RIVM zegt voor het eerst: ‘Besmetting via kleine druppeltjes in de lucht is mogelijk’

Print
RIVM zegt voor het eerst: ‘Besmetting via kleine druppeltjes in de lucht is mogelijk’

Afbeelding: Rob Engelaar

Overdracht van het coronavirus via kleine druppeltjes in de lucht, zogeheten aerosolen, is mogelijk, dus we moeten er rekening mee houden dat het coronavirus zich door de lucht verspreidt.

Dat zegt viroloog Erwin Duizer van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu in een gesprek met AD. Het is voor het eerst dat het RIVM zulke stellige uitspraken doet over de rol van microdruppels.

Uit een nieuwe studie die de viroloog met vijf collega’s van het RIVM uitvoerde, blijkt dat bij ‘iets minder dan 5 procent van de geïnfecteerden verspreiding via aerosolen een rol speelt’. ,,Wat ons bij deze studie is opgevallen, is dat er zo ontzettend veel variatie is tussen de hoeveelheid virussen die mensen verspreiden’’, licht viroloog Erwin Duizer zijn bevindingen toe. ,,Er is een kleine groep van mensen die het virus zo veel uitscheiden dat die mensen het óók via zwevende deeltjes verspreiden. We laten zien dat aerosole transmissie mogelijk is, dus we moeten er rekening mee houden dat het coronavirus zich door de lucht verspreidt.’’

Snot

Dit is de eerste paper van het RIVM over aerosolen, waarin aangetoond wordt dat de verspreiding van het virus via kleine druppeltjes een mogelijkheid is. Duizer: ,,Onze belangrijkste conclusie is dat de gemiddelde uitscheider met 100.000 tot 1 miljoen virusjes per milliliter snot niet of nauwelijks bijdraagt aan verspreiding door de lucht. Maar iets minder dan 5 procent van de geïnfecteerden scheiden zoveel virusdeeltjes uit dat die het coronavirus wél via de lucht kunnen verspreiden.’’

In de studie constateren de RIVM’ers dat de hoeveelheid druppels die mensen vormen en de concentratie van het virus daarin, enorm varieert van mens tot mens. „Het is echt een openbaring dat die verschillen zo groot zijn: dat kan honderd tot wel tienduizend keer zoveel zijn.”

Opmerkelijk

Dit zijn opmerkelijke bevindingen, want het RIVM is er tot nog toe altijd van uitgegaan dat het coronavirus zich juist via grote druppels verspreidt. Daar is ook het advies om anderhalve meter afstand te houden op gebaseerd. Maar steeds meer wetenschappers raken ervan overtuigd dat aerosolen wél voor veel coronabesmettingen zorgen, vooral als ruimtes niet goed geventileerd zijn. In de internationale literatuur zijn ook gelegenheden beschreven waarbij één persoon duidelijk meer mensen besmet dan de twee à drie personen die gemiddeld genomen worden besmet.

Dit weekend riepen 239 wetenschappers uit 37 landen in een open brief aan wereldgezondheidorganisatie WHO op om de verspreiding via kleine druppels serieus te nemen. In Nederland probeert opiniepeiler Maurice de Hond - die is uitgegroeid tot de held van de mensen die van de anderhalvemeter samenleving af willen - dit onderwerp ook sinds maart onder de aandacht te brengen. Waar hij de meerderheid van de besmettingen aan aerosolen wijt, blijft het RIVM benadrukken dat superspreaders uitzonderlijk zijn.

RIVM zegt voor het eerst: ‘Besmetting via kleine druppeltjes in de lucht is mogelijk’
De verspreiding van virusdeeltjes met de ventilatie uit. Grotere druppels slaan binnen 1,5 meter neer; de kleinere druppeltjes (aerosolen) blijven langere tijd rondzweven in binnenruimtes. De uitgeademde aerosolen van de pratende persoon (rechts) kunnen in de ademzone van andere personen terechtkomen, stelt Atze Boerstra van bba Binnenmilieu. Foto: bba Binnenmilieu
RIVM zegt voor het eerst: ‘Besmetting via kleine druppeltjes in de lucht is mogelijk’
De ventilatie van een ruimte met de ventilatie aan. Kleine virusdeeltjes (aerosolen) die door de persoon rechts uitgescheiden worden, bereiken door de ventilatie niet of nauwelijks de andere persoon. Foto: bba Binnenmilieu

Ventileren

De vraag om het aanpassen van ventilatiesystemen in de strijd tegen het coronavirus, klinkt steeds luider. Of we nu volgens het RIVM ook massaal de ventilatie moeten gaan aanpakken? ,,Goed ventileren is een goed idee’’, aldus Duizer, die daar wel ook meteen een kanttekening bij plaatst. ,,Het enige wat we nu niet weten is wat goed ventileren is. Dat luistert per ruimte nogal nauw. Als er links in de zaal iemand staat te oreren die besmettelijk is en je ventileert van links naar rechts, dan ben je niet goed bezig, want dan blaas je het virus juist richting de andere mensen. Het lastige is dat degene die de hoge uitscheiders zijn geen stempel op een voorhoofd hebben met: ik ben een hoge uitscheider, pas op!’’

Of verspreiding via kleine deeltjes in de lucht ook een reden kan zijn waarom het in verpleeghuizen zo uit de hand gelopen is? ,,Dat is een interessante vraag’’, pareert Duizer. ,,Dat weet ik niet. Maar de algemene conclusie is dat het niet verstandig is om veel mensen dicht op elkaar te zetten in niet goed geventileerde ruimtes. Als er veel mensen zijn, heb je heel veel kans dat er iemand bij zit die het virus fors uitscheidt. Of dat in de verzorgingshuizen aan de orde was, kunnen we nu nog niet zeggen.’’

Mogen we even je aandacht.
Dit is een artikel van De Limburger dat gratis beschikbaar is voor iedereen. Dat geldt niet voor alle artikelen, want zogeheten Plus-artikelen zijn exclusief voor onze abonnees. Zonder abonnees kunnen wij namelijk geen Limburgs nieuws maken. Kies voor goede en betrouwbare regionale journalistiek in Limburg, met liefde en passie gemaakt.

Er is al een abonnement voor 7,50 per maand.

Bekijk abonnementen