Van nul tot nu

‘Beginselen der Mijnbouwkunde’

Print
‘Beginselen der Mijnbouwkunde’

Instructie van een mijnlamp. Afbeelding: Archief Martin van der Weerden

Kerkrade / Eygelshoven / Ransdaal / Craubeek / Klimmen / Weustenrade / Fromberg / Kunrade / Ubachsberg / Voerendaal / Winthagen / Bocholtz / Simpelveld / Huls / Landgraaf / Schaesberg / Nieuwenhagen / Rimburg / Brunssum / Heerlen / Hoensbroek -

Mijnwerkertjes vanaf 14 jaar werden in de OVS klaargestoomd voor het echte werk. Naast lichamelijke vaardigheden moesten zij zich ook veel kennis eigen maken.

Vanaf 1928 werden voor jongens, die in de mijn wilden gaan werken, door de Staatsmijnen lessen gegeven die hen op de zware baan moesten voorbereiden. De officiële Ondergrondse Vakschool (OVS) ontstond in 1945 toen voor de wederopbouw veel steenkool nodig was en de beschikbaarheid van vakbekwame mijnwerkers een grote prioriteit. Staatsmijn Hendrik in Brunssum kreeg de eerste OVS, maar veel andere mijnen volgden spoedig.

Beginselen

De opleiding bestond uit drie jaren. Het eerste leerjaar speelde zich bovengronds af. De jongens kregen onderwijs in technische vakken en mijnbouwkunde. M. Driessen, hoofdopzichter bij Staatsmijnen, stelde in 1940 het handboek “Beginselen der mijnbouwkunde” samen. In een kleine 300 bladzijden wordt veel nuttige informatie aangedragen. Het gasgehalte en daardoor de bruikbaarheid van de verschillende soorten brandstof wordt haarfijn uitgelegd. Naast turf (de Peel) en bruinkool heb je gasvlamkolen, gaskolen, vetkolen, halfvette kolen, magere kolen en antraciet.

Ongevallen

Het vrijkomende mijngas, ook wel moerasgas genoemd, kan grote problemen veroorzaken. Het is maar half zo zwaar als lucht, waardoor het naar hoger gelegen plaatsen stroomt en zich daar verzamelt. Mijngas is kleur-, smaak- en reukloos. Dit brandbare gas is in de kolenlagen vaak onder een zekere overdruk aanwezig en komt vrij zodra de kolenlagen ontsloten worden. Soms is dit hoorbaar en als het gas uit de vloer komt, waar water op staat, kan men de gasbellen zien. In het proberen te voorkomen van ernstige ongevallen met mijngas speelde de mijnlamp een belangrijke rol. Bij onderzoek draait men de pit heel laag. De verandering in hoogte van de vlam geeft dan het percentage mijngas aan.

Het Nederlands Mijnmuseum in Heerlen en de Steenkolenmijn in Valkenburg zijn weer open.

Toegang tot alle Plus-artikelen?

Word nu abonnee en lees al onze Plus-artikelen voor slechts 1,04 per week. Ruim 110.000 tevreden lezers gingen je al voor.

Bekijk de actie-abonnementen