van nul tot nu

Hardwerkende maaier Petran krijgt gezelschap van boerin Coba

Print
Hardwerkende maaier Petran krijgt gezelschap van boerin Coba

Beide maaiers staan symbool voor het boerenleven van vroeger. Afbeelding: jan strijbos

Castenray -

Met de plaatsing van maaister Coba naast het beeld van Petran is het monument voor de hardwerkende boer in Castenray compleet. Want de boerin werkte vroeger net zo hard mee en verdient het om ook op een voetstuk gezet te worden.

Dus staan er sinds kort twee beelden op de hoek van de Horsterweg en Rietweg in Castenray, waar de plaatselijke heemkundestichting in 2014 een metalen beeld van een maaier met zicht en pik liet verrijzen. De metalen sculptuur van de hand van kunstenaar Twan van Rens uit Venray staat symbool voor het vroegere boerenleven en vormt onderdeel van een project waarmee Stichting Heemkundig Genootschap Castenray de hardwerkende boer in de picture zette. Er werd een boerenmarkt gehouden, een expositie ingericht en er verscheen een boek van voorzitter Jan Strijbos over allerlei aspecten van het zware boerenbestaan. Hij beschrijft daarin niet alleen het werk op het land, de boerderijdieren en de oogst, maar onder meer ook de toenmalige infrastructuur en het leven in een plattelandsdorp; de verenigingen, de middenstand en gebruiken en gewoonten van vroeger. En dat waren er nogal wat. Vooral rondom geboorte, verkering en huwelijk en bij overlijden golden vroeger totaal andere tradities en rituelen dan vandaag de dag. Het boek van bijna vijfhonderd pagina’s was in anderhalve dag uitverkocht.

Verbazingwekkend

Het was voor de boer en de boerin hard werken, omdat vrijwel alles handmatig moest gebeuren. De meesten beschikten over niet meer dan één pk aan trekkracht; het paard was onmisbaar voor het zwaardere werk op het land. Maar verder gebeurde alles met de hand: koeien melken, onkruid wieden, aardappelen rapen, zaaien en oogsten. Het werk kostte veel kracht én veel tijd. Een groot deel van de producten was bestemd voor eigen gebruik, het gezin en de boerderijdieren aten ervan. Bemesting van de schrale grond gebeurde met stalmest die in de potstal vermengd werd met heideplaggen en hooi of stro. Strijbos noemt het verbazingwekkend hoe de boeren zich met hard werken staande hielden en de veelal kinderrijke gezinnen wisten te onderhouden. „Men was met weinig tevreden, vertrouwde op Gods hulp en de sociale cohesie was erg groot. Burenhulp stond zeer hoog aangeschreven. Veel vrije tijd hadden de boeren over het algemeen niet en op vakantie gaan was ‘iets voor de burgers’. Er werd gewerkt van ’s morgens vroeg tot ’s avonds laat en ook op zondag moesten de koeien gemolken worden en hadden de boerderijdieren hun verzorging nodig.”

Als eerbetoon aan deze hardwerkende boeren uit de tijd dat vrijwel alles nog manueel gebeurde, plaatste de Castenrayse heemkundestichting in 2014 binnen de dorpskom het metalen beeld van Petran de maaier met zicht en pik, zoals hij werd gedoopt.

Niet alleen

Maar de boer deed het niet alleen. Strijbos: „Ook de boerin had het in het verleden verre van gemakkelijk. De vrouwen moesten voor het eten zorgen en dat was met de veelal kinderrijke gezinnen van toen geen peuleschil. Tien of meer kinderen waren geen uitzondering. Hoewel ze daar bijna een dagtaak aan had, hielp de vrouw ook nog volop mee op de boerderij. En ‘s avonds werd de kleding versteld, sokken gestopt, wol gesponnen, gebreid en gehaakt en alles wat nog meer bij een groot huishouden komt kijken.”

Kortom, de boerenvrouw was de spil in het gezin, zonder haar kon het boerenbedrijf niet draaien. Daarom verdient ook zij alle lof, vond de heemkundestichting. Toen onlangs het oog van de voorzitter viel op een eveneens door Twan van Rens en in dezelfde stijl gemaakt beeld van een maaister met een sikkel, was de koop snel gesloten. Net als vroeger op de boerderij staat Petran de maaier er dus niet meer alleen voor. Coba maakt het plaatje compleet. Samen laten zij zien wat de boerderij was en in veel gevallen nog steeds is: het schoolvoorbeeld van een echt familiebedrijf.

Bij de twee beelden staat een informatiebord. Monumentendorp Castenray telt vier rijksmonumenten, zes religieuze monumenten, zes oorlogsmonumenten, twee carnavalsmonumenten en elf overige monumenten.

De in 2012 door de heemkundestichting uitgezette 45 kilometer lange Nico van Melo-fietsroute leidt langs het merendeel van deze monumenten. Deze route bestrijkt het zuidelijke deel van de gemeente Venray en is met routebordjes aangegeven.

Mogen we even je aandacht.
Dit is een artikel van De Limburger dat gratis beschikbaar is voor iedereen. Dat geldt niet voor alle artikelen, want zogeheten Plus-artikelen zijn exclusief voor onze abonnees. Zonder abonnees kunnen wij namelijk geen Limburgs nieuws maken. Sluit je daarom ook aan en kies voor goede en betrouwbare regionale journalistiek in Limburg, met liefde en passie gemaakt. Juist in deze onzekere tijden.

Er is al een abonnement voor 7,50 per maand.

Bekijk abonnementen