Wullem

‘Heej, schaele wiewouw, kiek is oet ów döp!’

Print
‘Heej, schaele wiewouw, kiek is oet ów döp!’

Afbeelding: De Limburger

Oostrum / Oirlo / Leunen / Castenray / Heide / Ysselsteyn / Venray / Geijsteren / Veulen / Merselo / Vredepeel / Smakt / Wanssum / Blitterswijck / Griendtsveen / Swolgen / Broekhuizenvorst / Melderslo / Hegelsom / Meterik / Meerlo / Tienray -

COLUMN - Onlangs iemand gesproken die in de zevende hemel verkeerde nadat hij ergens in de gemeente Venray een wielewaal had gespot.

Bij het horen van het woord wielewaal denken sommigen aan André van Duin (‘Duudeljoo klinkt zijn lied’), anderen aan een kinderkoor, weer anderen aan een boek van Hans Dorrestijn. Zelf kan ik het niet horen zonder het onmiddellijk in het Horster dialect te vertalen: wiewouw. Als vanzelfsprekend is de prachtige dialectbeschimping schaele wiewouw dan ook niet meer heel ver weg. Heej, schaele wiewouw, kiek is oet ów döp! Als ik assertief genoeg zou zijn, zou het me zomaar kunnen ontglippen nadat ik weer eens bijna van de sokken ben gereden door een onoplettende automobilist.

Lange tijd heb ik in de veronderstelling verkeerd dat schaele wiewouw een exclusief Horster scheldwoord was. Inmiddels weet ik beter: in tal van plaatsen in Zuid-Nederland en Vlaanderen wordt schele wiewouw gebezigd. Toch een deukje in mijn licht chauvinistische inborst, het valt moeilijk te ontkennen.

Waar zou schele wiewouw eigenlijk vandaan komen? De wielewaal staat eerder bekend om z’n opvallende geel-zwarte kleur en welluidende zang dan om z’n slechte of afwijkende gezichtsvermogen. Is schele wiewouw dan een nonsenswoord? Of een komische woordspeling op z’n jodelfluit, zoals iemand op internet oppert? Beslist niet uitgesloten. Evengoed zou je voor een verklaring ook een heel andere richting op kunnen gaan. En wel richting Venray. In het Venrays woordenboek staat wiewòw namelijk vermeld als een synoniem van scheluw of scheef: De stoel en ’t kroewagerad zien allebej wiewòw. Kijk je in datzelfde woordenboek bij schael dan zie je dat dit eveneens een synoniem van ‘scheef’ kan zijn: ’n Schael stuk lând löpt schoeks toe’.

Correct me if I’m wrong, maar in het Venrays is schael dus (min of meer) wiewòw. Dat roept een aantal vragen op. Allereerst of het Venrays ook het begrip schaele wiewouw kent. En zo ja wat daar dan onder wordt verstaan. Net als bij ons in Horst iemand die niet goed uit z’n doppen kijkt? Of iets/iemand die/dat de overtreffende trap van scheef is? En hoe zit het nu eigenlijk precies met ons Horster schaele wiewouw? Heeft dat überhaupt wel iets van doen met die geel-zwarte vogel? Het zal toch niet zo zijn dat wij, onze chauvinistische inborsten ten spijt, een Venrays begrip hebben geïmporteerd?

Toegang tot alle Plus-artikelen?

Word nu abonnee en lees al onze Plus-artikelen voor slechts 1,04 per week. Ruim 110.000 tevreden lezers gingen je al voor.

Bekijk de actie-abonnementen