Van nul tot nu

Beek, oudste dorp van Nederland

Print
Beek, oudste dorp van Nederland

Bandkeramische opgraving in de Molensteeg te Beek (1997), waar later een ‘Erdwerk’ werd aangetroffen. Afbeelding: Heemkundevereniging Beek

Spaubeek / Beek / Maastricht-Airport / Geverik / Groot Genhout / Kelmond / Klein Genhout / Neerbeek -

Beek bleek enkele jaren geleden het oudste dorp van Nederland te zijn. Uit onderzoek van de Rijksdienst voor Archeologie, Cultuurlandschap en Monumenten kwam naar voren dat Beek al ruim 7.000 jaar bewoond is.

Voor de laatste IJstijd was de huidige Zwarte Zee een zoetwatermeer en stond dit meer niet in verbinding met de Middellandse Zee. Ongeveer 5800 voor Chr. was het zeewater zo gestegen dat de natuurlijke dam van de Bosporus doorbrak en het zoute water het gebied binnenstroomde. De gevolgen van deze ‘zondvloed’ waren enorm. Per dag steeg het water ongeveer 15 cm en de kuststrook verplaatste zich elke dag één kilometer. In de Bijbel en ook in boeken van andere religies werd deze ‘zondvloed’ beschreven.

Bandkeramiekers

De bevolking van de door de ‘zondvloed’ ondergelopen gebieden vluchtte naar gebieden in Azië en Europa. Op die manier werd de landbouw, die in het hoog ontwikkelde Zwarte Zeegebied al werd toegepast, geïntroduceerd in andere streken. Een van die bevolkingsgroepen, Bandkeramiekers genaamd, volgde de vruchtbare lössgrond en kwam via het tegenwoordige Griekenland, Hongarije en Duitsland in Limburg terecht.

Akkerbouw en veeteelt

Tussen 5.300 v.Chr. en 4.900 v.Chr. woonden en werkten de Bandkeramiekers op de lössgronden van Zuid-Limburg. Zij woonden in permanente onderkomens (boerderijen) en introduceerden kleinschalige akkerbouw en veeteelt. De Bandkeramiekers bakten potten met bandversieringen en gebruikten vuursteen uit Rijckholt en Valkenburg om werktuigen te maken. Zij bouwden langwerpige hutten en op de akkers werd tarwe verbouwd. Als de grond uitgemergeld was, trok men verder, kapte een deel van het bos, bouwde nieuwe hutten en zaaide de akkers in.

Nederzettingen

Dokter Beckers uit Beek behoorde tot de eerste archeologen die resten van de Bandkeramiek in onder andere Elsloo, Stein en Beek ontdekten. Tijdens bouwactiviteiten na de Tweede Wereldoorlog vonden archeologen in de Westelijke Mijnstreek tientallen nederzettingen. In Beek werden diverse Bandkeramische nederzettingen opgegraven. Uniek voor ons land was dat twee van die nederzettingen (uit ±5.000 v.Chr.) omgeven waren door een ‘Erdwerk’, een gracht met wal die voorzien was van een houten palissade.

Meer lezen?

Nieuwe actie: Één jaar toegang tot alle Plus-artikelen voor slechts 1,04 per week. Daarmee lees je dagelijks meer dan 100 nieuwe Plus-artikelen op onze site & app. Of kies voor een van onze andere abonnementen.

Ik word digitaal abonnee