Ondanks NOW-steun verdwenen er toch 181.000 banen

Print
Ondanks NOW-steun verdwenen er toch 181.000 banen

Minister Wouter Koolmees van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Afbeelding: ANP

Bij bedrijven die NOW-steun (noodmaatregel overbrugging werkgelegenheid) ontvingen verdwenen tussen februari en juni 181.000 banen. Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) heeft uitgezocht dat door de overheid gesteunde bedrijven toch massaal personeel op straat zetten, ondanks dat de voorwaarde voor het verkrijgen van de steun was dat er geen werknemers werden ontslagen.

Dat er bij bedrijven die gebruikmaakten van de regeling toch banen vervielen, kan onder meer komen doordat tijdelijke contracten niet werden verlengd. Ook worden arbeidsrelaties waarin geen uren worden gewerkt, bijvoorbeeld oproepbanen, niet geregistreerd als baan, aldus het CBS.

Horeca

Zo kon het dat het banenbestand bij de genoemde bedrijven slonk met bijna 7 procent. Het banenverlies was met dik 12 procent het grootst in de bedrijfstak verhuur en overige zakelijke dienstverlening, gevolgd door de bedrijfstakken horeca en cultuur, sport en recreatie. In die laatste sectoren ging het om 10 procent krimp.

Het statistiekbureau meldde in augustus al dat de negatieve gevolgen van de coronacrisis op de arbeidsmarkt pijnlijk zichtbaar werden. In het tweede kwartaal gingen er in totaal 322.000 banen verloren. Voor een groot deel betrof dit arbeidsplaatsen in de uitzendbranche.

Fastfood

Nu het CBS ook onderscheid kan maken in bedrijven die wel en niet NOW-steun ontvingen, komen meer ontwikkelingen aan het licht. Zo groeide het aantal banen bij de bedrijven die geen NOW-steun ontvingen, tussen februari en juni licht, met 0,3 procent. Ook in de horeca was er nog sprake van banengroei (6,4 procent) bij de 15 procent bedrijven die geen NOW-steun ontvingen. Het gaat dan voornamelijk om banen bij fastfoodrestaurants en cafetaria’s.

De tijdelijke noodmaatregel overbrugging werkgelegenheid was bedoeld voor bedrijven die in de periode maart tot en met juli gedurende drie aaneengesloten maanden een omzetverlies verwachtten van minimaal 20 procent. Dankzij deze steun konden zij het loon van werknemers doorbetalen bij verminderde inkomsten. De ondernemer ontving maximaal 90 procent van de loonsom. Later kwamen er ook een NOW 2- en NOW 3-regeling, maar daar zitten weer andere voorwaarden aan verbonden.

Koolmees niet verrast door banenverlies

Dat er ook veel banen verloren zijn gegaan bij de bedrijven die in de eerste steunronde loonsubsidie (NOW 1.0) hebben ontvangen, komt niet als een verrassing voor minister Wouter Koolmees (Sociale Zaken). De regeling heeft het verlies van banen alsnog flink gedempt, zegt de bewindsman.

Het CBS berekende dat bij alle bedrijven die NOW 1.0 hebben ontvangen tussen februari en juni 181.000 banen verloren zijn gegaan. In sommige gevallen is dat gebeurd bij een reorganisatie na de periode waarin ze subsidie ontvingen. Het kan ook gaan om het verlopen van tijdelijke contracten of oproepkrachten die niet meer worden opgeroepen. „Ik heb ook ondernemers gesproken die dan zeiden: ik heb geen werk meer”, aldus de minister.

„We hebben bedrijven gesteund om werkgelegenheid te behouden. Dat is grosso modo goed gelukt”, zegt Koolmees. „We wisten van tevoren dat het niet in alle gevallen zou lukken. Ook dat is helaas gebeurd.” Het banenverlies bij de NOW-bedrijven lag volgens de minister in de lijn der verwachtingen, omdat er in totaal 300.000 banen verloren zijn gegaan in de maanden april, mei en juni.

Banen

De NOW 1.0 was zo vormgegeven dat ondernemingen zoveel mogelijk banen in stand houden, benadrukt de bewindsman. „Als er mensen worden ontslagen of ze van de payroll verdwijnen, wordt daar geen subsidie gegeven.” Bovendien worden bedrijven extra gekort als ze in de subsidieperiode mensen op straat hebben gezet om kosten te besparen. Pas in latere subsidierondes kregen bedrijven meer ruimte om te reorganiseren.

Waar het banenverlies precies vandaan komt, is volgens Koolmees nog niet te zeggen. „Dat is niet zo met een schaartje te knippen. Er zijn tijdelijke contracten die op 1 juni of 15 juni afliepen. Maar er zijn ook sectoren die juist in juni weer open zijn gegaan.” Als voorbeeld noemt hij de horeca, omdat de beperkingen die die sector raakten, werden versoepeld.

Werkgevers die in de eerste ronde NOW hebben ontvangen, kunnen vanaf volgende week de definitieve berekening aanvragen bij het UWV. Bedrijven kregen een voorschot, maar wegens afwijkingen in de loonsom of het omzetverlies, kan het daadwerkelijke bedrag nog afwijken.