Culturele sector

‘Het theaterseizoen is zo goed als voorbij’

Print
‘Het theaterseizoen is zo goed als voorbij’

Afbeelding: ANP

Heerlen / Hoensbroek / Maastricht / Itteren / Laar / Weert / Altweerterheide / Stramproy / Tungelroy / Swartbroek -

De sluiting van culturele instellingen kost de culturele sector zo’n 85 miljoen euro per week. „De verlengde sluiting van theaters en concertzalen tot 1 juni was een schok.”

„Het theaterseizoen is zo goed als voorbij”, zegt Mirjam Terpstra, directeur van het NAPK, de Nederlandse Associatie voor Podiumkunsten waar meer dan honderd theater- en dansgezelschappen en muziekensembles bij zijn aangesloten. De verlengde sluiting van theaters en concertzalen tot 1 juni was een schok, zegt ze. Vooral omdat de onzekerheid nu totaal lijkt. Want zelfs als de theaters begin juni weer opengaan, is het nog maar de vraag hoe het publiek zal reageren. Zal er geen schrik zijn om weer samen te komen, zelfs als dat officieel zou mogen. En moet je dan meteen weer Carré willen vullen?

De komende maanden gaan er duizenden voorstellingen niet door, waaronder veel op grote muziek- en theaterfestivals. De podia en producenten lopen belangrijke inkomsten mis. Nijpend is de situatie bij de vrije producenten en gezelschappen met relatief weinig subsidie, zegt Terpstra. Die kunnen niet terugvallen op voorgeschoten subsidie en zijn geheel afhankelijk van de kaartverkoop om gemaakte kosten terug te verdienen.

Festivals

Het Oerol Festival, normaal gesproken goed voor 50.000 bezoekers en 400.000 tickets, gaat in juni op voorhand niet door, althans niet in de gebruikelijke vorm, zegt directeur Siart Smit. Ook weer omdat het festival onvoldoende tijd heeft om op te bouwen en de groepen niet in staat zijn te repeteren. Smit sluit niet uit dat, als daar toestemming voor komt, er voorstellingen in alternatieve of afgeslankte vorm gaan plaatsvinden. „De drang om theater te maken, is niet plots verdwenen.” Maar zijn eerste zorg is het voortbestaan van het festival. „Driekwart van onze inkomsten genereren we zelf.”

Cultura Nova & Limburg Festival

In Limburg staat theaterfestival Cultura Nova in Heerlen op de planning, zo meldt directeur Rocco Malherbe. Het zomerfestival is gepland van 21 t/m 30 augustus en de voorbereidingen zijn in volle gang. „Al is het wel zo dat bijvoorbeeld repetities op dit moment stilliggen. Maar vooralsnog koersen wij op een dertigste editie van Cultura Nova eind augustus.”

Jan Klompen van Limburg Festival laat weten dat hij eind mei de knoop doorhakt of het theaterfestival in Midden-Limburg van 12 t/m 16 augustus doorgaat. „Op dit moment worden alle scenario’s in kaart gebracht en onderzocht. Het is mogelijk dat het festival in augustus in een aangepaste vorm zal plaatsvinden.”

De zorg van Siart Smit van Oerol is een zorg van velen. Er is sprake van een „gefaseerde rouwverwerking”, zegt Cees Debets, directeur theater van Het Nationale Theater. Problemen stapelen zich op. Voorstellingen doorschuiven wordt steeds complexer, want de programmering van theaters voor komend seizoen zit al eivol. „Plannen maken is ingewikkeld.”

De seizoensbrochures van de theaters, die in april zouden uitkomen, staan on hold. Debets: „Je kan de gaatjes in de programmering wel willen vullen met voorstellingen die nu niet gespeeld kunnen worden, maar gaat het publiek mee in die gretigheid?” Onvermijdelijk is ook dat er voorstellingen geheel verloren zijn en nooit een publiek zullen bereiken.

