Van nul tot nu

Een Spaanse inval in Heerlen

Print
Een Spaanse inval in Heerlen

Spaanse soldaten. Afbeelding: archief Martin van der Weerden

Heerlen / Hoensbroek -

Nog na de Tachtigjarige Oorlog probeerde Spanje zich meester te maken van Heerlen. Maar de glorietijd van Spanje was definitief voorbij.

Op zaterdag 28 september 1652 trokken Spaanse soldaten Heerlen binnen en legerden zich op het kerkhof bij de Pancratiuskerk. Jo Jamar wilde wel eens precies weten hoe dit toen verlopen is en dook in 1974 in het archief van de Staten-Generaal. In het historisch tijdschrift Het Land van Herle bracht hij verslag uit.

Langdurige bezetting

De Spanjaarden bereidden blijkbaar een langdurige bezetting voor, want zij braken één van de toenmalige bruggen af en versterkten de andere, evenals de muren van het kerkhof. Wij zitten dan in de periode tussen de Vrede van Munster (1648) en de sluiting van het Partage-traktaat (1661), waarbij de definitieve grenzen in onze regio vastgesteld werden. Spanje hoopte met deze actie de gang van zaken nog positief te kunnen beïnvloeden.

Maar Hans Wilhelm van Till, de drossaard in het Land van Valkenburg, was het hier duidelijk niet mee eens. Hij was in dienst van de Nederlandse Staten-Generaal. Op maandag 30 september arriveerde hij met 200 infanteristen en 100 ruiters in Heerlen. Op zijn vraag wat hun bedoeling was, zeiden de Spanjaarden dat zij voorzorgsmaatregelen troffen tegen een eventuele aanval van de Fransen. Toen Van Till antwoordde dat hij hen daarbij wel wilde helpen, moesten de Spanjaarden hun ware bedoeling laten zien.

Intimidatie

Vlak bij de muren van het kerkhof begon de drossaard met zijn luitenant een luidruchtige discussie over de stormloop op de muren. Deze intimidatie bleek succesvol. Bij het tromgeroffel dat het sein was voor de wisseling van de wacht, dachten de Spanjaarden dat dit het sein was voor de aanval. Zij verlieten toen Heerlen met de staart tussen de benen. Bij de regeling van 1661 bleef Heerlen Staats, oftewel Hollands.

Toegang tot alle Plus-artikelen?

Word nu abonnee en lees al onze Plus-artikelen voor slechts 1,04 per week. Ruim 110.000 tevreden lezers gingen je al voor.

Bekijk de actie-abonnementen