Waat e waer

‘Volksvermaak is volkscultuur. Dat daar kwaliteitsgradaties in aan te brengen zijn, dat boeit niet als het om de vrijheid van beleving gaat’

Print
‘Volksvermaak is volkscultuur. Dat daar kwaliteitsgradaties in aan te brengen zijn, dat boeit niet als het om de vrijheid van beleving gaat’

Afbeelding: De Limburger

COLUMN - Is kermis cultuur? Het positieve antwoord op deze vraag werpen kermisexploitanten nu in de strijd om ook weer te mogen draaien, net als kerken, theaters, musea en andere pretparken. En kroegen niet te vergeten. Want wat is in Limburg méér cultuur dan ‘op café gaan’? Vermaak mag zeker tot cultuur worden gerekend. Volksvermaak is volkscultuur. Dat daar kwaliteitsgradaties in aan te brengen zijn, dat boeit niet als het om de vrijheid van beleving gaat.

Wij maken ons er in Midden-Limburg bijvoorbeeld ook niet druk om dat het jaarlijks culturele hoogtepunt van Zuid-Limburg bestaat uit meer dan een week André Rieu op het Vrijthof. Eeder ’t zien. Zo hebben wij in Roermond de Gebr. Peters, in Echt-Susteren ‘Sjarabang’, in Maasgouw ‘Kunst en Cultuur op de Buitenplaats’, in Roerdalen boerengolf met Beerkees, in Leudal ‘Jazz in de Tuin’ bij de Uffelse Molen, in Nederweert een complete ‘Eynderhoof’ en in Weert dus Kermis.

Den Haag zegt nu dat kermis geen cultuur is, maar een evenement. Sluit het een het ander uit dan? En hoezo geen cultuur? Wij wijdden hier in onze zuidlanden al kerken in met een kermis lang voordat die Hollandse cultuurbarbaren slavenhandel gingen drijven in de VOC; wat een mentaliteit! Ons standbeeld van Philips van Horne zal dus langer meegaan dan dat van Jan Pieterszoon Coen, Willem IV, Willem V en Heeren XVII. En ook langer dan de heiligenbeelden van onze kerken in de zestiende eeuw. Beeldenstormen zijn nu eenmaal van alle tijden, vooral wanneer bepaalde beelden niet meer van die bepaalde tijden zijn. Standbeelden zijn sowieso niet meer van deze tijd. Onze eigentijdse iconen laten zich verafgoden op internet. Wie wil nog analoog in brons gegoten als duiventil dienen op de markt als je met je digitale porem dagelijks kunt shinen op Facebook, YouTube en Instagram? Heldendom kun je als een moderne aflaat kopen met likes.

Toch maakt de huidige beeldenstorm een fout. Als het nu om een esthetisch criterium ging, zou ik nog een heel eind mee kunnen komen: weg met al die lelijkheid! Maar een postideologische bronsrazzia? Met al die symbolische lynchacties roei je weliswaar enige zichtbaarheid uit, misschien zelfs wat herinnering, maar niet de idee en de historie erachter. In mijn buurt ligt nog steeds een Bernhardlaan; als ik daar doorheen fiets, moet ik toch altijd even denken: ‘Boef!’ Het ware dan ook veel beter om alle bijschriften aan te passen met de wetenschap van nu. Cultureel gezien heel belangrijk ter lering. Laat het vermaak dan maar over aan de kermis. Met de kop van Jut.