Evacuatietocht Velden 1945 op herhaling

Print
Evacuatietocht Velden 1945 op herhaling

De deelnemers aan de evacuatietocht op herhaling lopen of rijden zondag mee in de kledingstijl van toen. Afbeelding: Lé Giesen

Velden / Venlo / Hout-Blerick / Boekend / Steyl / Lomm / Tegelen / Belfeld / Blerick / Arcen -

Deze week is het exact 75 jaar geleden, dat een groot gedeelte van de bevolking van Arcen, Lomm, Velden en Venlo gedwongen moest vluchten naar de noordelijke provincies. Komende zondag wordt de voettocht van de Veldense gemeenschap naar het station in Straelen op een wel heel bijzondere wijze herdacht.

De slagboom bij de Duits-Nederlandse grens tussen Straelen en Velden staat tegenwoordig dag en nacht open en heeft nog slechts een symbolische cultuurhistorische waarde. Ook het nabijgelegen Smokkelpad, het educatieve speelpark aan weerszijden van de grens, vertelt iets over de huidige vriendschappelijke verbondenheid tussen de Veldense bevolking en de inwoners van Straelen. Hoe anders was het 75 jaar geleden toen de nazi’s een zware smet wierpen op vriendschapsband tussen beide plaatsen.

Frontlinie

Het einde van de oorlog was al aanstaande in december 1944, maar de Maas was frontlinie. Daar werd nog heftig over en weer geschoten tussen Duitse en Engelse troepen. Bewoners aan zowel de westelijke en oostelijke oever van de rivier werden gaandeweg naar veiliger oorden geëvacueerd. Venlo kampte bovendien met voedseltekorten. Op bevel van de Sicherheitsdienst trok een eerste groep Venlonaren op 14 januari 1945 naar Straelen, het stadje net over de grens, om uiteindelijk naar de noordelijke provincies af te reizen. Arcen was al enkele dagen eerder door de Grüne Polizei ontruimd.

‘Bosnegers van de Wittenberg’

De ruim duizend Arcenaren werden via Geldern in goederen- en veewagons op transport gesteld naar een voor hen aanvankelijk ongewisse bestemming. Niet veel later werden bijna tweeduizend Veldenaren en enkele honderden inwoners van Lomm via de buurtschappen ’t Hanik en Schandelo naar Straelen gedreven. Zij vervolgden hun weg eveneens in vervuilde vee- en goederenwagons. Sommigen bleven achter, waaronder de zogeheten ‘Bosnegers van de Wittenberg’. Dat waren een handvol jongemannen die zich hadden verschanst in een bunker in de natuur bij de Ravenvennen uit angst anders te werk te worden gesteld in Duitsland. Deze vrees bleek naderhand terecht, want eenmaal in het noorden werd een aantal evacuees in Drenthe als ‘spitters’ ingezet om met dwangarbeiders uit Texel en met Russische krijgsgevangenen tankgrachten en mitrailleurstellingen te graven.

Spookstadje

Straelen was in die dagen eveneens voor een groot gedeelte veranderd in een waar spookstadje. Inwoners waren gedwongen te verhuizen naar het oosten en het zuidoosten van Duitsland en kwamen terecht in onder andere Göttingen en Magdeburg. Ondertussen had de Grüne Polizei de verlaten huizen en boerderijen geplunderd en het vee meegenomen. Naderhand lieten ook de Engelse soldaten zich hierin niet onbetuigd.

In het noorden werden de evacuees ondergebracht in gastgezinnen. In mei 1945 was iedereen weer terug in Noord-Limburg. Ook voor de Duitse grenslandbewoners voelde het einde van de oorlog als een bevrijding. De wederopbouw kon eindelijk beginnen.

Tocht

In samenwerking met Straelen organiseert Stichting Veldense Volkscultuur aanstaande zondag een herdenkings- en verbroederingstocht vanaf de Markt in Velden naar de Duitse buurgemeente. Bijna 250 deelnemers in de kledingstijl van toen leggen dan te voet of per legervoertuig een afstand van 9 kilometer af. Ook worden er vol bepakte handkarren, fietsen, koffers en kruiwagens meegetorst. Voor vertrek wordt een herinneringsplaquette onthuld en treden er enkele sprekers voor het voetlicht. Samenkomst is vanaf 9.30 uur aan de voet van de kerkberg. Het vertrek is een uur later gepland. Aankomst bij de Bofrosthalle aan de Fontanestrasse 6 in Straelen is rond de klok van 14.00 uur. Onderweg is er nog een tussenstop bij de grensovergang bij Pannenkoekenhuis Jagersrust.

Meer lezen?

Nieuwe actie: Één jaar toegang tot alle Plus-artikelen voor slechts 1,04 per week. Daarmee lees je dagelijks meer dan 100 nieuwe Plus-artikelen op onze site & app. Of kies voor een van onze andere abonnementen.

Ik word digitaal abonnee