Ruimen van duizenden dieren tijdens mkz-crisis was terecht

Print
Ruimen van duizenden dieren tijdens mkz-crisis was terecht

Dieren werden op grote schaal geruimd. Afbeelding: Jaap de Boer

De Staat heeft in 2001 terecht 60.000 dieren laten ruimen op 246 boerderijen in Kootwijkerbroek tijdens de uitbraak van mond- en klauwzeer (MKZ).

Dat oordeelde de hoogste economische rechter, het College van Beroep voor het bedrijfsleven, dinsdag in een zaak die was aangespannen door de boeren uit het Gelderse dorp.

Jarenlange strijd

Het besluit van de rechter is gevallen na een jarenlange juridische strijd. De inwoners van Kootwijkerbroek voerden een slepende rechtszaak omdat ze nooit geloofden dat de zeer besmettelijke veeziekte Mond-en-klauwzeer (MKZ) in hun dorp is geweest. Maar in 2001 besloot toenmalig landbouwminister Laurens Jan Brinkhorst wel dat er 60.000 koeien, varkens en schapen moesten worden geruimd op 246 bedrijven.

Dit verstrekkende besluit van Brinkhorst was gebaseerd op één enkel geval, dat bovendien pas na zes of zeven keer testen naar boven kwam in het Instituut voor Dierhouderij en Diergezondheid in Lelystad. Bewoners van het dorp betwijfelden de juistheid van die test en kwamen massaal in opstand tegen de ruiming. Ze hingen dode varkens en koeien in de bomen bij wijze van protest en blokkeerden met tractoren en omgezaagde bomen de toegangswegen. De ME en het leger moesten eraan te pas komen om de orde te bewaren.

Onze lieve Heer

De MKZ-crisis in Kootwijkerbroek had enorme impact op het dorp. Veel mensen voelden zich bedrogen door de overheid. Ook de laatdunkende opmerking van landbouwminister Brinkhorst in de Barneveldse Krant ‘zolang Onze Lieve Heer zelf niet heeft gesproken, gelooft men in Kootwijkerbroek niet dat er mond- en klauwzeer is’, viel helemaal verkeerd in het zeer christelijke dorp.

Om te weten te komen of er werkelijk MKZ in het dorp was geweest, begonnen Stichting MKZ Crisis Kootwijkerbroek en een aantal individuele veehouders naderhand een juridische procedure. Na jarenlang getouwtrek over het inzien van de laboratoriumtesten uit 2001 besloot het CBb om drie deskundigen naar de werkwijze van het lab te laten kijken. Zij lieten in mei 2019 weten twijfels te hebben over het feit of er wel MKZ in het dorp was. De werkwijze in het lab verliep niet volledig volgens de voorschriften, het enige besmette kalf vertoonde nauwelijks ziekteverschijnsel en het zeer besmettelijke virus breidde zich niet verder uit.

Voormalig landbouwminister Brinkhorst liet zaterdag in een zeldzaam terugblikinterview met tv-programma Nieuwsuur weten geen excuses te willen maken aan de inwoners van Kootwijkerbroek over de gang van zaken in 2001. ,,Er is al zoveel gebeurd en gezegd. Ik denk ook niet dat heel veel mensen in Kootwijkerbroek het prettig vinden om te zien dat ik nog steeds springlevend ben.’’ Wel gaf hij aan achteraf gezien spijt te hebben dat hij te weinig empathie had gehad met de inwoners.