Bedreiging van burgemeester leidt zelden tot aangifte, laat staan tot straf voor de dader

Print
Bedreiging van burgemeester leidt zelden tot aangifte, laat staan tot straf voor de dader

Burgemeester Jos Wienen van Haarlem werd in 2018 en 2019 lange tijd bedreigd, soms zelfs openlijk zoals bij een toespraak. Afbeelding: ANP

Burgemeesters zeggen steeds vaker te worden bedreigd en geïntimideerd. De daders worden echter zelden gestraft. Lang niet alle bestuurders doen aangifte, hoewel ze vaak wel weten wie de (vermoedelijke) daders zijn.

Dat blijkt uit een onderzoek in opdracht van het ministerie van Justitie en Veiligheid, waarin gekeken is naar bedreiging van burgemeesters de afgelopen tien jaar.

Lees ook: Geen straf voor bedreigen burgemeester Venlo: ‘uit de hand gelopen grap’

Tussen de 21 en 33 procent van de burgemeesters heeft weleens te maken gehad met bedreiging en intimidatie. Tien jaar geleden was dat percentage ongeveer even hoog. Wel is er de laatste twee jaar, na een daling in de jaren ervoor, weer sprake van een stijging.

Bedreiging van burgemeester leidt zelden tot aangifte, laat staan tot straf voor de dader
Minister Ferd Grapperhaus verhoogde de straffen voor bedreiging van burgemeesters. Foto: ANP

Uitschieters komen door landelijk beleid, zoals de vluchtelingencrisis in 2015 of de Zwarte Piet-discussie, maar vaker nog zijn conflicten tussen gemeenten en individuele burgers de oorzaak.

Aangifte

Burgemeesters doen lang niet altijd aangifte van de verwensingen die ze naar hun hoofd krijgen. Tussen 2015 en 2019 werden er 127 bedreigingen gemeld en hoewel in 83 procent van de gevallen een dader bekend was, werd maar in 34 procent van alle zaken aangifte gedaan. Bij slechts 11 procent kwam het tot een veroordeling.

Lees ook: Man uit Horn in cel voor doodsbedreigingen aan burgemeester: ‘Ik heb in België al gasflessen gehaald’

Als het ging om intimidatie (247 zaken), werd er zelfs maar in 11 procent van de gevallen aangifte gedaan en volgde in slechts 4 procent van de zaken een veroordeling.

Hoewel burgemeesters zeggen veel last te hebben van bedreigingen, blijft aangifte dus vaak achterwege. In enquêtes geven burgemeesters als verklaring dat de impact toch te gering was, of dat ze te maken hadden met verwarde personen waardoor er begrip was voor hun ‘persoonlijke omstandigheden’. Iemand die een GGZ-behandeling krijgt, hoeft niet te vrezen voor een aanklacht, inwoners met een ‘crimineel verleden’ juist weer wel.

Een burgemeester zei dat hij bij een échte zaak wel aangifte doet ‘ook om de politie in de benen te krijgen’. Bij intimidatie zijn burgemeesters coulanter. Zo merkt er één op dat ‘blaffende honden niet bijten’.

Verwarde mensen

De (vermoedelijke) daders komen ‘uit diverse geledingen van de maatschappij’. Soms zijn het mensen met verward gedrag, maar soms ook ‘personen die in conflict zijn met het gemeentebestuur, die zich benadeeld voelen door een besluit van de burgemeester of die gelieerd zijn aan criminele organisaties, zoals motorbendes’. ‘Naarmate een besluit of maatregel dieper ingrijpt in het persoonlijke leven of iemand harder treft in diens (criminele) activiteiten, financiën of andere belangen, neemt het risico op bedreiging en intimidatie in het algemeen toe. Daarbij is de burgemeester voor sommige daders nu eenmaal het gezicht van de gemeente en daarmee een makkelijk doelwit’, schrijven onderzoekers.

Uit het rapport:

,,Eén burgemeester werd fysiek belaagd door een groep mannen, omdat ze het niet eens waren met een doorzoeking vanwege het vermoeden van een hennepkwekerij. Zij betichtten de burgemeester van discriminatie van hun bevolkingsgroep. Een andere burgemeester kreeg onverwacht een klap van een zwerver. Een derde burgemeester werd tijdens een wandeling met zijn vrouw bijna fysiek aangereden door een agrariër, die uit rancune handelde, omdat hem een vergunning was geweigerd.”

Je las zojuist een gratis artikel


Niet alle artikelen zijn gratis, want zogeheten Plus-artikelen zijn alleen te lezen door abonnees. Zonder abonnees kunnen we namelijk geen betrouwbare regionale journalistiek maken. Je leest al onze artikelen voor nog geen 1,50 per week.

Bekijk de aanbieding →