Van nul tot nu

Drie boerderijen en een verdwenen molen

Print
Drie boerderijen en een verdwenen molen

Hof Schulsberg. Afbeelding: archief Stichting Heemkunde Wahlwiller

Wahlwiller -

Tussen Wahlwiller en Nijswiller liggen twee oude boerderijen die op dit moment worden verbouwd. Het betreft de hof Lanterne (Wahlwiller) en de (laat)hof Schulsberg (Nijswiller). Beide liggen aan de Selzerbeek, hier Sinzelbeek genoemd, op nog geen kilometer afstand van elkaar, en beide krijgen na verbouwing een nieuwe functie.

Lanterne wordt opgesplitst in een aantal wooneenheden en op Schulsberg komt - naast een woning - een luxe groepsvakantiewoning. Beide boerderijen hebben hun uiterlijk al eerder zien veranderen en wel van vakwerkboerderij, bestaande uit losstaande stallen, schuren en woonhuis, naar een duurzame, stenen, gesloten carréboerderij, een verandering die heeft bijgedragen aan het behoud van deze historische complexen.

14de eeuw

De verbouwingen worden verantwoord uitgevoerd, het gaat immers om boerderijen die al in 14de-eeuwse leenregisters voorkomen. In een daarvan staat dat Reinaldus van Scoelsbergh (Schulsberg) een molen bezit die in Wahlwiller lag en die vóór 1288 in het bezit was van Bolle (Rembold) van Eys, destijds een leenman van de hertog van Limburg. Net zoals de kerk van Nijswiller, was de hof, tevens laathof, Schulsberg oorspronkelijk een leengoed van de heerlijkheid Eys, later ook van die van Wittem.

Verplichting

In datzelfde 14de-eeuwse register wordt ook een molen genoemd gekoppeld aan de hof Lanterne, een pachthoeve van de toenmalige pandheer van Wittem, Johan van Fraipont. Zeer waarschijnlijk gaat het hier om dezelfde molen. Ze is nu allang verdwenen, mogelijk zelfs kort nadat de heren van Wittem de Bovenste Molen in Mechelen tot banmolen hadden verklaard. Dat hield in dat de inwoners van heel de heerlijkheid daar het graan moest laten malen. Alleen de onderdanen van de Johannietercommanderij waren van die verplichting vrijgesteld. Zij beschikten over een eigen molen, de Commandeursmolen.

Drie boerderijen en een verdwenen molen
Hof Lanterne. Foto: archief Stichting Heemkunde Wahlwiller

Ommetje

Naar aanleiding van het project Ommetjes rond stad en dorp van de provincie Limburg/IKL opperde de Heemkundevereniging Wahlwiller in 2010 om langs de fraai meanderende Sinzelbeek een wandelpad aan te leggen voor een ‘Ommetje’ vanuit het dorp over de Oude Baan richting Schulsberg en vandaar langs de Sinzelbeek weer terug. Het Waterschap heeft dit idee inmiddels verwezenlijkt.

Drie boerderijen en een verdwenen molen
Hof Holzet. Foto: archief Stichting Heemkunde Wahlwiller

Wie een langere wandelroute verkiest, loopt vanuit Nijswiller verder over de Schulsbergweg om via de Kinkersweg terug te keren in het dorp. Kort na de hof Schulsberg, passeert hij een infobord over de (laat)hof Holzet, de derde hoeve aan dit stuk van de Sinzelbeek. Het bord is ontworpen door Alan Frijns op basis van de kadasterkaart van ca. 1840. Ook deze hoeve was aanvankelijk een leengoed van Eys maar ging in de 18de eeuw over in handen van de heren van Wittem.

Mogen we even je aandacht.
Dit is een artikel van De Limburger dat gratis beschikbaar is voor iedereen. Dat geldt niet voor alle artikelen, want zogeheten Plus-artikelen zijn exclusief voor onze abonnees. Zonder abonnees kunnen wij namelijk geen Limburgs nieuws maken. Sluit je daarom ook aan en kies voor goede en betrouwbare regionale journalistiek in Limburg, met liefde en passie gemaakt. Juist in deze onzekere tijden.

Er is al een abonnement voor 7,50 per maand.

Bekijk abonnementen