Regering moet zorgen voor gratis anticonceptie: ‘Gek dat vrouwen nu opdraaien voor de kosten’

Print
Regering moet zorgen voor gratis anticonceptie: ‘Gek dat vrouwen nu opdraaien voor de kosten’

Foto ter illustratie. Afbeelding: ANP

Twee Nederlandse organisaties slepen met 7000 mede-eisers de regering voor de rechter om gratis anticonceptie voor iedereen af te dwingen. ,,Valentijnsdag leek ons een mooi symbolisch moment.’’

Het gaat om vrouwenrechtenorganisatie Bureau Clara Wichmann en burgerbeweging DeGoedeZaak, die op de dag van de liefde een valentijnskaart met dagvaarding langsbrengen bij minister Bruno Bruins. ,,Eigenlijk is het heel gek dat de kosten voor anticonceptie grotendeels (96 procent, red.) door vrouwen worden betaald, terwijl het maatschappelijk belang zo groot is’’, zegt Eline Peters van De Goede Zaak. ,,Dankzij anticonceptie kunnen vrouwen onderwijs volgen en deelnemen aan onze maatschappij. Je houdt sekse-ongelijkheid in stand door vrouwen alleen te laten opdraaien voor de kosten.’’

Financiële belemmering

Er mag geen financiële belemmering zijn voor vrouwen om zich te beschermen tegen zwangerschap, vinden de eisers op grond van het VN Vrouwenverdrag en het Europees Verdrag voor de rechten van de mens. ,,8 procent van de Nederlandse vrouwen heeft soms niet de financiële middelen om anticonceptie te kunnen kopen’’, vertelt Peters. ,,Vrouwen kunnen vaak andere anticonceptie dan de pil niet betalen, terwijl de pil niet voor elke vrouw geschikt is. Op het moment dat je iets anders wil, moet je daar flink de portemonnee voor trekken.’’

De zaak, die steun krijgt van veel artsen, apothekers en vrouwenorganisaties, gaat niet dus niet alleen om de pil, maar ook de vergoeding van bijvoorbeeld het veel duurdere spiraaltje. ,,Het gaat ons om alle anticonceptie’’, beklemtoont Peters. ,,Een spiraaltje kost al snel 150 euro. Als je hem bij een gynaecoloog laat zetten is dat zelfs 230 euro. Voor heel veel vrouwen is dat reden om het niet te doen.’’

Dat beaamt ook PvdA-Kamerlid Lilianne Ploumen. ,,Sommigen kunnen vanwege de prijs niet kiezen voor de anticonceptie die bij hen past, terwijl het geen luxe is, maar noodzaak.’’ Ploumen is enthousiast over de zaak. ,,7000 mede-indieners, dat zijn er ontzettend veel. Het laat wederom zien dat erg veel mensen gratis anticonceptie steunen.’’

Ploumen diende afgelopen zomer een wetsvoorstel in om de pil en andere vormen van anticonceptie in het basispakket te krijgen. Maar de Kamerleden waren niet te vermurwen, ondanks een petitie die door meer dan 50.000 mensen was ondertekend. De coalitiepartijen, PVV en SGP waren tegen. ,,Ik blijf strijden om uiteindelijk een meerderheid te krijgen’’, zegt het Kamerlid.

2011

De pil is de meestgebruikte vorm van anticonceptie (1,7 miljoen vrouwen) en is sinds de jaren 60 van de vorige eeuw beschikbaar in ons land. Al sinds de jaren 70 is er veel politiek gesteggel over wie de pil nou moet betalen. Om de zoveel tijd vlamt het debat over de financiering weer op. In 2011 werd de pil uit het basispakket van de zorgverzekeraar geschrapt. Toenmalig minister Klink van Volksgezondheid nam die maatregel als bezuiniging. Sindsdien is de pil alleen tot 18 jaar gratis. Daarna gaan de kosten tot 21 jaar van het eigen risico af. En vanaf 21 jaar betalen vrouwen alles uit eigen zak.

Anticonceptie hoort niet in het basispakket, vinden ook regeringspartijen VVD en D66. VVD’er Hayke Veldman: ,,Iedere vrouw heeft in Nederland toegang tot anticonceptie. Alleen boven de 18 staat daar een kleine vergoeding tegenover.’’ Hij stipt nog een punt aan: ,,Cijfers bewijzen dat sinds anticonceptie uit het basispakket is gehaald het aantal onbedoelde zwangerschappen niet is gestegen.’’ Sommige politieke partijen en vrouwenorganisaties waren in 2011 inderdaad bang dat het afschaffen van de vergoeding tot meer ongewenste zwangerschappen en abortussen zou leiden. Die vrees is geen werkelijkheid geworden.

D66’er Vera Bergkamp erkent dat er ‘kwetsbare groepen’ zijn die voorbehoedsmiddelen niet kunnen betalen. ,,We hebben de minister daarom gevraagd om anticonceptie beschikbaar te maken voor kwetsbare vrouwen.’’

32 miljoen

De overheid bespaart 32 miljoen euro op de pil. ,,Een peulenschil’’, noemt Peters het bedrag. Het maatschappelijke, economische en individuele gewin van anticonceptie weegt volgens de eisers op tegen de kosten hiervan op de begroting van de overheid. ,,Maar als de overheid extra geld nodig heeft, dan gaat wel iedere keer die pil uit het basispakket. We hopen dat de rechter voor eens en voor altijd een einde kan maken aan dat zigzagbeleid.’’