Aanslag Wenen leidt tot heftige kritiek: ‘Deze aanslag had voorkomen kunnen worden’

Print
Aanslag Wenen leidt tot heftige kritiek: ‘Deze aanslag had voorkomen kunnen worden’

Een politieman waakt bij de plek waar kransen zijn gelegd voor de slachtoffers van moslimterrorist Kujtim Fejzulai. Afbeelding: AFP

In de nasleep van de terreuraanslag afgelopen week door een bij de politie bekende islamitische extremist is een reorganisatie aangekondigd bij de Oostenrijkse inlichtingendienst. De dienst zou waarschuwingen over de 20-jarige dader onvoldoende serieus hebben genomen.

Schutter Kujtim Fejzulai was een moslimextremist en ook bekend bij de Oostenrijkse politie. Hij was eerder veroordeeld omdat hij had geprobeerd zich aan te sluiten bij Islamitische Staat (IS) in Syrië. In december 2019 was hij echter vervroegd vrijgelaten na goed gedrag en het volgen van een deradicaliseringsprogramma. Maar inmiddels is duidelijk dat Fejzulai de boel in de maling nam. Met een auto die op naam stond van de moeder van een geestverwant probeerde hij in juli vorig jaar al in buurland Slowakije magazijnen te kopen voor een AK-47 (kalasjnikov).

Lees ook: Maastrichts operatalent in Wenen getuige van klopjacht politie op daders van terreuraanslag

Herbert Kickl, voormalig minister van Binnenlandse Zaken en woordvoerder van de populistische DPÖ was donderdagochtend tijdens een speciale zitting in het Oostenrijkse parlement woedend over hoe slordig er was is omgegaan met Slowaakse informatie over Fezjulai’s munitiereis. ,,Deze aanslag had voorkomen kunnen worden”, aldus Kickl.

Harde kritiek

Verschillende politieke partijen uitten harde kritiek over onder meer het miskleunen door verschillende instanties, onder andere ook de reclassering. Niemand doorzag het gedrag van Fejzulai. Die leek gederadicaliseerd, maar werd plots wereldnieuws toen hij afgelopen week op zes verschillende plaatsen in de hoofdstad Wenen vier mensen doodschoot en nog eens twintig anderen verwondde voordat de politie hem kon uitschakelen.

Minister van Binnenlandse Zaken Karl Nehammer erkende woensdag dat de eigen BVT afgelopen zomer was getipt door collega’s van de Slowaakse inlichtingendienst. ,,Er ging blijkbaar iets mis met de communicatie in de volgende stappen”, aldus Nehammer die inmiddels een motie van wantrouwen aan zijn broek heeft. De minister heeft een onderzoekscommissie in het leven geroepen om te kijken waar en waarom het misging. Vicekanselier Werner Kogler ging verder en zei dat het tijd was voor een drastische reorganisatie van de inlichtingendienst BVT.

Dubbele nationaliteit

De dader had een dubbele nationaliteit, Oostenrijks en Noord-Macedonisch. Volgens sommige Oostenrijkse politici had het Oostenrijkse staatsburgerschap van Fejzulai meteen al - na de poging zich bij IS aan te sluiten - moeten worden ingetrokken. Volgens de Oostenrijkse bondskanselier Sebastian Kurz kan dat juridisch niet. Ook moest Kurz pijnlijke vragen beantwoorden over hoe een notoire extremist het deradicaliseringsprogramma zo had kunnen misleiden.

Kurz stelde tijdens de speciale zitting van het Oostenrijkse parlement dat zijn land over onvoldoende juridische middelen beschikt om extremisten te kunnen vervolgen en bestraffen. De wetgeving zal daarom worden aangepast, zei de bondskanselier. Hoe Kurz de wet wil aanscherpen heeft hij nog niet duidelijk gemaakt, aldus het Oostenrijkse persbureau APA. Volgende week spreekt Kurz hierover met de Franse president Emmanuel Macron. Frankrijk is de afgelopen weken ook geteisterd door aanslagen van moslimterroristen.

Na de aanslag in Wenen zijn woensdag in heel het land cellen doorzocht in gevangenissen met jihadisten. Of dat wat heeft opgeleverd is niet bekend. In de nasleep van de aanslag heeft de Oostenrijkse politie inmiddels veertien mensen aangehouden die met de dader in contact zouden hebben gestaan. Allen zouden tussen de 18 en 28 jaar zijn en afkomstig uit onder andere de Noord-Macedonische en Tjetsjeense migrantengemeenschap. Ze zouden gezamenlijk een moskee hebben bezocht in Wenen die al eerder in opspraak kwam wegens contacten met extremisten.