Keerzijde

De keerzijde is de ontluikende creativiteit, zoals zichtbaar in online initiatieven. Online presentaties leggen even goed bloot wat er schort: de ontmoeting tussen maker en publiek. Debets: „Ik werk aan een brief aan onze bezoekers en die zal beginnen met: ‘We missen jullie’. Podiumkunstenaars komen tot hun recht in gezamenlijkheid. Alle makers en bezoekers die ik spreek missen dat.”

De sluiting levert in de gehele culturele en creatieve sector (ook pop, musea en media) een schadepost op van 85 tot 100 miljoen euro per week, zo is becijferd, zegt Marianne Versteegh, algemeen secretaris van belangenvereniging Kunsten ’92.

Minister Ingrid van Engelshoven (Cultuur) kondigde eerder al aan dat subsidies worden doorbetaald en prestatie-eisen worden versoepeld door het Rijk. Gemeentes en private fondsen zouden zich daarbij aansluiten. Ook onderzoekt de minister of de termijn waarop geld van gekochte tickets wordt terugbetaald, kan worden verlengd. Versteegh: „De minister wil dat de sector zo veel mogelijk aansluit bij algemene maatregelen, zoals sneller bijstand voor zzp’ers, arbeidstijdverkorting en opschorting van loonbelasting.”

Limburgse reacties

In Limburgse theaters wordt met man en macht gewerkt om zaken opnieuw op een rij te krijgen nu de verlenging tot 1 juni van kracht is geworden, zo laat Gaby van Wegberg namens het Theater aan het Vrijthof weten. „Op dit moment kijken we óf en zo ja wanneer voorstellingen in reprise genomen kunnen worden, of dat we zaken naar het nieuwe seizoen schuiven.”

Bij het Munttheater Weert is ook druk overleg met producenten wat haalbaar is om te verplaatsen naar het nieuwe seizoen, zegt hoofd marketing Marja Lacroix. „Concreet betekent dit voor ons dat we momenteel bezig zijn om een nieuwe datum te zoeken voor een 75-tal producties. Nieuwe data en annuleringen van voorstellingen worden pas naar buiten gebracht als alles duidelijk is. Plan is om dit met alle theaters gezamenlijk te doen, waarbij onze koepelorganisatie – de VSCD – het voortouw neemt.”

Verlenging van de maatregelen tot 1 juni is een ‘grote donkere wolk’ boven theaterland, zegt Rocco Malherbe namens Parkstad Limburg Theaters in Heerlen en Kerkrade. „Het effect wordt een stuk heftiger. We liggen in de top van ons theaterseizoen bijna drie maanden compleet stil. Dat betekent alleen al voor het theater een omzetverlies van zo’n 2,5 miljoen euro. De (financiële) nood wordt nu echt wel hoog.”

Bij Toneelgroep Maastricht zijn ze vooral verdrietig over het vroegtijdige einde van de voorstelling The Great Gatsby door de coronacrisis. Het toneelstuk ging enkele weken geleden pas in première. „We hebben twaalf voorstellingen gespeeld, voor het merendeel try-outs”, zegt Joyce Lenssen van het theatergezelschap. „Er stonden nog 31 uitvoeringen op de rol. Die moeten we annuleren. De klap is hard aangekomen bij alle betrokkenen. Het stuk komt ook niet terug in het nieuwe theaterseizoen omdat de acteurs dan niet meer beschikbaar zijn. Heel jammer, vooral voor de voorbereiding die in het stuk gestoken is. We bekijken nog of Jungfrau wel opnieuw geprogrammeerd kan worden.”

Mogen we even je aandacht.
Dit is een artikel van De Limburger dat gratis beschikbaar is voor iedereen. Dat geldt niet voor alle artikelen, want zogeheten Plus-artikelen zijn exclusief voor onze abonnees. Zonder abonnees kunnen wij namelijk geen Limburgs nieuws maken. Sluit je daarom ook aan en kies voor goede en betrouwbare regionale journalistiek in Limburg, met liefde en passie gemaakt. Juist in deze onzekere tijden.

Er is al een abonnement voor 7,50 per maand.

Bekijk abonnementen