CPB: Economie krijgt dreun, krimp en stijgende werkloosheid onvermijdelijk

Print
CPB: Economie krijgt dreun, krimp en stijgende werkloosheid onvermijdelijk

De horeca wordt hard geraakt door de sluitingen Afbeelding: ANP

De Nederlandse economie wordt hard geraakt door de coronacrisis. Het Centraal Planbureau (CPB) voorspelt dat in het gunstigste geval het bruto binnenlands product (bbp) dit jaar krimpt met 1,2 procent. In het zwartste scenario is er sprake van 7,7 procent krimp in 2020 en gaat er ook in 2021 nog 2,7 procent af.

In drie van de vier scenario’s die het CPB donderdagochtend heeft gepubliceerd is de economische neergang dieper dan in de crisis van 2008/2009.

Ook loopt in alle gevallen de werkloosheid op, in het donkerste scenario zelfs tot 9,4 procent van de beroepsbevolking. Tegelijkertijd blijft de Nederlandse staatsschuld betaalbaar: in het rampscenario komt de schuld eind 2021 uit op 73,6 procent van het bbp. Volgens het planbureau blijft de nationale schuld daarmee ‘op ruime afstand van niveaus die in de literatuur als risicovol worden aangemerkt’.

Noodzakelijk

Volgens CPB-directeur Pieter Hasekamp is corona is in de eerste plaats een ‘gezondheidscrisis’. De maatregelen om de verspreiding van het virus in te dammen zijn volgens hem noodzakelijk, maar het is duidelijk dat ze diep ingrijpen in de economie.

Tegelijkertijd is nog veel onzeker, stelt Hasekamp: ,,We weten nog niet hoelang de huidige maatregelen van kracht moeten blijven, en ook de precieze doorwerking op de economie kennen we niet, omdat dit soort maatregelen nog niet eerder zijn vertoond. Naarmate de contactbeperkingen langer duren en dieper ingrijpen, neemt de kans op problemen in het financiële systeem toe en zal de recessie ook in andere landen dieper worden, waardoor het herstel weer verder vertraagt.”

Optater

In het lichtste scenario gaat het CPB ervan uit dat de beperkingen die de overheid heeft opgelegd slechts drie maanden duren. De economie veert in dat geval in het derde kwartaal alweer op. Daardoor blijft de schade beperkt en wordt de weggevallen economische groei in 2021 goeddeels ingehaald. De werkloosheid loopt amper op en het begrotingstekort blijft met respectievelijk 1,3 procent en 0,5 procent in 2020 en 2021 ruim binnen de grenzen van het Europese Stabiliteits- en Groeipact.

Hoe langer de beperkingen aanhouden, hoe groter echter de optater voor de economie. Duren de beperkingen bijvoorbeeld een half jaar, dan krimpt de economie dit jaar in ieder geval met 5 procent en bedraagt het begrotingstekort 4,6 procent. De werkloosheid loopt bovendien dan op naar 5,3 procent in 2021. Maar het CPB stelt dat de doorwerking op de economie bij zes maanden ook negatiever kan zijn: In dat geval krimpt de economie dit jaar zeer fors (7,7 procent) en stijgen ook de werkloosheid en het begrotingstekort harder.

Overheid kan klap deels opvangen

Volgens Hasekamp is het overheidsbeleid erop gericht om ontslagen en faillissementen te beperken. Dat voorkomt een neerwaartse spiraal en blijvende economische schade. Toch kan de overheid de klap hooguit deels opvangen, stelt hij: ,,Naarmate de crisis langer aanhoudt zal de economische schade groter zijn.”

Dat is terug te zien in het vierde scenario. Daarin gaat het CPB er vanuit dat de beperkingen maar liefst 12 maanden duren en dat er ook aanvullende problemen uit het buitenland en met banken zijn. De werkloosheid piekt in dit scenario op 9,4 procent in 2021, het begrotingstekort loopt daarin bovendien alleen maar verder op, tot 9,9 procent in 2021.