Coronacrisis heeft de expert weer op het podium gezet

Print
Coronacrisis heeft de expert weer op het podium gezet

Mark Rutte en Jaap van Dissel Afbeelding: ANP

Maastricht / Itteren -

Lange tijd leek het erop dat we leefden in een tijd waarin je met opmerkingen als: ‘Wetenschap is ook maar een mening’ applaus kon krijgen. De coronacrisis heeft de echte expert weer op het podium gezet.

In Nederland heet hij Jaap van Dissel. In de VS Anthony Fauci. In Duitsland Lothar Wieler. In België Marc Van Ranst. In Italië Nino Cartabellotta. De deskundige. De wetenschapper. De expert op het gebied van virologie. De man aan het hoofd van het instituut waar politici op leunen als ze moeilijke besluiten moeten nemen. Premier Mark Rutte benadrukte in de afgelopen dagen herhaaldelijk het belang van de wetenschap. In een van zijn beste momenten, na afloop van een persconferentie, zei hij tegen een journalist in de zaal: „Ik ben geen viroloog en u volgens mij ook niet.’’ Plat gezegd: laten we ophouden met speculeren over zaken waar we geen bal verstand van hebben.

Uit losse pols

In oorlogstijd, wordt wel eens gezegd, scheiden de mannen zich van de jongens en de vrouwen van de meisjes. De Amerikaanse president Donald Trump is er de laatste dagen bijvoorbeeld achter gekomen dat hij zich niet uit deze pandemie kan twitteren. In tegenstelling tot de meeste leiders in Europa heeft hij een tijd lang gedacht dat hij uit de losse pols met de crisis kon omgaan en adviezen en waarschuwingen van experts kon negeren.

Schaamrood

Hij scoorde een beschamende reeks misleidende of ridicule opmerkingen over het virus die zelfs zijn trouwste aanhangers het schaamrood op de kaken joeg. De doodsteek kwam van Fox News-boegbeeld Tucker Carlson, vóór de coronacrisis een prominente cheerleader van de president. Die zei: „Mensen die je vertrouwde, mensen op wie je waarschijnlijk hebt gestemd, zijn weken bezig geweest met het minimaliseren van wat overduidelijk een zeer serieus probleem is.”

Herverkiezing

Trumps eigen ‘Jaap van Dissel’, Anthony Fauci, trok zich vanaf het begin van de crisis niets aan van Trump en corrigeerde, in tegenstelling tot de meeste mooi- en meepraters in de entourage van de president, alle onjuistheden, aannames en valse beloftes die vanaf het spreekgestoelte neerdaalden. En dat deed hij in het openbaar. De herverkiezing van Trump, tot voor een paar weken haast een vanzelfsprekendheid, is nu allerminst een gelopen race. Niet Joe Biden of Bernie Sanders hebben daarvoor gezorgd maar een ziekte genaamd Covid-19.

Leunstoelgeneraals

De crisis heeft onverwachte neveneffecten. De legers van leunstoelgeneraals en als experts vermomde zangers, schrijvers en cabaretiers die in talkshows of in radiopanels hun meningen geven over zaken waar ze zich niet in verdiept hebben, worden nu door de omvang, ernst en gevolgen van de opmars van het virus weggeblazen. Niet dat ze zijn gestopt met het parmantig poneren van opinies maar ze zijn, in de schaduwen van reuzen, plots niet meer dan potsierlijk lilliputters. Wat de Amerikaanse wetenschapper Tom Nichols in een fameus artikel in The Federalist en later in een boek The Death of Expertise noemt, lijkt, voorlopig althans, tot stilstand gebracht. Nichols schrijft dat autoriteit, gebaseerd op ervaring en studie, lange tijd onomstreden was. „Als ik iets zei over een onderwerp waar ik verstand van had, verwachtte ik dat mijn mening meer gewicht had dan die van de meeste andere mensen. Nu krijg ik het verwijt dat ik elitair ben. En dat ik een beroep op autoriteit doe.”

Hoger slaggemiddelde

Nichols beweert niet dat experts geen fouten kunnen maken. Maar doorgaans hebben ze, zegt hij, een veel hoger slaggemiddelde dan een leek, politicus of journalist met veel Twitter-volgers. De vanzelfsprekendheid dat meningen van experts meer gewicht in de schaal leggen dan die van een willekeurige passant, was, aldus Nichols, verdampt door de opmars van sociale media en ‘de universiteit van Google’.

Als er dus nog iets goeds uit deze mondiale crisis kan rollen, dan is het wellicht het einde van het misverstand dat democratie betekent dat alle meningen gelijk zijn.

Mogen we even je aandacht.
Dit is een artikel van De Limburger dat gratis beschikbaar is voor iedereen. Dat geldt niet voor alle artikelen, want zogeheten Plus-artikelen zijn exclusief voor onze abonnees. Zonder abonnees kunnen wij namelijk geen Limburgs nieuws maken. Kies voor goede en betrouwbare regionale journalistiek in Limburg, met liefde en passie gemaakt.

Er is al een abonnement voor 7,50 per maand.

Bekijk abonnementen