Mbo-scholen verliezen duizenden studenten

Print
Mbo-scholen verliezen duizenden studenten

Er komen de komende jaren fors minder mbo-studenten, doordat het aantal jongeren daalt. Mbo-scholen moeten aan de slag om in elke regio voldoende opleidingen te behouden. Afbeelding: ANP

Mbo-scholen krijgen de komende jaren fors minder studenten. Ze breken hun hoofd over de vraag hoe in alle regio’s genoeg goede opleidingen kunnen blijven. Minister Van Engelshoven maakt de weg vrij voor betere samenwerking en zelfs fusies.

Terwijl in de Randstad de studentenaantallen soms nog licht stijgen, zijn er regio’s waar de komende jaren tot dertig procent minder vmbo’ers naar het mbo uitstromen. Naar verwachting zijn er in 2032 bijna zeventigduizend minder mbo’ers dan nu. Tegelijkertijd is er bij bedrijven juist een grote vraag naar goed opgeleid personeel.

Het ministerie van Onderwijs wil koste wat kost in elke regio een goed aanbod van opleidingen overeind houden. Als er te weinig studenten zijn, dreigen opleidingen te verdwijnen en moeten studenten verder reizen om die studie te kunnen doen.

Samenwerken

Mbo-scholen zoeken nu al naar manieren om de studentendaling het hoofd te bieden. Toch constateert minister Van Engelshoven dat niet alle mbo-scholen zich genoeg bewust zijn van de consequenties. Ze roept de scholen op om meer samen te werken met bedrijven in de regio, vmbo-scholen én andere mbo-instellingen in de buurt. Vooral de groene aoc’s, met opleidingen tot bijvoorbeeld hovenier of agrarisch medewerker, krijgen minder studenten.

,,Instellingen moeten boven gevestigde belangen uitstijgen om aan hun maatschappelijke taak te kunnen blijven voldoen”, schrijft Van Engelshoven in een brief aan de Tweede Kamer. ,,Dit zijn complexe gesprekken, maar ik daag de sector uit deze toch te voeren. Als die gesprek evenwel niet van de grond komt ben ik voornemens hier actief op te sturen.”

Om het makkelijker te maken, wil de minister de weg vrijmaken voor vergaande samenwerking of zelfs fusies. Ook krijgen vmbo- en mbo-scholen meer ruimte om samen te werken en bijvoorbeeld een technieklokaal voor alle leerlingen te delen. Sectororganisatie MBO Raad ziet het belang van een vergaande samenwerking. ,,We moeten met elkaar de verantwoordelijkheid nemen dat ook in dunbevolkte regio’s een goed gespreid aanbod van opleidingen blijft bestaan”, bevestigt waarnemend voorzitter Frank van Hout.

Veranderen

Mbo-scholen denken erover na hoe ze kunnen veranderen, maar de onderzoekers constateren dat het nog vooral bij denken blijft. Opleidingen zijn nog nauwelijks veranderd. Ook houden mbo-scholen vast aan studies zonder goede baangarantie voor studenten. Volgens de MBO Raad is dat ‘onzin’, maar moeten scholen voor de toekomst scherpe keuzes maken en kijken welke studies in een regio écht nodig zijn. Van Hout: ,,En we moeten daarbij ook kijken naar wat we van studenten mogen vragen qua mobiliteit. Ze hebben allemaal een ov-kaart, maar moeten hun opleiding goed kunnen bereiken, ook als die wat verder weg is.”

Uit onderzoek dat de minister liet doen naar de ontwikkelingen in het mbo blijkt dat sommige scholen de krimp willen opvangen met oudere studenten. Door de snelle technologische ontwikkelingen vragen bedrijven andere kennis en vaardigheden van hun werknemers. ,,Mede daardoor klinkt de roep steeds sterker vanuit werknemers en werkgevers om een flexibel onderwijsaanbod dat maatwerk biedt voor volwassen werkenden. Mbo-scholen zijn nu nog slechts in beperkte mate in staat om aan deze vraag tegemoet te komen”, constateert Van Engelshoven.

Overigens is er voor nu goed nieuws: de kwaliteit van de mbo-opleidingen is de afgelopen jaren sterk verbeterd, zo concluderen de onderzoekers. Er vallen minder studenten uit, ze boeken meer studiesuccessen en meer mbo’ers voelen zich uitgedaagd.