UM: Corona maakt ouderen eenzamer, maar ook behulpzaam én creatief

Print
UM: Corona maakt ouderen eenzamer, maar ook behulpzaam én creatief

Afbeelding: ANP XTRA

De sociale maatregelen om het coronavirus in bedwang te houden, hebben in Limburg niet alleen ouderen in de verpleeghuizen, maar ook nog zelfstandig wonende leeftijdgenoten zwaar getroffen. Bijna 60 procent van hen heeft zich in de weken van de lockdown veel eenzamer gevoeld dan voor de crisis. Ze misten hun dierbaren en ervoeren een leegte om zich heen.

Dat blijkt uit onderzoek door de Universiteit Maastricht in samenwerking met de Vrije Universiteit Brussel en de Hogeschool Gent. De eerste resultaten ervan werden maandagochtend gepubliceerd.

Benieuwd naar hoe ouderen (60-plussers) de coronacrisis beleven en welke impact die heeft (gehad) op hun dagelijks leven legden de onderzoekers de geënquêteerden een gevarieerde set vragen voor. De vragen gaan niet alleen over (ervaren) eenzaamheid en gemis, maar ook over het contact met de buren en de (klein)kinderen, de tijdsbesteding tijdens de lockdown en innovaties als beeldbellen.

Eigen manier

Uit de antwoorden blijkt vooral dat ieder op zijn eigen manier is omgegaan met de coronacrisis en de quarantainemaatregelen. Tegenover een derde van alle ondervraagden die aangeeft wekenlang minder contact te hebben gehad met vrienden en kennissen, staat een even groot aantal dat zegt het contact met de eigen (klein)kinderen en - in mindere mate - broers, zussen en de buren juist te hebben geïntensiveerd.

Voor het Vlaams-Nederlandse onderzoek zijn opgeteld 5500 ouderen bevraagd: 2011 in Nederland en 3480 in Vlaanderen. In Nederland werd de vragenlijst onder meer uitgezet via de ouderenbond KBO-PCOB en Burgerkracht Limburg. De enquête loopt nog door.

Over het algemeen komen de antwoorden van Nederlandse en Belgische geënquêteerden redelijk overeen, qua percentages. Dat is opvallend, omdat België een strakker lockdown-regime kende dan de ‘intelligente’ variant in ons land.

Hoger

Op één punt scoren de zuiderburen wel duidelijk hoger. De 60-plussers daar hebben afgelopen tijd vaker digitale techniek ingezet om op afstand contact te houden met dierbaren dan hun Nederlands-Limburgse leeftijdgenoten. Zo nam 58 procent van alle ondervraagde Belgische senioren vaker dan voorheen plaats achter de computer om te beeldbellen, tegenover 49 procent van de Nederlanders. De zuiderburen mailen ook vaker dan de Limburgers, 29 versus 22 procent. Opvallend is dat slechts een kwart van alle ouderen laat weten het beeldbellen nog helemaal niet te hebben ontdekt.

De onderzoekers zagen ook positieve gedragsveranderingen bij ouderen tijdens de coronacrisis. Zo ging een kwart (Nederland) tot een derde (België) vaker wandelen of fietsen en ging 18 (Nederland) tot 24 procent (België) meer aan de slag in de tuin. Overigens geeft één op de vijf senioren ook aan juist minder te hebben bewogen tijdens de lockdown-weken. Een flink deel van de ondervraagden (33 tot 40 procent) sloeg ook aan het klussen of opruimen.

Ouderen zijn ook nadrukkelijk bezorgd om anderen, concluderen de onderzoekers. Driekwart van de ondervraagden zocht contact met mensen van wie ze weten dat die geïsoleerd zijn. Ouderen spelen ook een actieve rol in het ondersteunen van de buurt. Een kwart van de 60-plussers helpt mensen in de buurt die het door de coronacrisis moeilijk hebben. Nogal wat ouderen ook blijken creatief aan de slag te zijn gegaan en hebben zelf mondkapjes gemaakt. Dat gebeurde in België trouwens opvallend veel vaker dan in Nederland: 35 versus 14 procent).

Positief nieuws

Er is ook positief nieuws. Bij circa 30 procent van de 60-plussers is het contact met de eigen kinderen juist toegenomen en een op de acht heeft ook meer contact met de kleinkinderen. Ook zijn 60-plussers creatief in het onderhouden van hun sociale contacten. Veel ouderen telefoneren en mailen vaker en bijna de helft is meer gaan beeldbellen in de coronaperiode. Slechts 26 procent van de Nederlandse ouderen heeft de weg naar beeldbellen nog niet gevonden.