MH17-proces: ‘Onderzoek beter of er geen tweede vliegtuig achter MH17 ‘school’’

Print
MH17-proces: ‘Onderzoek beter of er geen tweede vliegtuig achter MH17 ‘school’’

Sabine ten Doesschate (L) en Boudewijn van Eijck, de advocaten van verdachte Oleg Poelatov. Afbeelding: EPA

Bij de hervatting van het MH17-proces in de rechtbank van Schiphol leveren de advocaten van verdachte Oleg Poelatov direct flinke kritiek op het onderzoek van het OM. ,,Is dit dossier, na onderzoek met zoveel beperkingen, wel voldoende betrouwbaar om een uitspraak op te gaan doen?”, vraagt advocaat Boudewijn van Eijck zich af.

Bijna zes jaar heeft het Openbaar Ministerie inmiddels onderzoek gedaan naar de crash van vlucht MH17. Nu, drie maanden na de start van het proces, is het aan de verdediging van verdachte Oleg Poelatov om te vertellen wat er volgens hen nog verder onderzocht moet worden. Zijn Nederlandse advocaten Sabine ten Doesschate en Boudewijn van Eijck beklaagden zich eerder in het proces te weinig voorbereidingstijd te hebben gehad om de tienduizenden pagina’s van het dossier door te kunnen lezen.

De advocaten gaven maandagmorgen direct zware kritiek op het onderzoek: ,,Er is veel tijd, geld en mankracht in dit onderzoek gestopt. Dat is op zich bewonderenswaardig en past bij het belang. Maar de hoeveelheid verricht onderzoek is geen garantie voor succes. Er waren veel obstakels en dat heeft gevolgen. Bijvoorbeeld: er is geen onderzoek geweest op de crashsite. Die site is 4 maanden onbeheerd geweest. Dus het is niet uit te sluiten dat bewijs verloren is gegaan of is gecompromitteerd.”

Buk-scenario

Advocaat Van Eijck stelt dat het lijkt alsof ‘het buk-scenario overeind gehouden moest worden’. ,,Was de vader niet de wens van de gedachte? Dat zal nader onderzoek moeten uitwijzen.” Het Joint Investigation Team (JIT) gaf op persconferenties steeds hetzelfde beeld, stelt de verdediging. ,,Het OM heeft altijd uit willen gaan van dit scenario, ze hebben nooit iets anders laten zien aan de media. Ze hebben geen oproep gedaan aan getuigen die mogelijk wilden vertellen over andere scenario’s. Er is geen oproep gedaan aan leden van de Oekraïense luchtmacht die eventueel wilden vertellen over een air-to-air-raket die MH17 heeft getroffen.” Daarmee doelt de advocaat op een, door het OM ontkend scenario, dat MH17 mogelijk door gevechtsvliegtuig is neergehaald. Van Eijck: ,,De waarheidsvinding staat in dit dossier op enorme achterstand. Wie gelooft er nu nog ander scenario dan diegene die het OM vertelt? “ Verdediging kondigt aan nog veel getuigen te willen horen. ,,Al was het maar om te voorkomen dat deze zaak ooit herzien zal moeten worden door Hoge Raad.”

Zo wil de verdediging dat er meer onderzoek komt naar het zogenoemde ‘warplane-scenario’. Volgens die theorie zou een Oekraïens gevechtsvliegtuig zich ‘verschuild’ hebben achter MH17. ,,Er zijn aanwijzingen in het dossier om dat verder te onderzoeken. ,,Hoe onwaarschijnlijk dat menselijk schild-scenario ook ons eerst klonk, het moet wel onderzocht worden. Is er wel echt een Buk afgeschoten? En op wie was die dan gericht?”

De verdediging stelde eerder al veel vragen te hebben over waarom het Oekraïense luchtruim op die 17e juli 2014 nog niet was gesloten voor burgerluchtvaartverkeer.

Crash

Geen van de vier verdachten is tot nu toe in de rechtbank verschenen. Oleg Poelatov is de enige van de vier verdachten, drie Russen en een Oekraïner, die zich door advocaten laat vertegenwoordigen tijdens het proces. Zijn advocaten stelden eerder deze maand echter vanwege de coronacrisis nog nauwelijks met hun cliënt te hebben kunnen overleggen.

Bij de crash van vlucht MH17, onderweg van Amsterdam naar Kuala Lumpur in Maleisië, kwamen alle 298 inzittenden om het leven. Volgens het Openbaar Ministerie is het vliegtuig neergehaald door een buk-raket die werd afgeschoten vanaf grondgebied dat in handen van door Rusland gesteunde Oekraïense separatisten. De lanceerinstallatie zou, volgens de onderzoeker, afkomstig zijn van de 53e Russische luchtafweerbrigade.