Trump presenteert vredesplan Midden-Oosten: ‘Grote stap richting vrede’

Print
Trump presenteert vredesplan Midden-Oosten: ‘Grote stap richting vrede’

President Donald Trump tijdens zijn persconferentie in het Witten Huis met de Israëlische premier Benjamin Netanyahu. Afbeelding: AP

De Amerikaanse president Trump heeft dinsdag samen met de Israëlische premier Netanyahu een vredesplan gepresenteerd voor Israëli’s en Palestijnen dat toch uitgaat van twee staten. Hij noemde het „een realistische tweestatenoplossing”.

Het plan moet uiteindelijk leiden tot twee staten naast elkaar, Israël en Palestina. Maar waar Palestina precies komt te liggen, is onduidelijk. Daar moet over onderhandeld worden, vindt Trump. Zijn regering ziet in heel Jeruzalem ‘de ongedeelde Israëlische hoofdstad’ en ziet in door kolonisten ingenomen Palestijns gebied ook Israëlisch grondgebied. Onder zijn bewind is de Amerikaanse ambassade in het land van Tel Aviv naar Jeruzalem verplaatst.

‘Laatste kans’

Trump noemde het plan ‘een laatste kans’ en prees zijn gast, Netanyahu. Israël zet dinsdag ‘een grote stap naar vrede’, zei Trump. Hij stelt voor om een Palestijnse staat te creëren met als hoofdstad delen van Oost-Jeruzalem. In het plan krijgen de Palestijnen meer dan dubbel zoveel land als nu onder hun controle is. Onduidelijk is waar dat vandaan moet komen.

Israël houdt de soevereiniteit over belangrijke nederzettingen in de Westelijke Jordaanoever – iets waar de Palestijnen waarschijnlijk niet mee akkoord zullen gaan. Zij hebben het voorstel al verworpen en beschuldigen Trump ervan dat hij Israël bevoorrecht.

‘Bedrog’

De Palestijnse autoriteiten hebben het plan vooraf al afgedaan als ‘bedrog’. Zij willen de sinds 1967 bezette Palestijnse gebieden terug. Dat is volgens hen de ‘tweestatenoplossing’. De Palestijnse president Mahmoud Abbas wil dat de VS zich weer achter dat beginsel scharen. Abbas heeft volgens anonieme bronnen in Ramallah daarom meerdere malen geweigerd om met Amerikaanse bemiddelaars of tussenpersonen over Trumps plannen te praten.

Trump, die zijn plan uiteenzette tijdens een bezoek van de Israëlische premier Benjamin Netanyahu aan het Witte Huis, erkent dat hij veel heeft gedaan voor Israël. Maar hij zei dat hij ook ‘heel veel voor de Palestijnen’ wil doen. Volgens hem is de deal een ‘historische kans’ voor de Palestijnen om een eigen, onafhankelijke staat te krijgen.

Nederzettingen

Volgens Trumps plan wordt de bouw van nieuwe Israëlische nederzettingen voor vier jaar bevroren. Tijdens die periode zouden beide partijen moeten onderhandelen over de details van de vredesovereenkomst.

Het plan van vijftig pagina’s doet meer concessies aan de Palestijnen dan veel deskundigen hadden verwacht. Toch zullen ze akkoord moeten gaan met voorstellen waar ze zich tot nu toe tegen hebben verzet, zoals de acceptatie van bestaande Israëlische nederzettingen in hun gebied.

Tunnels

Het borduurt verder op een 30 pagina’s tellend economisch plan voor de Westelijke Jordaanoever en Gaza uit juni, dat de Palestijnen ook verworpen hebben. Onder de ‘vredesvisie’ waar Trumps schoonzoon en adviseur Jared Kushner al bijna drie jaar aan werkt, bestaat de toekomstige Palestijnse staat uit de Westelijke Jordaanoever en Gaza, met elkaar verbonden door tunnels en wegen boven de grond.

Het vredesplan komt op een opmerkelijk moment. Trump ligt onder vuur in het impeachmentproces en de Israëlische premier Benjamin Netanyahu is officieel gedagvaard in drie corruptiezaken. Zijn verzoek om parlementaire immuniteit is dinsdag afgewezen. Met dat verzoek wilde hij strafvervolging in drie corruptiezaken tegenhouden. In november is Netanyahu aangeklaagd wegens onder andere omkoping en fraude.

In zijn strijd om de verkiezingen van 2 maart te winnen, heeft Netanyahu het plan geopperd om delen van de Westelijke Jordaanoever te annexeren en Israëlische soevereiniteit op te leggen aan alle nederzettingen in het gebied.

Ambassade

Trump had zijn plan maandag aangekondigd. Volgens Trump is het gebaseerd op ‘gezond verstand en goed voor iedereen’. De Palestijnse president Mahmud Abbas wil eerst dat de Verenigde Staten zich weer achter het beginsel van een tweestatenoplossing scharen. Abbas heeft volgens anonieme bronnen in Ramallah daarom meerdere malen geweigerd om met Amerikaanse bemiddelaars of tussenpersonen over Trumps plannen te praten.

Palestijns-Israëlische vredesgesprekken zijn in 2014 zonder enig resultaat afgebroken. De VS zouden voor Arabische of Palestijnse partijen niet meer gelden als een eerlijk bemiddelaar. Onder Trump is het door Israël bezette deel van Syrië door de VS als Israëlisch grondgebied erkend. Ook heeft Trumps minister Pompeo gezegd dat de Joodse kolonies in de bezette gebieden niet echt illegaal zijn, zoals het internationaal recht stelt.