Van nul tot nu

Aken als eerste Duitse stad bevrijd

Print
Aken als eerste Duitse stad bevrijd

Duitse soldaten in Aken, 1944. Afbeelding: archief Martin van der Weerden

Kerkrade / Eygelshoven / Bocholtz / Simpelveld / Huls / Vijlen / Lemiers / Vaals / Camerig / Holset / Mamelis / Heerlen / Hoensbroek -

Voor de Amerikanen werd Aken een experiment op bestuurlijk en maatschappelijk gebied. Hoe maak je na twaalf jaar dictatuur van een Duitse stad weer een ‘normale stad’?

Tijdens de slotfase van de Tweede Wereldoorlog, toen de Duitse nederlaag zich aftekende, vroegen de Amerikanen zich af hoe er weer snel een stabiel en democratisch Duitsland kon komen. De pers had in de nazitijd een lelijke rol gespeeld in het vergiftigen van de geesten van veel Duitsers. De pers zou nu bij de heropvoeding van de Duitsers eveneens een grote rol spelen. Om dit geloofwaardig over te laten komen, ging men naarstig op zoek naar ‘betrouwbare Duitsers’, die niet besmet waren met een naziverleden. Bij binnenkomst van de geallieerden vroegen veel Duitsers zich namelijk af of zij nu bevrijd waren of bezet.

Democratielaboratorium

Omdat Aken als eerste Duitse stad in geallieerde handen viel, kreeg zij de eer om als ‘democratielaboratorium’ te functioneren, compleet met een vrije pers. Op 24 januari 1945, ruim drie maanden voor het einde van de oorlog, verscheen de eerste uitgave van de Aachener Nachrichten. Na twaalf jaar indoctrinatie door de nazi’s was dit voor veel lezers een openbaring. Op de voorpagina: Russischer Siegeszug rollt weiter.

Dat samenwerking met de Amerikanen niet ongevaarlijk was, bewees het lot van de Franz Oppenhoff, de democratisch gezinde nieuwe Oberbürgermeister. Op 25 maart 1945 wordt hij door een zogenaamd weerwolf-commando vermoord; een wraakactie vanuit de nazileiding in Berlijn. Heinrich Himmler is de opdrachtgever. Voor hem heeft Oppenhoff zich schuldig gemaakt aan hoogverraad. Nog een maand voor de zelfmoord van Hitler schreeuwt Joseph Goebbels: Hass ist unser Gebet und Rache unser Feldgeschrei!.

Momenteel zijn in drie Akense musea nog indringende tentoonstellingen te zien over de Tweede Wereldoorlog, vooral de ondergang en wederopbouw van Aken.

Mogen we even je aandacht.
Dit is een artikel van De Limburger dat gratis beschikbaar is voor iedereen. Dat geldt niet voor alle artikelen, want zogeheten Plus-artikelen zijn exclusief voor onze abonnees. Zonder abonnees kunnen wij namelijk geen Limburgs nieuws maken. Sluit je daarom ook aan en kies voor goede en betrouwbare regionale journalistiek in Limburg, met liefde en passie gemaakt. Juist in deze onzekere tijden.

Er is al een abonnement voor 7,50 per maand.

Bekijk abonnementen