was hij sowieso verzekerd van een plekje bij de bobo’s.

7

Maar liefst zeven muzikanten maakten de finale bij de bobo’s tot een welhaast melodieus treffen.

Kenners

Bèr Brouns van Veldeke Limburg en medebedenker van de vragen beaamt dat de quiz geen makkie was. „Maar dit zijn dan ook echte dialectkenners”, doelend op de finalisten. Brouns was zeer tevreden over de quiz en de belangstelling ervoor. „Wat ons betreft: volgend jaar weer.” Al zal er dan aan de vorm mogelijk wat gesleuteld gaan worden, voorziet Brouns. „Gezien de relatief hoge leeftijd van de finalisten (58,8 jaar, red.) willen we in ieder geval bekijken of we bijvoorbeeld wat meer jongerendialect in de test kunnen verwerken, om ook het wat jeugdigere publiek er meer bij te betrekken.”

Taalquiz 2019. Video: De Limburger

De oudste en de jongste

René op den Buijs uit Maastricht

„Ik ben opgegroeid in Heerlen, maar mijn ouders kwamen uit Heythuysen. Daar ben ik vroeger veel op vakantie geweest en zo heb ik ook dát dialect geleerd. Bovendien woon ik al zo’n vijftig jaar in Maastricht. Ik denk dat ik daardoor wel het nodige heb opgepikt van de diverse dialecten in Limburg. Maar de quiz is pittig. En ik heb al een paar onnodige fouten gemaakt. ‘Sjnatelesóp’ bijvoorbeeld, soep van snijbonen. Dat had ik moeten weten.”

Finale Limburgse Taalquiz: Zweten op ‘bestaeke’ en ‘repkedepeu’
René op den Buijs Foto: Peter Schols

Judith Janssen uit Sint Joost

„Ik zag op Facebook een oproep voor de Taalquiz met een plaatje van Cas van ‘Heel Holland Bakt’ erbij. Dus ik dacht: misschien wel leuk om mee te doen. Uiteraard had ik niet verwacht dat ik in de finale terecht zou komen. Als jongste ook nog! Ik vind de vragen behoorlijk pittig. Vooral al die oude woorden die voorbijkomen. Soms kun je er met wat logisch nadenken nog wel wat van maken, maar heel vaak heb ik ook echt geen idee.”

Finale Limburgse Taalquiz: Zweten op ‘bestaeke’ en ‘repkedepeu’
Judith Janssen Foto: Peter Schols

Speel zelf de quiz!

Benieuwd hoe je het er zelf vanaf gebracht zou hebben in de finale van de Taalquiz? Speel dan zelf de quiz: