Beeldende kunst

215 portretten als eerbetoon van Limburgse jongeren aan gesneuvelde jonge Amerikaanse soldaten

Print
215 portretten als eerbetoon van Limburgse jongeren aan gesneuvelde jonge Amerikaanse soldaten

V.l.n.r. Kevin Cordewener, Mat Verberkt, Mirthe Diwisch, Mirte Boonstra en Karin Smits van het kunstproject Known but to god. Afbeelding: Peter Schols

Gronsveld / Eckelrade / Noorbeek / Mheer / Banholt / Bemelen / Margraten / Scheulder / Heerlen / Merum / Swalmen / Roermond / Asenray / Herten / Ool / Asselt / Boukoul / Einde / Eijsden / Mariadorp / Mesch / Oost-Maarland / Withuis / Rijckholt / Ulvend -

215 Amerikaanse soldaten tussen de 17 en 22 jaar gaven 75 jaar geleden hun leven in de strijd voor onze vrijheid. Om jongeren anno 2019 bewust te maken hoe kostbaar die vrijheid is, portretteren kunstenaars samen met scholieren van het Limburgse Vista College 215 jonge mensen tussen de 17 en 22 jaar met de kruisen van de gesneuvelde soldaten in Known but to God.

John T. DiMauro werd niet ouder dan achttien jaar. De jonge Amerikaan, geboren in Manhattan, maakte zijn middelbare school nooit af omdat hij liever wilde vechten voor zijn vaderland, de Verenigde Staten. Als private first class bij de infanterie eindigde zijn leven een week voor zijn negentiende verjaardag. Op 13 januari 1945 stierf hij tijdens een elf dagen durend gevecht rondom het dorp Bihain in de Belgische Ardennen. Hij kreeg een Purple Heart voor zijn moed en ligt begraven op de Amerikaanse militaire begraafplaats Henri-Chapelle in België samen met 7988 andere Amerikaanse militairen.

Een foto van zijn grafkruis is afgedrukt op het T-shirt dat mbo-scholiere Mirte Boonstra (21) uit Heerlen draagt. Zij is een van de jongeren uit Limburg die meedoen aan het kunstproject Known but to God dat gecoördineerd wordt onder anderen Boonstra en haar collega Mirthe Diwisch (22) uit Brunssum. Ze volgen allebei de opleiding Kunst, Theater en Media aan het Vista College in Heerlen.

T-shirts

Known But To God komt uit de koker van beeldend kunstenaars Karin Smits en Mat Verberkt in het kader van 75 jaar bevrijding Limburg. Zij laten scholieren van het Vista College de 215 kruisen op de graven vastleggen van soldaten tussen de 17 en 22 jaar die rusten op de begraafplaatsen in Margraten en die in het Belgische Henri-Chapelle en Neupré.

De kruisen worden op T-shirts gedrukt en 215 jongeren in de leeftijd van 17 tot 22 jaar worden geportretteerd met deze shirts. Alle foto’s samen worden geëxposeerd op enkele Limburgse locaties, waaronder de ECI Cultuurfabriek Roermond, als eerbetoon aan hun overleden leeftijdsgenoten.

Terugkrijgen

Het doel: jonge mensen anno nu ervan bewust maken dat vrijheid niet vanzelfsprekend is, benadrukt kunstenaar Smits. „Vrede is niet vanzelfsprekend. Dat wij al 75 jaar in vrede leven, is een ongelooflijke luxe. Dat realiseren veel jongeren zich niet. Die zijn vooral bezig met zichzelf en hun eigen toekomst. Maar op moment dat een oorlog ontstaat, is die toekomst niet meer vanzelfsprekend.”

De beide Mirt(h)es zijn sinds het voorjaar als coördinator betrokken bij het project. Hun taak is onder meer research te doen – waar de soldaten liggen en wie ze waren – en dan leeftijdsgenoten te vinden die willen poseren met een T-shirt. En dat laatste is best een klus, vertelt Mirthe Diwisch. „We krijgen vaak de vraag wat ze ervoor terugkrijgen. Je moet sommigen bijna dikke cash betalen om ze mee te laten doen.”

Kunstenaar en Vista College-docent Mat Verberkt herkent de verhalen. Op moment dat hij de Tweede Wereldoorlog aanhaalt, hoort hij sommige leerlingen al zuchten. „Je hoort ze bijna hardop denken ‘boeien’! Ik zal het je nog sterker vertellen… In onze zoektocht naar jonge mensen die model wilden staan voor Known but to God kreeg ik van een leerling te horen dat ik hem met rust moest laten met de reactie: ‘Die quatsch over de Tweede Wereldoorlog’.”

Bodybags

Gelukkig zijn negatieve reacties eerder uitzondering dan regel en hebben inmiddels tweehonderd jongeren voor de camera van mbo-scholier en fotograaf Kevin Cordewener gestaan. Hun foto’s worden bijna één bij één meter groot afgedrukt voor de exposities. Kunstenaar Smits hangt niet alleen de portretten op, ze wil ook T-shirts in witte doorschijnende kledingzakken bij de foto’s ophangen. „Ja, als bodybags. Ik wil voorkomen dat er een sfeer van een markt ontstaat: ‘doe mij het shirt van John maar in maatje L’. Het is een kunstproject dat respect en sereniteit verdient van bezoekers. Zodat je de ernst van de geschiedenis voelt.”

Diwisch knikt instemmend: „Je ziet ook dat jongeren die meedoen opeens serieus worden als ze voor de camera staan. Ze komen heel stoer binnen en voor de camera zijn ze dan heel serieus en dringt het pas door. Dan krijgt de naam op hun T-shirt een gezicht en verhaal. Dat maakt indruk.” Smits: „Overigens geven we de achtergrondinformatie alleen als jongeren er specifiek naar vragen. Ik wil het niet opdringen, je moet intrinsieke motivatie hebben.”

Boonstra: „Je kunt je niet voorstellen dat je nu – in 2019 – stopt met school om te vechten in een oorlog aan de andere kant van de wereld. Wij hebben echt vet geluk dat we hier geboren zijn en niet in oorlogsgebieden.”

Known but to God is in ECI Cultuurfabriek Roermond te zien van 13 t/m 29 maart 2020. Meerdere locaties volgen via de Facebookpagina @knownbuttogod of Instagram knownbuttogod.

Jongeren tussen 17 en 22 gezocht

Het team zoekt nog vijftien jongeren tussen de 17 en 22 jaar die willen poseren met een T-shirt van een jonge soldaat. Aanmelden kan via e-mail: knownbuttogod@outlook.com

De term known but to God is afgeleid van het Britse known unto God dat de beroemde Britse schrijver en dichter Rudyard Kipling selecteerde in de Eerste Wereldoorlog voor graven van onbekende soldaten op oorlogsbegraafplaatsen in het Britse Gemenebest.

.