Eikenprocessierupsjes kruipen uit hun ei: ‘Ellende begint half mei’

Print
Eikenprocessierupsjes kruipen uit hun ei: ‘Ellende begint half mei’

De eitjes van de eikenprocessierups beginnen uit te komen. Afbeelding: Arnold van Vliet

Born / Buchten / Holtum / Papenhoven / Geleen / Graetheide / Sittard / Windraak / Limbricht / Einighausen / Guttecoven / Munstergeleen / Obbicht / Grevenbicht -

In bomen in Sittard en Geleen zijn maandagmorgen de eerste eikenprocessierupsjes uit hun eitjes gekropen.

Volgens bioloog Arnold van Vliet van het Kennisplatform Processierups zijn de piepkleine rupsjes wegens het ontbreken van brandhaartjes nog volstrekt ongevaarlijk. ,,Ze marcheren nu al met tientallen tegelijk in groepsverband achter elkaar op zoek naar ontluikende eikenblaadjes.”

Experts die verbonden zijn aan het kennisplatform hadden de afgelopen maanden al berekend dat de eipakketjes maandag door het warmere weer uit zouden kunnen komen. ,,Voor wetenschappers is het altijd leuk om te constateren dat een prognose klopt”, aldus Van Vliet.

Eikenprocessierupsjes kruipen uit hun ei: ‘Ellende begint half mei’
Arnold van Vliet. Foto: Privéfoto

De waargenomen eipakketjes van de eikenprocessierups zijn nauwelijks te zien. ,,Het zijn goed gecamoufleerde, grijze plaatjes met eitjes. Nu ze beginnen uit te komen, zijn de rupsjes lastig met het blote oog waar te nemen.. Je moet echt geluk hebben ze te zien.” Hij haast zich te zeggen dat de pasgeboren rupsjes nog niet kunnen leiden tot klachten. ,,Ze hebben wel zichtbare haartjes maar die zijn nog niet gevaarlijk. De ellende begint pas in de tweede helft van mei.”

Grote overlast

De afgelopen jaren zorgden massa’s eikenprocessierupsen in heel Nederland voor grote overlast. De brandharen (ongeveer 700.000 per rups) dringen met hun weerhaakjes bij aanraking gemakkelijk in de huid, ogen en luchtwegen. Het gevolg volgens het RIVM: ontstekingen van het slijmvlies van de neus, keel en luchtwegen, slikklachten, huidirritaties en jeuk. Van Vliet stelt dat dergelijke klachten momenteel nog niet aan de orde zullen zijn. ,,Wie er toch last van denkt te hebben, heeft waarschijnlijk iets anders onder de leden.”

Nu de rupsjes tevoorschijn komen, kan worden begonnen met de bestrijding. Dat kan, zo benadrukt de aan de Wageningen University verbonden bioloog, op verschillende preventieve manieren. ,,De net uitgekomen rupsjes kunnen ‘s nachts worden bespoten met nematoden: piepkleine bodemaaltjes. Die wormpjes kunnen een paar uur overleven voordat ze uitdrogen. In die korte tijd dringen ze bij de rupsjes binnen die daar vervolgens aan sterven. Het voordeel van deze werkwijze is dat andere rupssoorten in een boom gespaard blijven omdat die pas later uit hun eitjes kruipen.”

Eikenprocessierupsjes kruipen uit hun ei: ‘Ellende begint half mei’
De eitjes van de eikenprocessierups beginnen uit te komen. Foto: Arnold van Vliet

Stofzuigers

Een andere methode is de eikenprocessierupsjes bespuiten met een bacteriemengsel. ,,Maar dan gaan naast de boosdoeners alle rupsen dood. Veel gemeenten willen dat niet, omdat die werkwijze gevolgen heeft voor andere natuurlijke vijanden van de eikenprocessierups zoals vogels.” In een later stadium kunnen grote hoeveelheden rupsen met speciale stofzuigers uit bomen worden gehaald. Van Vliet daarover: ,,Vorige week werd ten onrechte in de media gemeld dat er door de coronacrisis een tekort aan beschermende pakken zou zijn ontstaan. Dat is niet waar. Het gaat in het geval van eikenprocessierupsbestrijding om speciale pakken en die zijn nog voldoende op voorraad.”

Waarom de eipakketjes nu al uitkomen terwijl er nog amper bladeren aan eikenbomen te zien zijn? Volgens Van Vliet kunnen de rupsjes met weinig voedsel probleemloos een tijdje overleven. ,,De beestjes knabbelen nu aan de eerste, nog weinig voedzame knoppen. Rond 9 april zal 5 procent van de eiken in blad staan en op 21 april de helft. De komende weken kunnen de rupsjes dus hun buik vol eten en tot ontwikkeling komen met inderdaad die vreselijk irritante brandhaartjes.”

Meer informatie over de eikenprocessierups is te vinden op de site van het Kennisplatform Processierups.

Mogen we even je aandacht.
Dit is een artikel van De Limburger dat gratis beschikbaar is voor iedereen. Dat geldt niet voor alle artikelen, want zogeheten Plus-artikelen zijn exclusief voor onze abonnees. Zonder abonnees kunnen wij namelijk geen Limburgs nieuws maken. Kies voor goede en betrouwbare regionale journalistiek in Limburg, met liefde en passie gemaakt.

Er is al een abonnement voor 7,50 per maand.

Bekijk abonnementen