Demonstratie bij standbeeld J.P. Coen mondt uit in rellen

Print
Demonstratie bij standbeeld J.P. Coen mondt uit in rellen

De politie houdt demonstranten tegen. Afbeelding: AD/Inter Visual Studio

De demonstraties in Hoorn van voor- en tegenstanders van het standbeeld van Jan Pieterszoon Coen zijn uitgelopen op rellen. Bij de demonstratie van de tegenstanders ontstonden buiten het terrein vechtpartijen. Er is een rookbom afgegaan en relschoppers gooien met stenen. De politie grijpt met paarden en wapenstokken in.

De actiegroepen ‘Coen is OK’ en ‘Weg met JP Coen’ mochten kort na elkaar op twee verschillende terreinen demonstreren. De protesten verliepen rustig, maar later op de avond braken alsnog ongeregeldheden uit.

Het ging mis toen de politie een groep van zo’n honderd betogers uit het centrum van de stad - het is nog onduidelijk of het hier voor- of tegenstanders betreft - naar de aangewezen plek voor de demonstratie van tegenstanders van het beeld leidde. Deze was al een tijdje bezig met zo’n tweehonderd aanwezigen.

Eenmaal op de aangewezen demonstratieplek braken enkele kleinere groepjes weg om opnieuw naar het centrum te gaan. Daarop braken rellen uit en er vielen rake klappen. De politie probeerde met tien busjes, politie te paard en de ME te voorkomen dat de betogers de demonstratieplek verlieten. Dat lukte niet. Daardoor trokken de demonstranten in kleinere groepjes door Hoorn.

Het lijkt te gaan om een groep die niet was aangesloten bij de betogers van de reguliere demonstratie, maar op eigen initiatief handelde.

Vreedzaam begin

De avond begon nog vreedzaam. Op de Noorderveemarkt in Hoorn arriveren rond 17.30 de voorstanders van het standbeeld van Jan Pieterszoon Coen. Een vrouw staat in kapiteinskleding. ‘Blijf met je moderne klauwen van onze mooie gebouwen’, staat op haar bord. Ze wil niet met haar naam in de krant, uit angst dat haar woorden verdraaid worden.

,,Het beeld staat voor de zeevaarders die voeren voorbij de horizon, de spannende verhalen van vroeger’’, zegt ze. ,,Ik vind het kwetsend dat ze het beeld kapot willen maken. Het beetje moois dat we nog hebben. Eerst moet Zwarte Piet weg en nu dit. Het wordt van kwaad tot erger.’’

Verheerlijking

Het beeld van VOC-gouverneur Jan Pieterszoon Coen in het historisch centrum van zijn geboorteplaats Hoorn is de inzet van twee demonstraties. De organisatie ‘Weg met JP Coen’ (We Promise, Dekolonisatie Netwerk voormalig Nederlands-Indië en Building the Baileo) wil af van het beeld om ‘een eind te maken aan de verheerlijking van het Nederlandse koloniale verleden’.

Demonstratie bij standbeeld J.P. Coen mondt uit in rellen
Foto: ANP

De actiegroep ‘Coen is OK’ is juist voor behoud. Zo’n 15 voorstanders - ‘teleurstellend weinig’ volgens de organisator - komen opdagen. Sommigen dragen Nederlandse vlaggen met de tekst ‘dispereert niet’.

Trudi van Veen, geboren en getogen in Hoorn, vindt dat het beeld bij de stad hoort. ,,Coen heeft Hoorn veel rijkdom gebracht in de tijd van de VOC. En natuurlijk heeft hij slechte kanten, die vallen niet goed te praten. Maar dat staat ook bij het beeld vermeld. En het waren andere tijden.’’

Minuut stilte

Een half uur later verzamelen een paar honderd tegenstanders van het beeld aan het Pemolenpad. De geschiedenis van Coen wordt verteld en er is een minuut stilte voor de ‘voorouders die zijn gestorven voor de welvaart van dit land’. Demonstranten scanderen ‘Weg met Coen’ en ‘Black Lives Matter’. ,,De gemeente Hoorn is nog niet van ons af’’, zegt een van de sprekers.

Demonstratie bij standbeeld J.P. Coen mondt uit in rellen
Tegenstanders willen dat de verheerlijking van het koloniale verleden stopt. Foto: ANP

Leonora Vlek uit Wormerveer heeft haar dochter meegenomen voor ‘een stukje bewustwording’. ,,Ik vind het belangrijk dat de verheerlijking van de genocide stopt. Ik ben me ervan bewust dat de Gouden Eeuw ons land groot heeft gemaakt. Dat we daar nog steeds profijt van hebben. Maar wel ten koste van mijn voorouders, de Molukkers.’’

Museum

Zo’n standbeeld kan volgens Vlek niet meer in ‘deze multiculturele samenleving’. ,,Zet het in een museum, zodat kinderen daar kunnen leren over onze geschiedenis.’’

Een meerderheid van de Hoornse gemeenteraad roept in een brief op het standbeeld niet te verplaatsen of verwijderen. Zeven politieke partijen willen een stadsgesprek. ,,We moeten juist over ons verleden het gesprek voeren en leren voor de toekomst.’’